Vị tướng đất phương Nam trong những ngày cuối chiến tranh
Trong lịch sử kháng chiến ở Nam Bộ, Đồng Văn Cống là một trong những cán bộ quân sự trưởng thành từ thực tiễn chiến trường và gắn bó lâu dài với lực lượng vũ trang miền Nam.
Ông tham gia hoạt động cách mạng từ sớm và trải qua nhiều cương vị chỉ huy trong lực lượng vũ trang Nam Bộ.
Đầu tháng 4/1975, khi các cánh quân chủ lực tiến về phía Nam chuẩn bị cho trận quyết chiến cuối cùng, Đồng Văn Cống có mặt tại căn cứ Tà Thiết cùng nhiều cán bộ lãnh đạo, chỉ huy của Trung ương Cục và Bộ Tư lệnh Miền.
Tại Tà Thiết, các đồng chí Phạm Hùng, Nguyễn Văn Linh, Văn Tiến Dũng, Trần Nam Trung, Trần Văn Trà, Võ Văn Kiệt, Lê Đức Anh, Đồng Văn Cống, Lê Ngọc Hiền, Đinh Đức Thiện và nhiều cán bộ khác tham gia chuẩn bị cho chiến dịch.
Ngày 8/4/1975, Bộ Chính trị quyết định thành lập Bộ Tư lệnh Chiến dịch giải phóng Sài Gòn - Gia Định.
Đến ngày 14/4, chiến dịch được mang tên Chiến dịch Hồ Chí Minh.
Đối với những cán bộ đã nhiều năm hoạt động tại Nam Bộ như Đồng Văn Cống, trận quyết chiến cuối cùng có ý nghĩa đặc biệt. Đây là thời điểm lực lượng vũ trang miền Nam phối hợp với các quân đoàn chủ lực từ miền Bắc và các chiến trường khác để tiến vào Sài Gòn.
Ngày 26/4, chiến dịch chính thức mở màn. Các cánh quân đồng loạt tiến công từ năm hướng.
Ở Nam Bộ, các lực lượng địa phương tiếp tục phối hợp với quân chủ lực, giữ các tuyến giao thông, đánh chiếm mục tiêu và chuẩn bị cho việc tiếp quản các địa bàn khi chiến dịch kết thúc.
Ngày 30/4/1975, các lực lượng cách mạng tiến vào trung tâm Sài Gòn. Chính quyền Sài Gòn tuyên bố đầu hàng.
Với Đồng Văn Cống, thắng lợi ấy là kết quả của một chặng đường chiến đấu lâu dài của quân và dân Nam Bộ.
Tên tuổi của ông gắn với một thế hệ tướng lĩnh trưởng thành từ chiến trường phương Nam, những người đã tham gia xây dựng và chỉ huy lực lượng vũ trang Nam Bộ qua nhiều giai đoạn của cuộc chiến.
Câu chuyện về Đồng Văn Cống vì thế không chỉ nói về một ngày 30/4, mà còn nhắc đến cả quá trình hình thành, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng vũ trang Nam Bộ trước khi đi đến ngày toàn thắng.
Nguồn tham khảo: Báo Quân đội nhân dân, “Chiến dịch giải phóng thành phố Sài Gòn - Gia Định mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh được quyết định vào thời điểm nào?”; Báo Đồng Nai, các tư liệu về Trung tướng Đồng Văn Cống và Đại thắng mùa Xuân 1975.


