Vị tướng và 56 ngày đêm làm nên Điện Biên

Giữa núi rừng Tây Bắc năm 1954, khi hàng vạn người lính đã sẵn sàng bước vào một trận chiến có ý nghĩa quyết định, một vị tướng đứng trước lựa chọn khó khăn nhất trong cuộc đời cầm quân. Tiến công theo kế hoạch đã định hay thay đổi toàn bộ phương án? Đằng sau quyết định ấy không chỉ là những tính toán trên bản đồ tác chiến, mà còn là sinh mạng của hàng vạn người lính và vận mệnh của cả một chiến dịch. Người đưa ra quyết định ấy là Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Năm 1953, tình hình chiến trường Đông Dương bước vào giai đoạn quyết liệt. Thực dân Pháp xây dựng Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm lớn tại lòng chảo Mường Thanh, với tham vọng biến nơi đây thành một pháo đài có thể thu hút và tiêu diệt lực lượng chủ lực của quân đội Việt Nam.

Đầu năm 1954, những đoàn quân bắt đầu hành quân lên Tây Bắc. Đường đi hiểm trở, núi cao, vực sâu, thời tiết khắc nghiệt. Hàng vạn cán bộ, chiến sĩ cùng lực lượng dân công ngày đêm vận chuyển lương thực, vũ khí và trang thiết bị về phía Điện Biên.

Trong dòng người ấy, Võ Nguyên Giáp mang trên vai một trọng trách đặc biệt. Ông được giao làm Tổng Tư lệnh chiến dịch Điện Biên Phủ.

Khi ấy, kế hoạch tác chiến ban đầu được xác định theo phương châm “đánh nhanh, giải quyết nhanh”. Quân đội ta đã chuẩn bị cho một trận đánh quyết định trong thời gian ngắn. Pháo được kéo vào trận địa. Bộ đội sẵn sàng. Mọi thứ tưởng như đã ở vị trí của nó.

Nhưng càng nghiên cứu chiến trường, Võ Nguyên Giáp càng nhận thấy những khó khăn rất lớn.

Điện Biên Phủ không còn là một tập đoàn cứ điểm đơn giản. Quân Pháp đã xây dựng hệ thống phòng thủ kiên cố, bố trí nhiều cứ điểm hỗ trợ lẫn nhau và có ưu thế về hỏa lực. Nếu tiến công theo phương án cũ, quân đội ta có thể phải chịu tổn thất rất lớn.

Đó là thời khắc mà một quyết định có thể thay đổi tất cả.

Một bên là yêu cầu phải giành thắng lợi.

Một bên là sự an toàn của những người lính đang chờ lệnh ngoài chiến trường.

Võ Nguyên Giáp đã lựa chọn thay đổi phương án tác chiến, chuyển từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”.

Quyết định ấy đồng nghĩa với việc phải kéo pháo ra, tổ chức lại trận địa và chuẩn bị cho một chiến dịch dài ngày hơn.

Không dễ dàng.

Bởi khi hàng vạn người đã sẵn sàng cho giờ nổ súng, việc thay đổi kế hoạch đòi hỏi một bản lĩnh đặc biệt. Nhưng với Võ Nguyên Giáp, thắng lợi của chiến dịch quan trọng hơn việc giữ nguyên một kế hoạch đã đề ra.

Và rồi trận đánh bắt đầu.

Ngày 13 tháng 3 năm 1954, những tiếng pháo đầu tiên vang lên tại Him Lam. Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức mở màn.

Từ những ngọn đồi của Điện Biên, những trận chiến diễn ra ngày càng quyết liệt. Quân đội Việt Nam từng bước tiến công vào hệ thống cứ điểm của quân Pháp. Những chiến hào được đào ngày càng áp sát. Bộ đội bám trận địa trong điều kiện vô cùng gian khổ.

Nhưng Điện Biên Phủ không chỉ được làm nên bởi những người cầm súng.

Phía sau chiến trường là hàng vạn dân công.

Những chiếc xe đạp thồ chở lương thực vượt qua những con đường núi. Những đoàn người gùi hàng trên vai. Những người dân rời bản làng, góp sức cho chiến dịch. Có người làm việc ngày đêm mà không biết mình sẽ trở về lúc nào.

Đó chính là hình ảnh của một thời hoa đỏ.

Một thế hệ thanh niên đã mang tuổi trẻ của mình đến chiến trường. Họ có thể là những người lính, những cô dân công, những thanh niên xung phong hay những người dân bình thường. Mỗi người một nhiệm vụ, nhưng cùng hướng về một mục tiêu.

Họ đã làm nên sức mạnh phía sau chiến thắng.

56 ngày đêm trôi qua trong tiếng pháo, những cuộc tiến công và những mất mát.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, quân đội Việt Nam giành thắng lợi quyết định tại Điện Biên Phủ. Tập đoàn cứ điểm của quân Pháp bị đánh bại.

Chiến thắng ấy trở thành một dấu mốc lớn của lịch sử Việt Nam và là một trong những chiến thắng quân sự nổi bật của thế kỷ XX.

Nhưng khi nhìn lại Điện Biên Phủ, người ta không thể chỉ nhớ đến một vị tướng.

Bởi chiến thắng ấy thuộc về cả một dân tộc.

Võ Nguyên Giáp là người đưa ra những quyết định quan trọng, nhưng phía sau ông là hàng vạn người lính đã chiến đấu, những dân công đã vận chuyển lương thực, những người mẹ ở hậu phương chờ con và những người đã mãi mãi nằm lại trên chiến trường.

Đó là những “bông hoa đỏ” của một thời đại.

Có người trở về với mái tóc đã bạc.

Có người trở về với thương tích suốt đời.

Có người không bao giờ trở về.

Võ Nguyên Giáp từng nói đến việc phải đánh chắc để giành thắng lợi và giảm bớt tổn thất cho bộ đội. Chính tư tưởng ấy cho thấy phía sau hình ảnh một vị tướng tài ba là sự trăn trở về con người.

Ông hiểu rằng mỗi người lính ngoài chiến trường không phải là một con số.

Họ là con của một gia đình.

Là chồng của một người vợ.

Là cha của những đứa trẻ.

Là một người trẻ còn cả tương lai phía trước.

Vì thế, chiến thắng không chỉ là đánh bại đối phương. Chiến thắng còn là đưa đất nước đến gần hơn với hòa bình và để những người còn sống có cơ hội trở về.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua kể từ Điện Biên Phủ.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng đã qua đời, nhưng hình ảnh của ông vẫn hiện diện trong những trang sử về cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Những chiến hào năm xưa nay trở thành di tích. Những người lính năm nào đã trở thành những nhân chứng của một thời đại.

Còn thế hệ trẻ hôm nay được lớn lên trong hòa bình.

Không còn những cuộc hành quân xuyên rừng.

Không còn những đêm chờ pháo hiệu.

Không còn những người mẹ đứng trước cửa ngóng con trở về từ chiến trường.

Nhưng chính vì thế, câu chuyện về Võ Nguyên Giáp và Điện Biên Phủ càng cần được kể lại.

Không phải để chúng ta sống mãi với chiến tranh, mà để hiểu giá trị của hòa bình.

Không phải để ca ngợi chiến thắng bằng những con số, mà để nhớ đến những con người đã làm nên chiến thắng ấy.

Và không phải để thế hệ hôm nay trở thành những người của chiến trường, mà để chúng ta biết sử dụng tuổi trẻ của mình cho những điều có ích.

Nếu thế hệ của Võ Nguyên Giáp đã đi qua một thời hoa lửa, nếu những người lính Điện Biên đã trở thành những bông hoa đỏ của lịch sử, thì thế hệ hôm nay có trách nhiệm viết tiếp câu chuyện ấy bằng một cách khác: học tập, sáng tạo, sống có trách nhiệm và xây dựng đất nước trong hòa bình.

Một quyết định được đưa ra giữa núi rừng Điện Biên năm 1954 đã góp phần làm nên một chiến thắng vang dội.

Nhưng hơn cả một quyết định quân sự, đó là câu chuyện về trách nhiệm.

Trách nhiệm của một người chỉ huy trước sinh mạng của những người lính.

Trách nhiệm của một thế hệ trước vận mệnh đất nước.

Và hôm nay, câu chuyện ấy vẫn còn một ý nghĩa đặc biệt.

Bởi thời hoa lửa đã đi qua, nhưng những bông hoa đỏ của lịch sử vẫn còn ở lại – trong ký ức dân tộc, trong những trang sách và trong cuộc sống hòa bình mà thế hệ hôm nay đang được thừa hưởng.0