VỊ XUYÊN – BỮA CƠM CUỐI CÙNG
Chiều tối 11/7/1984.
Vị Xuyên mưa.
Những người lính Sư đoàn 356 vừa trở về vị trí sau một ngày chuẩn bị chiến đấu.
Không ai biết chính xác ngày mai sẽ như thế nào.
Nhưng ai cũng cảm nhận được một điều:
Trận đánh lớn sắp bắt đầu.
Trong một góc nhỏ dưới chân cao điểm 772, bảy người lính ngồi quây quanh một nồi cơm.
Đào Văn Tiến cũng ở đó.
Người lính trẻ được đồng đội gọi thân mật là Tiến “Chíp”.
Anh là tiểu đội trưởng.
Hiền.
Ít nói.
Nhưng được anh em trong đơn vị yêu quý.
Bữa cơm hôm ấy chẳng có gì đặc biệt.
Cơm người lính.
Một chút thức ăn.
Những câu chuyện vụn vặt.
Một người vừa ăn vừa kể chuyện quê.
Người khác cười.
Tiến cũng cười.
Rồi…
hết cơm.
Một người nói:
“Hết rồi!”
Mấy người nhìn nhau.
Chẳng ai muốn đứng dậy.
Bữa cơm giữa chiến trường đôi khi quý hơn bất cứ thứ gì.
Có người đề nghị sang tiểu đội bên cạnh lấy thêm.
Mấy người lính trẻ chạy sang bê một nồi cơm khác về.
Tiến cười.
Không ai nghĩ gì nhiều.
Họ tiếp tục ăn.
Những người lính trẻ khi ấy đâu thể biết rằng…
đó sẽ là bữa cơm cuối cùng của họ.
Đêm xuống.
Mưa vẫn rơi.
Các chiến sĩ trở về vị trí.
Có người kiểm tra súng.
Có người kiểm tra ba lô.
Có người tranh thủ chợp mắt.
Tiến ngồi bên ngoài công sự.
Anh nhìn lên những quả núi phía trước.
Trong bóng tối, cao điểm 772 chỉ còn là một khối đen khổng lồ.
Không ai biết trên đó đang có gì.
Không ai biết sáng mai mình sẽ phải đi đến đâu.
Nhưng mệnh lệnh đã được truyền xuống.
Tất cả sẵn sàng chiến đấu.
Rạng sáng 12/7/1984.
Một tiếng nổ vang lên.
ẦM!
Mặt đất rung chuyển.
Rồi tiếng thứ hai.
ẦM!
Tiếp theo là hàng loạt tiếng nổ nối nhau.
Cả khu vực Vị Xuyên bừng sáng trong những chớp lửa.
Pháo binh trút xuống.
Đất đá tung lên.
Những người lính bật khỏi giấc ngủ.
“Pháo!”
Tiếng cảnh báo vang lên.
Mọi người lao về vị trí.
Tiến cũng bật dậy.
Anh kiểm tra súng.
Quay sang đồng đội.
“Bình tĩnh!”
Nhưng chỉ trong vài phút, chiến trường đã trở thành một biển lửa.
Một quả pháo rơi xuống rất gần.
ẦM!
Công sự rung chuyển.
Đất đá đổ xuống.
Những người lính ôm chặt lấy súng.
Tiến gọi đồng đội:
“Anh em đâu?”
Không ai trả lời.
Khói bụi phủ kín.
Tiến lao ra khỏi vị trí.
Anh muốn tìm những người vừa ngồi ăn cùng mình tối qua.
Những khuôn mặt còn cười nói bên nồi cơm.
Những người mà anh gọi là đồng đội.
Pháo tiếp tục dội xuống.
Những người lính dưới chân 772 bị cuốn vào trận chiến khốc liệt.
Không còn bữa cơm.
Không còn câu chuyện quê nhà.
Chỉ còn tiếng súng.
Tiếng pháo.
Tiếng người gọi nhau.
Và những mệnh lệnh ngắn ngủi giữa khói lửa.
“Giữ vị trí!”
“Có thương binh!”
“Đạn!”
“Bám chốt!”
Rồi một quả pháo rơi xuống khu vực Tiểu đội của Tiến.
Mọi thứ chìm trong khói bụi.
Khi những người còn sống tìm lại được vị trí…
Tiến không còn nữa.
Người tiểu đội trưởng mới 19 tuổi đã hy sinh.
Trận đánh vẫn tiếp tục.
Không ai có thời gian để khóc.
Những người còn sống phải tiếp tục chiến đấu.
Nhưng trong lòng họ đã có một khoảng trống.
Một người vừa còn ngồi ăn cơm cùng họ tối qua…
giờ đã nằm lại dưới chân 772.
Ba mươi năm sau.
Một cựu chiến binh đứng trước một ngôi mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Vị Xuyên.
Trên bia ghi:
Đào Văn Tiến.
Ông đứng rất lâu.
Đó là Lê Huy Tâm.
Người đồng đội năm xưa.
Người đã cùng Tiến ăn bữa cơm cuối cùng.
Ông đưa tay lau tấm bia.
Rồi gọi:
“Tiến…”
Ba mươi năm đã trôi qua.
Nhưng cách xưng hô vẫn như ngày nào.
Ông kể lại câu chuyện bữa cơm.
Bảy người.
Một nồi cơm.
Rồi hết cơm.
Những người lính chạy sang tiểu đội khác lấy thêm một nồi.
Họ ăn.
Họ cười.
Không ai nghĩ đó là lần cuối.
Giọng người cựu binh nghẹn lại.
“Hồi đó tao còn gọi mày là anh…”
Ông cười trong nước mắt.
Rồi im lặng.
Người ta thường nhớ chiến tranh bằng những trận đánh lớn.
Nhớ những cao điểm.
Nhớ những con số.
Nhớ những ngày tháng.
Nhưng với những người lính trở về…
chiến tranh đôi khi chỉ là một ký ức rất nhỏ.
Một bữa cơm.
Một nụ cười.
Một người bạn.
Và một chiếc ba lô không bao giờ được người ấy mang về nữa.
Đào Văn Tiến hy sinh khi mới 19 tuổi.
Nhưng trong ký ức của Lê Huy Tâm và những người đồng đội,
Tiến vẫn mãi là người lính trẻ ngồi bên nồi cơm năm ấy.
Vị Xuyên đã im tiếng súng.
Rừng đã xanh.
Những hố pháo dần bị cây cỏ phủ kín.
Nhưng mỗi khi ngày 12 tháng 7 trở về,
những người lính năm xưa lại nhớ.
Nhớ những người đã nằm lại.
Nhớ một bữa cơm.
Và nhớ rằng:
Có những người lính ra đi khi tuổi đời còn chưa kịp lớn.
