VỊ TƯỚNG ĐẦU TIÊN CỦA ĐẠI NGÀN TÂY NGUYÊN - Y BLỐK ÊBAN
Y Blốk Êban là vị tướng đầu tiên của Tây Nguyên, người có nhiều đóng góp quan trọng trong kháng chiến và xây dựng lực lượng vũ trang. Ông cống hiến trọn đời cho cách mạng và được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND cùng nhiều phần thưởng cao quý.
Y Blốk Êban sinh năm 1921 tại buôn Chư Dluê, thị xã Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk. Ông là cán bộ Tiền khởi nghĩa, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và là một người dành trọn đời cho cách mạng. Năm 1943, ông bị thực dân Pháp bắt đi lính khố xanh tại Nhà đày Buôn Ma Thuột. Tại đây, ông được tiếp xúc với các tù chính trị và được giác ngộ lý tưởng cách mạng. Ngày 22/8/1945, ông dẫn đầu trung đội lính khố xanh biến buổi chào cờ của chính quyền thân Nhật thành cuộc mít tinh ủng hộ cách mạng. Sự kiện này góp phần giành chính quyền về tay Nhân dân tại Đắk Lắk.
Sau đó, ông được giao nhiệm vụ xây dựng lực lượng vũ trang của tỉnh. Ông được cử lên khu vực ba ranh giới giữa Tây Nguyên, Nam Kỳ và Campuchia để chiến đấu chặn địch. Tháng 6/1946, ông đi học tại trường Lục quân Quảng Ngãi. Đến tháng 11/1946, ông làm đội trưởng đội vũ trang vùng địch hậu phía Bắc Khánh Hoà. Ông vừa hoạt động vừa xây dựng cơ sở trong nhân dân. Tháng 12/1947, ông được điều làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Nơ Trang Lơng của tỉnh Đắk Lắk.
Năm 1953, ông được cử ra Việt Bắc dự Hội nghị du kích chiến tranh toàn quốc. Sau hội nghị, ông nhận nhiệm vụ mang 20kg vàng vào Liên khu. Đây là nhiệm vụ rất khó khăn và nguy hiểm kéo dài suốt 6 tháng. Cuối cùng, ông hoàn thành nhiệm vụ và đưa số vàng về an toàn.
Năm 1954, ông tập kết ra Bắc và được gặp Hồ Chí Minh cùng Võ Nguyên Giáp. Ông tiếp tục được bồi dưỡng về lý tưởng cách mạng và tinh thần đại đoàn kết dân tộc. Từ năm 1958 đến 1979, ông giữ nhiều chức vụ quan trọng trong quân đội. Ông từng là Phó Chỉ huy Mặt trận Trung Lào, Quyền Tư lệnh phó Quân khu VI, Thường vụ Khu uỷ VI và Tư lệnh phó Quân khu V. Là người chỉ huy trực tiếp trên chiến trường, ông khiến quân địch vừa nể trọng vừa khiếp sợ.
Sau năm 1975, ông giữ nhiều vị trí lãnh đạo tại tỉnh Đắk Lắk. Từ tháng 4/1975 đến tháng 3/1976, ông là Chủ tịch Ủy ban Quân quản tỉnh. Sau đó, ông trở thành Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh. Ông cũng là đại biểu Quốc hội khóa III và IV.
Năm 1984, ông được phong quân hàm Thiếu tướng, trở thành vị tướng đầu tiên của Tây Nguyên. Năm 2010, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông còn nhận Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng và nhiều phần thưởng cao quý khác. Cuộc đời ông là quá trình phấn đấu không ngừng vì Tổ quốc và Nhân dân.



