VIẾT TIẾP HÀO HÙNG TỪ CHIẾN THẮNG ĐỒN NHẤT (1952) TRONG SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI NGHỆ THUẬT

Thắng lợi của Chiến dịch Hè Thu 1952 tại mặt trận Quảng Nam - Đà Nẵng đã tạo nên cú hích quan trọng cho phong trào kháng chiến chống Pháp ở Liên khu 5. Trong số các trận đánh tiêu biểu, cuộc tiến công Đồn Nhất trên đèo Hải Vân vào ngày 25/9/1952 nổi lên như một điểm sáng về sức mạnh của chiến tranh nhân dân và nghệ thuật tác chiến mưu trí.

Giữa năm 1952, địch ra sức càn quét, thiết lập mạng lưới tháp canh để khống chế giao thông và kìm kẹp nhân dân. Tình hình càng thêm gian khó khi thiên tai, mất mùa hoành hành liên tiếp. Trước thực trạng đó, Bộ Tư lệnh Liên khu 5 mở Chiến dịch Hè Thu nhằm tiêu diệt sinh lực địch, giải phóng đất đai và mở rộng chiến tranh du kích. Sau nhiều tháng tiến công dồn dập, quân ta đã đập tan nhiều chuỗi đồn bốt, giải phóng vùng tây Gò Nổi, trung Điện Bàn, tây Hòa Vang.

Đến ngày 20/9/1952, khi các mục tiêu cơ bản đã hoàn thành, Bộ Tư lệnh chủ trương rút lực lượng chủ lực về củng cố. Để nghi binh đánh lạc hướng địch, Đại đội 6 (Tiểu đoàn 59, Trung đoàn 803) dưới sự chỉ huy của đồng chí Trần Ngọc Anh được giao nhiệm vụ thọc sâu tiêu diệt Đồn Nhất trên đỉnh đèo Hải Vân.

Đồn Nhất là vị trí chiến lược án ngữ Đường 1 và tuyến đường sắt, được bao bọc bởi tường đá dày 1m, cao 3m cùng hỏa lực mạnh mẽ. Đêm 24/9/1952, quân ta bí mật áp sát và nổ súng lúc 1 giờ 30 phút ngày 25/9. Khi khối bộc phá đầu tiên không phá được tường lô cốt, địch xả súng dữ dội. Đại đội 6 lập tức chuyển hướng: dùng hỏa lực chế áp và bắc thang đánh thủ pháo. Do thang ngắn, Tiểu đội trưởng Nguyễn Bá Dương đã lấy sức hai tay nâng chân thang cho đồng đội leo lên. Dù bị thương nặng, anh vẫn quyết giữ vững chân thang. Sau 2 giờ chiến đấu ngoan cường, ta đã làm chủ căn cứ, bắt sống Đồn trưởng người Pháp cùng toàn bộ quân địch, thu nhiều vũ khí. Trận đánh kết thúc thắng lợi nhưng 7 chiến sĩ, trong đó có đồng chí Nguyễn Bá Dương, đã anh dũng hy sinh.

Chiến thắng Đồn Nhất không chỉ khép lại một chiến dịch thành công mà còn để lại những kinh nghiệm vô giá cho sự nghiệp xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam hiện đại:

Trận Đồn Nhất diễn ra trong điều kiện bộ đội kiệt sức sau 2 tháng chiến đấu, đường xa, địa hình hiểm trở, hỏa lực hạn chế. Tuy nhiên, bản lĩnh chính trị được tôi luyện đã giúp Đại đội 6 vượt qua mọi nghịch cảnh. Trong bối cảnh hiện nay, trước sự chống phá tàn bạo của các thế lực thù địch nhằm "phi chính trị hóa" quân đội, việc củng cố bản lĩnh chính trị kiên định, lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân là nguyên tắc sống còn. Đây chính là nền tảng để mỗi cán bộ, chiến sĩ luôn giữ vững niềm tin, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ.

Hiệu suất chiến đấu cao tại Đồn Nhất xuất phát từ nền tảng huấn luyện giỏi và khả năng xử lý tình huống linh hoạt. Vận dụng bài học này, toàn quân cần tiếp tục thực hiện phương châm "Cơ bản, thiết thực, vững chắc", coi trọng huấn luyện đồng bộ, chuyên sâu và sát với thực tế chiến tranh công nghệ cao. Việc kết hợp huấn luyện với duy trì kỷ luật, nâng cao chất lượng diễn tập sẽ giúp lực lượng vũ trang sẵn sàng ứng phó hiệu quả với mọi tình huống bất ngờ.

Chiến thắng Đồn Nhất đạt được nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ đội chủ lực và sự hỗ trợ tích cực của du kích, nhân dân Hòa Vang. Ngày nay, để bảo vệ Tổ quốc, việc xây dựng quân đội "tinh, gọn, mạnh" phải gắn liền với xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và khu vực phòng thủ vững chắc. Việc kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng ở các địa bàn chiến lược, kết hợp lực lượng thường trực với lực lượng dự bị động viên và dân quân tự vệ rộng khắp sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp bảo vệ vững chắc Tổ quốc.