VỊ TƯỚNG TÌNH BÁO TIỀN PHƯƠNG, NGƯỜI ĐOẠT TẤM BẢN ĐỒ BẢO MẬT ĐIỆN BIÊN PHỦ VÀ SỰ HY SINH TRÊN CỨ C ĐIỂM C1
Trong bản thiên anh hùng ca "Lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" của Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, bên cạnh những mũi xung kích bạt núi khoét hầm, những trung đoàn pháo cao xạ ghìm nòng khống chế bầu trời, có những chiến công thầm lặng mà mang tầm vóc quyết định của lực lượng Quân báo – Trinh sát. Liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Ngọc Bảo – Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 122 thuộc Cục Quân báo (Bộ Tổng Tham mưu) – là một cánh chim trinh sát huyền thoại, người đã trực tiếp chỉ huy trận đột kích táo bạo đoạt lấy tấm bản đồ tác chiến tối mật của Bộ chỉ huy quân viễn chinh Pháp, mở toang bức màn bí mật về tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, trước khi anh dũng ngã xuống ngay trên đỉnh đồi C1 rực lửa trong những ngày đọ sức khốc liệt nhất của chiến dịch.
Đầu năm 1954, khi tướng Henri Navarre và tướng René Cogny biến thung lũng Mường Thanh thành tập đoàn cứ điểm quân sự mạnh nhất Đông Dương với 49 cứ điểm liên hoàn, 8 trung tâm đề kháng, sân bay dã chiến và hỏa lực pháo binh, xe tăng tối tân:
Thực dân Pháp coi Điện Biên Phủ là một "pháo đài bất khả xâm phạm", thách thức quân chủ lực Việt Minh bước vào một trận quyết chiến quy mô lớn.
Yêu cầu chiến lược sống còn của Bộ Chỉ huy Chiến dịch, đứng đầu là Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Phải nắm chắc từng vị trí hỏa điểm, từng hàng rào dây thép gai, từng trận địa pháo ngầm, tọa độ các hầm chỉ huy và mạng lưới giao thông hào của địch.
Lực lượng Quân báo – Trinh sát chiến lược của Bộ Tổng Tham mưu phải luồn sâu vào lòng chảo Mường Thanh, đối mặt với mìn bẫy, thám báo, chó săn và các đợt tuần tra dày đặc của lính dù lê dương Pháp; mỗi bước đi là một cuộc đọ trí, đọ gan giữa lằn ranh sinh tử.
Gánh vác trọng trách xung kích tình báo quân sự trên hướng mở màn chiến dịch, đồng chí Nguyễn Ngọc Bảo đã thể hiện sự mưu lược xuất quỷ nhập thần, sự quả cảm vô song và ý chí quyết tử vì thắng lợi của toàn mặt trận.
Người thanh niên cố đô mang bầu nhiệt huyết cứu quốc
Nguyễn Ngọc Bảo sinh năm 1927 tại huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình – vùng đất địa linh nhân kiệt, nơi từng là kinh đô của triều đại Đinh – Tiền Lê giàu truyền thống dựng nước và giữ nước.
Lớn lên giữa những năm tháng đất nước rên xiết dưới ách thống trị tàn bạo của thực dân và phong kiến, ông sớm nuôi dưỡng ý chí cách mạng. Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công và Toàn quốc kháng chiến bùng nổ cuối năm 1946, người thanh niên 19 tuổi Nguyễn Ngọc Bảo hăng hái tòng quân nhập ngũ, dấn thân vào quân đội cách mạng:
Ông sớm bộc lộ tư chất quân sự đặc biệt: thông minh, điềm tĩnh, khả năng quan sát nhạy bén, trí nhớ siêu phàm và kỹ năng cận chiến điêu luyện.
Được tổ chức lựa chọn và đào tạo chuyên sâu về trinh sát đặc nhiệm và quân báo quân sự, ông nhanh chóng trở thành cán bộ nòng cốt của Tiểu đoàn 122 – đơn vị trinh sát vũ trang tinh nhuệ trực thuộc Cục Quân báo, Bộ Tổng Tham mưu.
Trải qua nhiều chiến dịch lớn từ Thu Đông 1947, Biên giới 1950, Hòa Bình đến Tây Bắc, Nguyễn Ngọc Bảo luôn là người dẫn đầu các tổ trinh sát luồn sâu vào hậu cứ địch, lấy mẫu vật phẩm, bắt tù binh (bắt "lưỡi"), thu giữ tài liệu tác chiến cơ mật, cung cấp những tin tức tình báo vô giá cho Bộ Tổng Tư lệnh vạch kế hoạch tác chiến.
Trận đột kích táo bạo đoạt tấm bản đồ tác chiến Điện Biên Phủ
Chiến công lẫy lừng nhất gắn liền với tên tuổi của Nguyễn Ngọc Bảo diễn ra vào giai đoạn chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ:
Săn lùng tài liệu tác chiến của tập đoàn cứ điểm: Để bảo đảm phương châm tác chiến chuyển từ "Đánh nhanh, thắng nhanh" sang "Đánh chắc, tiến chắc", Bộ Chỉ huy tiền phương cần một sơ đồ chi tiết, chính xác tuyệt đối về toàn bộ bố phòng bên trong của tập đoàn cứ điểm do tướng De Castries chỉ huy.
Tổ chức đón lõng, bắt gọn xe chỉ huy: Nhận định các sĩ quan tham mưu Pháp thường xuyên cơ động mang theo tài liệu cập nhật trận địa, Tiểu đoàn phó Nguyễn Ngọc Bảo đã chỉ huy một phân đội trinh sát đặc nhiệm tinh nhuệ bí mật luồn sâu, ém quân áp sát tuyến đường huyết mạch nối giữa các phân khu của tập đoàn cứ điểm.
Cú xuất kích chớp nhoáng: Khi chiếc xe jeep chở sĩ quan tham mưu công binh và tác chiến cao cấp của quân Pháp lọt vào trận địa phục kích dã chiến, dưới sự chỉ huy đanh thép của Nguyễn Ngọc Bảo, tổ trinh sát bất ngờ nổ súng đánh phủ đầu, tiêu diệt toán lính bảo vệ, bắt sống sĩ quan địch và thu giữ toàn bộ cặp tài liệu hành quân cơ mật.
Tấm bản đồ vô giá: Trong chiếc cặp da chiến lợi phẩm ấy là tấm bản đồ gốc bố phòng quân sự toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ của Bộ chỉ huy Pháp, ghi rõ từng tọa độ ổ đề kháng, hầm ngầm của De Castries, các trận địa pháo 105mm, 155mm, sân bay Mường Thanh và bãi rải mìn.
Tài liệu tối mật này được chuyển thần tốc về Sở chỉ huy Mường Phăng, giúp Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp và cơ quan tham mưu chiến dịch có được bức tranh toàn cảnh, chân thực và chuẩn xác nhất về thực lực quân thù, góp phần trực tiếp vào quyết định lịch sử chuyển đổi phương châm tác chiến sang "Đánh chắc, tiến chắc" – chìa khóa mở ra thắng lợi hoàn toàn của chiến dịch.
Trận quyết chiến trên đồi C1 và khúc tráng ca ngày 8 tháng 4 năm 1954
Bước vào đợt tiến công thứ hai của Chiến dịch Điện Biên Phủ (từ cuối tháng 3 năm 1954), nhiệm vụ của bộ đội ta là đánh chiếm dãy đồi phía Đông – bức tường thành che chắn cho khu trung tâm Mường Thanh, trong đó điểm cao C1 là một trong những trung tâm đề kháng kiên cố nhất của địch.
Trận đánh đồi C1 diễn ra vô cùng giằng co và ác liệt:
Quân ta chiếm được nửa quả đồi, quân Pháp dựa vào hầm ngầm kiên cố chiếm nửa còn lại; hai bên giành giật nhau từng mét giao thông hào, từng ụ súng dưới mưa pháo và bom dù hủy diệt.
Tiểu đoàn phó Nguyễn Ngọc Bảo được lệnh trực tiếp dẫn đầu lực lượng quân báo, trinh sát vũ trang phối hợp với các mũi xung kích của Đại đoàn 316 bám sát chiến hào đồi C1, vừa trinh sát chỉ điểm các hỏa điểm ngầm của địch cho pháo binh ta bắn phá, vừa trực tiếp chỉ huy đánh lui các đợt phản kích điên cuồng của lính dù lê dương.
Ngày 8 tháng 4 năm 1954, quân địch dốc toàn lực huy động lính dù lê dương thiện chiến nhất có xe tăng và pháo binh chi viện mở đợt phản kích khốc liệt hòng tái chiếm hoàn toàn đồi C1:
Giữa bão lửa đạn pháo cày xới nát từng tấc đất công sự, Nguyễn Ngọc Bảo luôn có mặt ở vị trí nguy hiểm nhất tại mũi tiền duyên, bình tĩnh chỉ huy các chiến sĩ bẻ gãy từng đợt xung phong của giặc.
Khi một ổ đại liên của địch bắn chặn ác liệt ghìm chân mũi tiến công của đơn vị, ông đã dũng cảm trườn lên, ném thủ pháo tiêu diệt hỏa điểm địch, mở đường cho bộ đội xông lên.
Trong thời khắc sinh tử ấy, một loạt đạn pháo phản kích của địch trút xuống trận địa; người chỉ huy trinh sát tài ba Nguyễn Ngọc Bảo bị thương rất nặng. Dù trút hơi thở cuối cùng ngay trên chiến hào đồi C1 rực lửa, ánh mắt của người con cố Ninh Bình vẫn hướng về phía lòng chảo Mường Thanh – nơi chỉ gần một tháng sau đó, cờ Quyết chiến Quyết thắng của ta tung bay trên nóc hầm De Castries.
Đồng chí Nguyễn Ngọc Bảo ngã xuống vào ngày 8 tháng 4 năm 1954, khi mới 27 tuổi – dâng hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân cho thắng lợi vĩ đại của dân tộc.
Mốc son phong tặng danh hiệu Anh hùng năm 1995
Chiến công đoạt tấm bản đồ Điện Biên Phủ và sự hy sinh anh dũng vô song của Tiểu đoàn phó Nguyễn Ngọc Bảo đã trở thành trang sử vàng chói lọi của ngành Tình báo Quốc phòng và Cục Quân báo Quân đội nhân dân Việt Nam.
Ghi nhận những chiến công đặc biệt xuất sắc và sự hy sinh kiên cường vì sự nghiệp giải phóng dân tộc trong Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, ngày 30 tháng 08 năm 1995, Liệt sĩ Nguyễn Ngọc Bảo đã vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Tại thành phố Ninh Bình và các địa phương thuộc tỉnh Ninh Bình quê hương, tên tuổi của Anh hùng Liệt sĩ Nguyễn Ngọc Bảo được trân trọng đặt cho các trường học, đường phố lớn để muôn đời con cháu ghi nhớ công ơn người anh hùng trinh sát Điện Biên.
Cuộc đời 27 năm ngắn ngủi nhưng rực rỡ chiến công của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Ngọc Bảo là biểu tượng kiệt xuất của trí tuệ, lòng quả cảm và khí phách kiên trung của người lính trinh sát Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ dòng sông Đáy quê hương Ninh Bình đến đỉnh đồi C1 lịch sử, tấm bản đồ tác chiến mà ông và đồng đội đoạt được từ tay quân thù mãi mãi là một huyền thoại quân sự sống động, tạc nên một tượng đài bất tử trong lòng non sông gấm vóc.
