Vị tướng yêu nghệ thuật và "Sở Văn hóa" Liên khu 4
: Khai phá khía cạnh văn hóa trong quân sự, biến Khu 4 thành tâm điểm hội tụ của giới tri thức, nghệ sĩ kháng chiến.
Hiếm có một vị tướng quân sự nào lại mang trong mình tâm hồn nghệ sĩ và tình yêu văn hóa mãnh liệt như Nguyễn Sơn. Trong những năm tháng gian khổ của cuộc kháng chiến chống Pháp, ông đã biến Liên khu 4 thành một "thủ đô văn hóa" thu hút đông đảo giới nghệ sĩ, văn nghệ sĩ nổi tiếng từ Bắc Bộ vào như Nguyễn Tuân, Đặng Thai Mai, Văn Cao, Phạm Duy, Trần Hữu Thung...
Nguyễn Sơn quan niệm rằng văn hóa, nghệ thuật là vũ khí sắc bén để động viên tinh thần chiến đấu của quân và dân. Ông trực tiếp đứng ra tổ chức các buổi diễn thuyết, hội thảo văn học, công diễn kịch nghệ và âm nhạc. Ông không ngại tranh luận bình đẳng về nghệ thuật với các nhà văn, nhà thơ. Sự cởi mở, lịch lãm và tầm vóc trí tuệ của ông đã tạo ra một không gian tự do sáng tác sáng tạo tuyệt vời giữa lòng chiến khu.
Nhiều tác phẩm nghệ thuật kinh điển thời kỳ kháng chiến chống Pháp đã ra đời từ cái cradle (nôi) văn hóa Liên khu 4 dưới sự bảo trợ và cổ vũ nhiệt thành của Tướng Nguyễn Sơn. Ông không chỉ đánh giặc bằng súng đạn mà còn bằng sức mạnh của tâm hồn và văn hóa dân tộc.
