Viết về anh hùng Quang Trung
Viết về anh hùng Quang Trung
Có một kiểu người sinh ra để làm thay đổi quỹ đạo của lịch sử, và Quang Trung – Nguyễn Huệ chính là một người như thế. Nếu lịch sử dân tộc là một dòng sông êm đềm, thì ông chính là một cơn lốc đột ngột nổi lên, xoay chuyển mọi thứ với một tốc độ mà ngay cả những bộ óc đương thời cũng không kịp thích nghi. Viết về Quang Trung, mình không muốn dùng những từ ngữ sáo rỗng như "vị anh hùng áo vải" một cách hời hợt. Thay vào đó, mình muốn nhìn ông như một thiên tài quân sự đầy cá tính, một người luôn sống và hành động như thể ngày mai không bao giờ tới, một người đã biến những điều vô lý trở thành chân lý chỉ trong vòng vài ngày.
Đóng góp đầu tiên và lớn nhất của Quang Trung, theo mình thấy, không phải là gươm giáo, mà là khả năng đánh thức bản năng tự vệ của dân tộc. Vào thời điểm ấy, đất nước bị chia cắt, lòng dân ly tán, quân Thanh sang xâm lược với cái danh nghĩa "phù Lê" đầy xảo quyệt. Trong bối cảnh xám xịt đó, sự xuất hiện của Nguyễn Huệ tại núi Bân, lễ tế cáo trời đất và lên ngôi hoàng đế là một bước đi chính trị cực kỳ sắc sảo. Ông biết rằng, muốn thắng giặc ngoại bang, trước hết phải có một "danh chính ngôn thuận" để hội tụ lòng dân. Lời dụ quân sĩ tại Nghệ An của ông chính là một minh chứng cho sự sâu sắc trong tư duy. Không cần những lời lẽ hoa mỹ của giới sĩ phu, ông nói thẳng, nói thật vào lòng tự tôn dân tộc: "Đánh cho để dài tóc, đánh cho để đen răng...". Ông đã biến một cuộc chiến tranh thành một cuộc bảo vệ văn hóa, bảo vệ những gì bình dị nhất của người Việt. Đó chính là đóng góp về mặt tư tưởng – thứ vũ khí còn mạnh hơn cả những khẩu thần công. Nói đến Quang Trung mà không nói đến "tốc độ" thì coi như chưa hiểu gì về ông. Cuộc hành quân thần tốc từ Phú Xuân ra Thăng Long trong vòng chưa đầy 10 ngày là một kỳ tích mà cho đến nay, các nhà quân sự thế giới vẫn phải kinh ngạc. Mình cứ hay tự hỏi, bằng cách nào mà hàng vạn con người có thể vừa đi vừa ngủ trên cáng, vừa ăn uống vừa hành quân mà vẫn giữ được nhuệ khí chiến đấu cao ngất trời như vậy?
Sự hy sinh của ông ở đây không chỉ là mồ hôi, máu và nước mắt trên chiến trường, mà là sự hy sinh về thời gian và sức khỏe. Ông dường như đã đốt cháy toàn bộ năng lượng của cả cuộc đời mình vào những năm tháng ấy. Ông làm việc gấp đôi, đi gấp ba và suy nghĩ nhanh gấp nhiều lần người khác. Sự đóng góp của ông chính là đã tạo ra một "tiền lệ" cho lịch sử: trong những tình huống ngặt nghèo nhất, sự quyết đoán và tốc độ chính là chìa khóa để lật ngược thế cờ. Trận Ngọc Hồi – Đống Đa không chỉ là thắng lợi về quân sự, nó là thắng lợi của một ý chí không biết đến từ "đầu hàng".Nhưng cái chiều sâu khiến mình phải suy ngẫm nhiều nhất về Quang Trung chính là giai đoạn hậu chiến. Đa số mọi người chỉ nhớ đến ông như một võ tướng, nhưng mình lại thấy nể phục ông ở vai trò một nhà kiến thiết. Khi khói súng vừa tan, ông đã nghĩ ngay đến việc mở cửa giao thương, khuyến khích thủ công nghiệp, và đặc biệt là đề cao chữ Nôm – linh hồn của tiếng Việt. Sự hy sinh lớn nhất của Quang Trung có lẽ là cái chết đột ngột khi bao dự định còn dang dở. Ông ra đi ở tuổi 40, cái độ tuổi mà một người đàn ông bắt đầu chín muồi nhất về tầm vóc. Đọc sử đoạn này, mình thấy một sự xót xa kỳ lạ. Ông đã cống hiến hết mình để dẹp thù trong, đuổi giặc ngoài, nhưng lại không có đủ thời gian để nhìn thấy đất nước thái bình thịnh trị như ông hằng mong ước. Đó là một sự hy sinh thầm lặng nhưng đầy đau đớn – một người gieo hạt nhưng không kịp chờ ngày hái quả.
Quang Trung trong mắt một học sinh lớp 11 như mình là một biểu tượng của sự quyết liệt. Ông dạy cho mình rằng, cuộc đời này không quan trọng là bạn sống bao lâu, mà quan trọng là bạn đã để lại dấu ấn gì và bạn có dám sống hết mình cho lý tưởng của mình hay không. Dù vương triều Tây Sơn tồn tại ngắn ngủi, nhưng ngọn lửa mà Quang Trung thắp lên thì chưa bao giờ tắt. Ông không cần một ngôi mộ lộng lẫy hay một hậu duệ truyền nối lâu dài để được nhớ đến. Sự hiện diện của ông nằm trong mỗi trang sử, trong niềm tự hào của mỗi người Việt khi nhắc về một vị vua áo vải đã từng khiến cả một vương triều phương Bắc phải kinh hồn bạt vía. Quang Trung – đó không chỉ là một cái tên, đó là tinh thần của một Việt Nam tự cường, nhanh nhẹn và đầy bản lĩnh.
