Vị tướng từng là Chính ủy Mặt trận Tây Nguyên, "bạn chiến đấu" của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Mới đây, tại Nhà khách Bộ Quốc phòng số 1 Trấn Vũ, Hà Nội, gia đình Thiếu tướng Trần Thế Môn trang trọng tổ chức lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân do Chủ tịch nước truy tặng Thiếu tướng Trần Thế Môn vì đã có thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Thiếu tướng Trần Thế Môn sinh ngày 1/4/1915, quê ở xã Nhân Đạo nay là xã Trần Hưng Đạo, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam. Ông tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1936.

Cuộc đời ông gắn bó với trận mạc. Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ông có 7 năm chiến đấu trên Chiến trường Tây Nguyên, đảm nhiệm trọng trách Bí thư Đảng ủy - Chính ủy Mặt trận Tây Nguyên B3.

Khoảng thời gian từ cuối năm 1968 đến giữa năm 1970 ở chiến trường Tây Nguyên là thời kỳ vô cùng khó khăn, đặc biệt là lương thực, vũ khí, trang bị, do đường sá vận chuyển, tiếp tế khó khăn, máy bay quân địch từng ngày, từng giờ đánh phá... Để lãnh đạo, chỉ đạo phong trào cách mạng, ông đã cùng Bộ tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên gồng mình gánh vác. Bữa ăn có lúc chỉ là củ rừng, cơm độn sắn, thiếu muối, thiếu gạo nhưng ông luôn giữ trọn lòng tin vào sự thắng lợi của cách mạng, vào sự lãnh đạo của Đảng.

Những năm ở chiến trường, càng gặp nhiều thử thách khốc liệt, ông lại càng nhớ tới lời Bác Hồ căn dặn trước khi lên đường, quyết tâm cùng nhân dân các dân tộc Tây Nguyên đánh thắng kẻ thù, đưa cách mạng miền Nam đến ngày toàn thắng.

Ông đã tham gia lãnh đạo, chỉ huy giành thắng lợi trong các chiến dịch Đắc Tô - Tân Cảnh (1967), Đắc Tô II (1969); Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968; Chiến dịch Thu Đông 1968 và Xuân Hè 1969; Chiến dịch Đông Xuân năm 1970, Chiến dịch tiến công chiến lược năm 1972...

Đầu năm 1974, ông trở ra miền Bắc nhận nhiệm vụ là Chính ủy Binh chủng Công binh lần thứ hai.

Ông đã cùng các đồng chí trong Đảng ủy, Bộ tư lệnh Binh chủng giải quyết nhiều vấn đề quan trọng như tổ chức lực lượng, trang bị, động viên bộ đội tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử giành thắng lợi trọn vẹn, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Năm 1977, ông được điều về Tòa án quân sự Trung ương. Trong một lần nói chuyện, ông tâm sự rằng, chính nơi này khi ông hoạt động cách mạng bị bắt, bị thực dân Pháp kết án tù 10 năm khổ sai, sau 40 năm, cũng tại đây, ông trở lại với cương vị là Chánh án Tòa án quân sự Trung ương.

Năm 1979, ông được nghỉ hưu nhưng vẫn tiếp tục tham gia công tác tư pháp. Ông được bầu làm Phó Chủ nhiệm khóa I (1984–1988), rồi Chủ nhiệm khóa II (1988–1991) Đoàn luật sư thành phố Hà Nội. Ông qua đời ngày 12/12/2009 tại Viện Quân y 108, thọ 94 tuổi.

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Thiếu tướng Trần Thế Môn luôn thể hiện phẩm chất trí tuệ, bản lĩnh, tinh thần suốt đời cống hiến vì lý tưởng độc lập dân tộc và hạnh phúc của nhân dân. Ông là tấm gương tiêu biểu về nhân cách của người chiến sĩ cách mạng.

Sinh thời, Đại tướng Võ Nguyên Giáp dành tình cảm trân trọng cho Thiếu tướng Trần Thế Môn. Trong căn phòng khách của gia đình Thiếu tướng Trần Thế Môn có treo một tấm ảnh được coi là di ảnh vô giá của gia đình. Bức ảnh ghi lại hình ảnh một Cựu chiến sĩ ở Đội Cứu quốc quân III, đang bắt tay Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp, với dòng ghi chú ở cuối bức ảnh và chữ ký của Đại tướng: “Tôi và anh Môn là bạn chiến đấu từ lâu, cho đến ngày nay vẫn giữ luôn tình bạn, tình đồng chí trong sáng, thủy chung”.

Ghi nhận thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ngày 23/1/2025, Chủ tịch nước đã ký Quyết định số 129, truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân đối với Thiếu tướng Trần Thế Môn.