VỊ XUYÊN: BẢN HÙNG CA BẤT TỬ TẠC VÀO VÁCH ĐÁ BIÊN CƯƠNG
"Sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử." Dòng chữ tạc bằng mũi dao trên báng súng của liệt sĩ Nguyễn Viết Ninh năm xưa đã trở thành một tượng đài ngôn từ sừng sững, kết tinh khí phách của hàng vạn người lính trẻ. Có một Vị Xuyên oanh liệt và bi tráng như thế trong thập niên 80 của thế kỷ trước – nơi máu xương của những người con đất Việt đã đổ xuống để hóa thành bức thành đồng che chở cho phên dậu cực Bắc của Tổ quốc.
Trong ký ức của những cựu binh bước ra từ khói lửa, Vị Xuyên (Hà Giang) không chỉ là một địa danh, mà là một "Lò vôi thế kỷ". Giai đoạn từ năm 1984 đến 1989, vùng thâm sơn cùng cốc với những dãy núi đá tai mèo ấy đã phải oằn mình gánh chịu hàng triệu quả đạn pháo. Kẻ thù trút bão lửa hòng san phẳng phòng tuyến của ta, cày nát các điểm cao 1509, 685, 772 hay Ngã ba Thanh Thủy. Khói lửa ngút trời thiêu rụi màu xanh của cây lá, nung những vách núi đá vôi vỡ vụn thành thứ bụi trắng xóa, phủ lên chiến trường một màu xám xịt tang thương.
Nhưng bão lửa bạo tàn của đạn pháo đã vĩnh viễn không thể bẻ gãy được ý chí của những người mang dòng máu Lạc Hồng.
Hàng vạn thanh niên đã gác lại bút nghiên, giã biệt giảng đường và những nẻo đường đô thị để khoác lên mình màu xanh áo lính. Các anh bước vào trận đánh khi tuổi đời mới mười tám, đôi mươi – cái tuổi đẹp nhất của đời người. Họ đã lấy thân mình chèn lên từng tấc đất thiêng, lấy ngực trần hứng chịu đạn thù để giữ vững từng mỏm đá, từng khe suối. Thung lũng Thanh Thủy được mệnh danh là "Thung lũng gọi hồn", bởi có những kẽ đá, hang sâu đã mãi mãi ôm trọn vào lòng thân xác các anh. Thi thể hòa vào đất đá, không thể tìm thấy hình hài, nhưng tinh thần của các anh đã hóa thành những cột mốc thiêng liêng trấn giữ non sông.
Bốn thập kỷ đã trôi qua, Vị Xuyên hôm nay đã xanh màu xanh của sự sống, của hòa bình. Những vạt rừng dẻ, rừng tống quán sủ đã khép tán, hiền hòa che đi những vết thương rỉ máu của quá khứ. Nhưng dưới lớp đất nâu ấy, âm vang của bản hùng ca giữ nước vẫn chưa bao giờ tĩnh lặng.
Đến với Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên hay đứng trước Đài hương 468, nhìn những hàng bia mộ nối dài tăm tắp, mỗi chúng ta không khỏi rưng rưng. Vị Xuyên nhắc nhở những thế hệ được sống dưới bầu trời bình yên hôm nay một chân lý khắc cốt ghi tâm: Không một tấc đất nào của Tổ quốc là không thấm máu cha ông. Hòa bình chưa bao giờ là miễn phí. Quá khứ oanh liệt ấy xin dân tộc đừng bao giờ lãng quên!
