VỊ XUYÊN – TẬP 9: 468 – NGỌN ĐỒI GIỮA HAI THẾ GIỚI

Vị Xuyên.

Một buổi sáng sau chiến tranh.

Không còn tiếng pháo.

Không còn những loạt đạn xé ngang sườn núi.

Không còn những mệnh lệnh vang lên giữa đêm.

Chỉ còn tiếng gió.

Và màu xanh của cây rừng đang dần trở lại.

Lê Hồng Mai đứng nhìn những ngọn núi phía trước.

Ông đã từng nhìn chúng trong một hoàn cảnh khác.

Khi ấy, những quả núi ấy không có màu xanh.

Chúng trắng xóa bởi đất đá và khói pháo.

Có những ngày, chỉ cần ngẩng đầu lên là thấy từng mảng đá bị đạn pháo cày nát.

Người lính gọi những nơi ấy bằng những cái tên ám ảnh:

772.

685.

468.

Những con số đã trở thành ký ức.

Ngày còn ở chiến trường, Mai cùng đồng đội chia nhau từng bữa cơm vội.

Một người ăn trước.

Người khác tranh thủ ngủ.

Người khác nữa đứng gác.

Rồi đổi ca.

Cuộc sống của họ được tính bằng những khoảng thời gian rất ngắn.

Một giờ nghỉ.

Một lần tiếp tế.

Một lần thay ca.

Một trận pháo.

Một lần tìm đồng đội.

Và rồi lại chiến đấu.

Có những người sáng còn nói chuyện.

Chiều đã không còn nữa.

Có người mới hôm qua còn ngồi bên cạnh.

Hôm nay tên đã được ghi vào danh sách hy sinh.

Người lính trẻ khi ấy không có nhiều thời gian để nghĩ.

Phải chiến đấu.

Phải giữ chốt.

Phải sống.

Nhưng chiến tranh kết thúc rồi.

Những câu hỏi mà người lính chưa kịp hỏi ngày ấy bắt đầu trở lại.

Bạn mình đang ở đâu?

Ai đã nằm lại trên núi?

Còn ai chưa được tìm thấy?

Nhiều năm sau, Mai vẫn trở lại những địa điểm cũ.

Ông đứng trên cao điểm 468.

Nhìn xuống phía dưới.

Vị trí ấy ngày nay đã trở thành nơi tưởng niệm những người lính hy sinh.

Không còn là trận địa.

Không còn tiếng súng.

Nhưng với những người từng chiến đấu ở đây, mỗi tảng đá dường như vẫn giữ lại một câu chuyện.

Mai nhìn lên núi.

Ông nhớ những người từng cùng mình chiến đấu.

Có người đã trở về quê.

Có người trở về với thương tật.

Có người không bao giờ trở về.

Một lời hứa.

Có những lời hứa được nói thành tiếng.

Nhưng cũng có những lời hứa chỉ tồn tại trong lòng một người.

Sau chiến tranh, Lê Hồng Mai quyết định ở lại Hà Giang.

Ông lập gia đình.

Làm việc.

Sinh sống.

Những năm tháng sau đó, cuộc sống dần trở lại bình thường.

Nhưng mỗi khi tháng Bảy đến…

những ký ức cũ lại trở về.

Ông lại lên cao điểm 468.

Lại đến Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên.

Lại đứng trước những cái tên trên bia đá.

Có lẽ đó là cách ông giữ lời hứa với những người đã không thể trở về.

Một ngày nọ, Mai đứng trước đài hương.

Xung quanh là những đoàn cựu chiến binh từ nhiều nơi trở về.

Người chống gậy.

Người tóc đã bạc.

Người mang theo ảnh đồng đội.

Người mang theo những lá thư cũ.

Có người vừa bước lên đã bật khóc.

Không ai hỏi tại sao.

Bởi tất cả đều hiểu.

Họ đang trở về với tuổi hai mươi của mình.

Một cựu binh đứng cạnh Mai hỏi:

“Ông vẫn ở đây à?”

Mai cười.

“Ừ.”

“Sao không về quê?”

Mai nhìn về phía những ngọn núi.

Không trả lời ngay.

Một lúc sau ông nói:

“Tôi quen nơi này rồi.”

Nhưng có lẽ câu trả lời thật nằm sâu hơn thế.

Ông ở lại vì nơi này có những người bạn của ông.

Những người không còn cơ hội trở về quê.

Chiều xuống.

Đoàn cựu chiến binh lần lượt rời cao điểm 468.

Mai vẫn đứng lại.

Ông nhìn theo những người đồng đội.

Rồi quay lại phía đài hương.

Một nén hương được thắp lên.

Khói hương bay trong gió.

Không còn tiếng pháo.

Chỉ còn tiếng gió qua những tán cây.

Hơn bốn mươi năm đã trôi qua.

Những người lính năm xưa giờ đã có mái tóc bạc.

Những người sinh năm 1960, 1961, 1962…

ngày ấy còn là những chàng trai tuổi đôi mươi.

Họ đến Vị Xuyên bằng ba lô và khẩu súng.

Họ rời Vị Xuyên bằng ký ức.

Và có những người…

không bao giờ rời khỏi nơi ấy.

Không phải vì thân thể.

Mà vì một phần tuổi trẻ của họ đã nằm lại giữa những khe đá, những chiến hào và những ngọn núi biên cương.

Lê Hồng Mai đã chọn ở lại Hà Giang.

Một người lính sau chiến tranh không còn cầm súng.

Nhưng ông vẫn làm một việc:

nhớ.

Nhớ những người đã hy sinh.

Nhớ những người chưa tìm thấy.

Nhớ những bữa cơm vội.

Nhớ những đêm phục kích.

Nhớ những tiếng gọi đồng đội giữa khói lửa.

Và nhớ rằng…

hòa bình hôm nay được xây trên sự hy sinh của những người lính ngày ấy.

Hoàng hôn phủ xuống Vị Xuyên.

Núi rừng chuyển sang màu xanh thẫm.

Đài hương 468 lặng im.

Lê Hồng Mai quay bước.

Nhưng trước khi rời đi, ông nhìn lại một lần nữa.

“Tôi về đây.”

Không rõ ông đang nói với ai.

Có lẽ là những người đồng đội.

Có lẽ là những người đã nằm lại.

Hoặc có lẽ…

ông chỉ đang nói với chính mình.

Vị Xuyên đã trở thành quê hương thứ hai.

Và những người lính đã nằm lại nơi đây…

vẫn là một phần của quê hương ấy.