Vị tướng Việt Nam đi Vạn lý Trường chinh
Nguyễn Sơn tham gia cách mạng từ rất trẻ, có nhiều năm hoạt động trong Hồng quân Trung Quốc và tham gia cuộc Vạn lý Trường chinh. Ông là một trường hợp đặc biệt khi được phong cấp tướng trong quân đội của cả Việt Nam và Trung Quốc.
Vũ Nguyên Bác sinh năm 1908 trong một gia đình ở Hà Nội, quê gốc tại Kiêu Kỵ, Gia Lâm. Năm 17 tuổi, ông được đưa sang Quảng Châu và bắt đầu một cuộc đời hoạt động cách mạng rất khác thường.
Tại Trung Quốc, Vũ Nguyên Bác được Nguyễn Ái Quốc giác ngộ, đổi tên thành Nguyễn Sơn và tham gia các tổ chức cách mạng. Ông gia nhập Hồng quân Trung Quốc, trực tiếp chiến đấu trong nhiều năm và tham gia cuộc Vạn lý Trường chinh. Đây là hành trình hàng nghìn kilômét qua núi cao, sông lớn và những vùng có điều kiện vô cùng khắc nghiệt.
Sau Cách mạng Tháng Tám, Nguyễn Sơn trở về Việt Nam. Trong kháng chiến chống Pháp, ông được giao chỉ huy tại nhiều địa bàn miền Trung. Năm 1948, trong đợt phong quân hàm đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, Nguyễn Sơn được phong Thiếu tướng.
Sau đó ông trở lại Trung Quốc công tác và được phong quân hàm trong Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc. Vì vậy, Nguyễn Sơn thường được gọi là “Lưỡng quốc tướng quân”.
Ngoài quân sự, Nguyễn Sơn còn đặc biệt quan tâm đến văn hóa, văn nghệ và giáo dục. Trong thời gian ở Liên khu IV, ông tổ chức nhiều hoạt động văn hóa và thành lập Trường Thiếu sinh quân.
Năm 1956, do mắc bệnh nặng, Nguyễn Sơn trở về Việt Nam và qua đời khi mới 48 tuổi. Cuộc đời chưa đầy nửa thế kỷ nhưng đi qua hai đất nước, nhiều chiến trường và một trong những cuộc hành quân nổi tiếng nhất của thế kỷ XX.
