Vi Văn Khang – Người cộng sản kiên trung của Môn Sơn
Phan Thị Cẩm Nhung
Trong lịch sử cách mạng ở miền Tây xứ Nghệ, Vi Văn Khang là một nhân vật gắn liền với sự ra đời và phát triển của phong trào cách mạng tại Môn Sơn, Con Cuông. Ông là người dân tộc Thái, quê ở bản Thái Hòa, xã Môn Sơn, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An.
Từ những năm 1929–1930, Vi Văn Khang đã được những người hoạt động cách mạng của Xứ ủy Trung Kỳ tin tưởng giao tham gia xây dựng cơ sở và hỗ trợ phong trào tại địa phương. Đầu năm 1931, khi các cán bộ cách mạng được cử lên Môn Sơn gây dựng cơ sở, ông được giác ngộ và trở thành một trong những hạt nhân quan trọng của phong trào cách mạng nơi đây.
Tháng 4/1931, tại ngôi nhà của Vi Văn Khang ở bản Thái Hòa, Chi bộ Đảng Môn Sơn được thành lập với 5 đảng viên, do Vi Văn Khang làm Bí thư. Đây là chi bộ đầu tiên được thành lập ở khu vực miền núi, vùng cao Nghệ Tĩnh, đánh dấu bước phát triển quan trọng của phong trào cách mạng trong đồng bào các dân tộc thiểu số ở miền Tây Nghệ An.
Sau khi chi bộ ra đời, dưới sự lãnh đạo của chi bộ, nhiều tổ chức quần chúng như Nông hội đỏ, Tự vệ đỏ và Phụ nữ đoàn được xây dựng. Nhà của Vi Văn Khang trở thành nơi hội họp, sinh hoạt của chi bộ, đồng thời là nơi nuôi giấu cán bộ và phục vụ việc in ấn tài liệu, truyền đơn cách mạng.
Phong trào cách mạng tại Môn Sơn nhanh chóng lan rộng. Tháng 8/1931, Chi bộ Môn Sơn lãnh đạo nhân dân đấu tranh chống áp bức, trong đó có cuộc đấu tranh phá kho thóc của địa chủ để chia cho người dân nghèo. Những hoạt động này cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh tại vùng miền Tây xứ Nghệ.
Trước sự phát triển của phong trào, thực dân Pháp tiến hành đàn áp. Vi Văn Khang cùng một số đảng viên và quần chúng bị bắt. Dù phải chịu sự đàn áp, phong trào cách mạng Môn Sơn vẫn để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử đấu tranh của đồng bào các dân tộc miền Tây Nghệ An.
Vi Văn Khang qua đời năm 1978. Ngôi nhà của ông tại bản Thái Hòa, xã Môn Sơn, nơi gắn với sự ra đời của Chi bộ Môn Sơn, đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia. Ngày nay, di tích trở thành địa chỉ giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ nhân dân địa phương.
Câu chuyện về Vi Văn Khang không chỉ gắn với một cá nhân mà còn phản ánh một giai đoạn quan trọng trong lịch sử cách mạng ở miền Tây Nghệ An. Từ một bản làng vùng cao, những hạt nhân cách mạng đầu tiên đã góp phần đưa phong trào đấu tranh đến với đồng bào các dân tộc nơi đây.
Thông điệp:
Lịch sử được tạo nên từ những con người biết đặt lợi ích của cộng đồng và quê hương lên trên hoàn cảnh của bản thân. Câu chuyện về Vi Văn Khang nhắc thế hệ hôm nay trân trọng truyền thống đoàn kết của đồng bào các dân tộc Nghệ An và giá trị của hòa bình, độc lập.



