vị tướng tài ba của tỉnh Ninh Bình
Thượng tướng Nguyễn Hữu An (1926 – 1995) không chỉ là một người con ưu tú của xã Trường Yên, Hoa Lư, Ninh Bình mà còn là một trong những vị tướng lừng lẫy nhất của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ông được mệnh danh là "Vị tướng của những trận đánh then chốt" bởi sự có mặt của ông luôn gắn liền với những bước ngoặt quan trọng nhất của lịch sử chiến tranh Việt Nam.Dưới đây là những dấu ấn làm nên tên tuổi của ông:1. Người chinh phục "pháo đài bất khả xâm phạm" đồi A1 (1954)Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, Nguyễn Hữu An khi đó mới 28 tuổi, giữ chức Trung đoàn trưởng Trung đoàn 174 (Sư đoàn 316).Nhiệm vụ khó khăn nhất: Trung đoàn của ông được giao tấn công đồi A1 – điểm cao kiên cố nhất, được thực dân Pháp coi là "chìa khóa" bảo vệ tập đoàn cứ điểm.Quyết sách táo bạo: Sau nhiều đợt tấn công không thành công do hầm ngầm của địch quá kiên cố, ông cùng bộ chỉ huy đã đưa ra quyết định lịch sử: Đào một đường hầm xuyên vào lòng đồi A1 và đặt khối bộc phá nặng 960kg.Kết quả: Tiếng nổ của khối bộc phá này vào đêm 6/5/1954 chính là hiệu lệnh tổng tấn công toàn quân, dẫn đến sự sụp đổ hoàn toàn của Điện Biên Phủ vào ngày hôm sau.2. Đối thủ trực tiếp của quân đội Mỹ tại Ia Drang (1965)Đây là chiến công đưa tên tuổi Nguyễn Hữu An ra tầm quốc tế, khi ông trực tiếp đối đầu với lực lượng tinh nhuệ bậc nhất của Mỹ thời bấy giờ: Sư đoàn Kỵ binh không vận số 1.Trận thử lửa đầu tiên: Tại thung lũng Ia Drang (Tây Nguyên), với cương vị Tư lệnh mặt trận, ông đã chỉ huy quân giải phóng thực hiện chiến thuật "Nắm thắt lưng địch mà đánh".Ý nghĩa: Trận đánh đã chứng minh một thực tế quan trọng: Quân đội Việt Nam có khả năng đánh thắng và tiêu diệt các đơn vị tinh nhuệ của Mỹ dù chênh lệch về hỏa lực và công nghệ. Trận đánh này sau đó đã được phía Mỹ viết thành sách và dựng thành phim nổi tiếng mang tên "We Were Soldiers" (Chúng tôi là những người lính).3. Tư lệnh quân đoàn "Thần tốc" vào giải phóng Sài Gòn (1975)Trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, ông là Tư lệnh Quân đoàn 2 (Binh đoàn Hương Giang).Hành trình thần tốc: Dưới sự chỉ huy của ông, Quân đoàn 2 đã thực hiện một cuộc hành quân thần tốc dọc chiều dài đất nước. Chỉ trong vòng chưa đầy một tháng, quân đoàn đã đập tan tuyến phòng thủ Phan Rang, giải phóng các tỉnh miền Trung và tiến thẳng về cửa ngõ Sài Gòn.Thời khắc lịch sử: Chính các đơn vị thuộc Quân đoàn 2 của ông (Lữ đoàn xe tăng 203) là những người đã húc đổ cổng Dinh Độc Lập và cắm lá cờ giải phóng lúc 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, chính thức kết thúc cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước.Đặc điểm quân sự và Con ngườiThượng tướng Nguyễn Hữu An được các chuyên gia quân sự và cấp dưới nhận xét qua 3 điểm chính:Tư duy thực tiễn: Ông luôn có mặt ở những nơi ác liệt nhất, sát sao chiến trường để đưa ra những quyết định thay đổi cục diện (như việc dùng bộc phá ở đồi A1 hay cách đánh áp sát quân Mỹ).Đức tính khiêm nhường: Dù là một vị tướng lừng lẫy, ông sống rất giản dị. Trong hồi ký của mình, ông luôn dành phần lớn trang viết để tôn vinh sự hy sinh của những người lính dưới quyền.Học vấn uyên thâm: Sau chiến tranh, ông từng giữ chức Viện trưởng Học viện Quốc phòng, đóng góp lớn vào việc hệ thống hóa nghệ thuật quân sự Việt Nam để truyền lại cho các thế hệ sau.Ghi nhớ tại quê hương: Hiện nay, tại TP. Ninh Bình, một trong những con đường đẹp nhất dẫn vào khu di sản Tràng An đã được đặt tên là đường Nguyễn Hữu An để tưởng nhớ vị tướng tài ba này
