“VIỆT NAM VONG QUỐC SỬ” VÀ TIẾNG GỌI NON SÔNG
Sau khi phong trào Đông Du bị tan rã, Phan Bội Châu tiếp tục hoạt động ở nước ngoài.
Ông dành nhiều thời gian viết sách, báo và tài liệu nhằm thức tỉnh tinh thần yêu nước của người Việt Nam.
Một trong những tác phẩm có ảnh hưởng lớn là “Việt Nam vong quốc sử”, được ông viết vào năm 1905.
Tác phẩm kể lại tình cảnh đất nước dưới ách thống trị của thực dân Pháp, đồng thời cảnh báo nguy cơ mất nước và kêu gọi người Việt Nam phải đứng lên cứu nước.
“Việt Nam vong quốc sử” được bí mật đưa về Việt Nam và lưu truyền trong nhiều tầng lớp nhân dân.
Tác phẩm có sức ảnh hưởng đặc biệt đối với thanh niên yêu nước đầu thế kỷ XX.
Phan Bội Châu không chỉ muốn kể lại lịch sử.
Ông muốn lịch sử trở thành lời cảnh tỉnh.
Đất nước đã mất chủ quyền.
Nhân dân bị áp bức.
Nếu không thay đổi, tương lai dân tộc sẽ tiếp tục bị đe dọa.
Từ những trang sách ấy, Phan Bội Châu kêu gọi người Việt Nam phải nhận thức được trách nhiệm đối với đất nước.
Trong thời đại mà sách báo mới bắt đầu phát triển, một tác phẩm được truyền tay trong bí mật có thể trở thành một phương tiện quan trọng để truyền bá tư tưởng.
“Việt Nam vong quốc sử” vì thế không đơn thuần là một cuốn sách lịch sử.
Nó là một tài liệu chính trị, một lời kêu gọi và một tiếng chuông cảnh tỉnh.
Phan Bội Châu hiểu rằng muốn tổ chức một cuộc đấu tranh lớn cần có sự thức tỉnh về tinh thần dân tộc.
Những tác phẩm của ông đã góp phần tạo nên sự chuyển biến trong nhận thức của nhiều thanh niên Việt Nam.
Nhiều người sau này bước vào các phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX chịu ảnh hưởng từ tư tưởng của ông.
Dù con đường cứu nước của Phan Bội Châu về sau không thành công, những tác phẩm ông để lại vẫn là một phần quan trọng của lịch sử tư tưởng Việt Nam.
Có những cuộc đấu tranh bắt đầu từ một tiếng súng. Nhưng cũng có những cuộc đấu tranh bắt đầu từ một trang sách.
Với Phan Bội Châu, cây bút chính là một trong những vũ khí ông dùng để đánh thức lòng yêu nước.



