Việt Nam Giải phóng quân thành lập: Sự hợp nhất lịch sử tại Tân Trào
Vào giữa tháng 5 năm 1945, khi ngọn lửa cách mạng đang bùng cháy rực rỡ khắp dải đất Tân Trào, một sự kiện lịch sử mang tính bước ngoặt đã diễn ra: Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân cùng Cứu quốc quân chính thức hợp nhất thành Việt Nam Giải phóng quân. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Lãnh tụ Hồ Chí Minh và sự chỉ huy của đồng chí Võ Nguyên Giáp, lực lượng vũ trang cách mạng tập trung đầu tiên của dân tộc đã chính thức ra đời. Sự hợp nhất này không chỉ quy tụ sức mạnh chiến đấu của các đội vũ trang tiền thân mà còn tạo nên một quả đấm thép chiến lược, sẵn sàng làm nòng cốt cho toàn dân nổi dậy giành chính quyền trong cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945.
Bước chuẩn bị chiến lược và ngọn cờ tập hợp
Đầu năm 1945, tình hình thế giới và trong nước chuyển biến hết sức dồn dập. Sau sự kiện Nhật hất cẳng Pháp vào tháng 3 năm 1945, cơ hội giải phóng dân tộc đang đến rất gần. Nhận định thời cơ chiến lược đã chín mùi, Lãnh tụ Hồ Chí Minh từ Cao Bằng trở về căn cứ địa Tân Trào (Tuyên Quang) để trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng cả nước, chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa.
Lúc bấy giờ, phong trào chiến tranh giặc du kích phát triển mạnh mẽ với hai lực lượng vũ trang nòng cốt chính là Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân thành lập tại Cao Bằng và các đội Cứu quốc quân hoạt động tại vùng Bắc Sơn – Vũ Nhai. Để đáp ứng yêu cầu phát triển của thời cuộc, việc thống nhất các tổ chức vũ trang thành một quân đội cách mạng tập trung, duy nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng đã trở thành đòi hỏi cấp thiết.
Hội nghị Tân Trào và mốc son hợp nhất
Thực hiện quyết nghị của Hội nghị quân sự Bắc Kỳ, giữa tháng 5 năm 1945, tại mái đình Tân Trào lịch sử ngợp bóng cây rừng, Lãnh tụ Hồ Chí Minh cùng Bộ chỉ huy cách mạng đã tuyên bố hợp nhất Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, Cứu quốc quân cùng các tổ chức du kích địa phương thành một lực lượng thống nhất mang tên Việt Nam Giải phóng quân. Đồng chí Võ Nguyên Giáp được giao trọng trách đảm nhiệm Ủy viên Bộ Tư lệnh Quân sự Bắc Kỳ, trực tiếp chỉ huy lực lượng.
Sự kiện hợp nhất diễn ra trong không khí sục sôi và tràn đầy niềm tin chiến thắng. Những chiến sĩ du kích dày dạn kinh nghiệm từ các căn cứ khác nhau nay hội tụ dưới một ngọn cờ chung, chung một lời thề chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Lực lượng mau chóng được tổ chức thành các đại đội, đại đội địa phương và các trung đội du kích, nhanh chóng phát triển lực lượng, mở rộng các vùng giải phóng khắp dải đất Việt Bắc.
Quả đấm thép mở đường cho Tổng khởi nghĩa
Sau khi thành lập, Việt Nam Giải phóng quân lập tức đảm nhận sứ mệnh lịch sử làm nòng cốt cho phong trào đấu tranh vũ trang toàn quốc. Ngay trong tháng 8 năm 1945, nhận lệnh từ Ủy ban Khởi nghĩa, từ Tân Trào, một đơn vị Giải phóng quân do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy đã tiến về giải phóng thị xã Thái Nguyên, mở màn cho sức mạnh áp đảo của quân đội cách mạng.
Sự ra đời của Việt Nam Giải phóng quân là mốc son chói lọi trong lịch sử xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam. Từ những tiểu đội du kích ban đầu, sự hợp nhất tại Tân Trào đã tạo nên tiền thân hùng mạnh của Quân đội nhân dân Việt Nam, góp phần quyết định đập tan ách đô hộ của đế quốc, phong kiến và kiến tạo nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
