VỊ TƯỚNG GIỮ THÀNH, LẤY DANH DỰ ĐÁNH ĐỔI MẠNG SỐNG

Giữa thế kỷ XIX, khi thực dân Pháp bắt đầu mở rộng cuộc xâm lược Việt Nam, Nguyễn Tri Phương là một trong những vị đại thần và tướng lĩnh được triều Nguyễn giao trọng trách bảo vệ đất nước. Cuộc đời ông gắn liền với những trận chiến khốc liệt, từ Nam Kỳ đến kinh thành Huế, trong thời kỳ vận mệnh dân tộc đứng trước thử thách lớn.

Nguyễn Tri Phương sinh năm 1800, quê ở huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên. Xuất thân từ một gia đình bình dân, ông từng bước trưởng thành nhờ năng lực và kinh nghiệm, sau đó đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng dưới triều Nguyễn.

Năm 1858, liên quân Pháp – Tây Ban Nha nổ súng tấn công Đà Nẵng. Triều đình cử Nguyễn Tri Phương vào chỉ huy việc chống giặc. Ông tổ chức xây dựng phòng tuyến, huy động binh lính và dân phu, tìm cách ngăn đối phương mở rộng địa bàn chiếm đóng.

Cuộc chiến ở Đà Nẵng kéo dài, quân Pháp gặp nhiều khó khăn trước sự kháng cự và điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Dù không thể đánh bật hoàn toàn đối phương, việc phòng thủ kiên trì đã khiến kế hoạch đánh nhanh, chiếm nhanh của quân Pháp không đạt kết quả như mong muốn.

Sau đó, thực dân Pháp chuyển hướng tấn công Gia Định. Năm 1861, Nguyễn Tri Phương được điều vào Nam để tổ chức phòng thủ Đại đồn Chí Hòa, một hệ thống công sự quan trọng bảo vệ Sài Gòn.

Tại đây, ông cho xây dựng tuyến phòng thủ với nhiều lũy đất, hào và vị trí chiến đấu. Tuy nhiên, quân Pháp có ưu thế về hỏa lực và trang bị, khiến quân triều Nguyễn gặp nhiều bất lợi.

Tháng 2 năm 1861, quân Pháp mở cuộc tiến công lớn vào Đại đồn Chí Hòa. Sau những trận đánh quyết liệt, phòng tuyến bị phá vỡ, Nguyễn Tri Phương bị thương và phải rút khỏi chiến trường.

Dù thất bại ở Chí Hòa, ông vẫn tiếp tục được triều đình giao nhiệm vụ quân sự. Năm 1873, khi quân Pháp đánh chiếm thành Hà Nội lần thứ nhất, Nguyễn Tri Phương đang giữ chức Tổng đốc Hà Nội và trực tiếp chỉ huy việc chống trả.

Trong trận chiến bảo vệ thành, ông bị thương nặng và rơi vào tay quân Pháp. Thực dân Pháp tìm cách cứu chữa và dụ dỗ ông hợp tác, nhưng ông cự tuyệt, không chấp nhận phục vụ đối phương.

Nguyễn Tri Phương qua đời ngày 20 tháng 12 năm 1873 sau khi tuyệt thực, theo ghi chép lịch sử thường được nhắc đến. Con trai ông là Nguyễn Lâm cũng hy sinh trong trận đánh bảo vệ thành Hà Nội.

Cuộc đời Nguyễn Tri Phương là câu chuyện về một vị tướng gắn bó với trách nhiệm bảo vệ đất nước trong giai đoạn đầy biến động. Dù triều đình nhà Nguyễn không đủ sức ngăn chặn cuộc xâm lược, tinh thần chiến đấu và thái độ không khuất phục của ông vẫn được hậu thế ghi nhớ.