Vĩnh biệt Anh hùng LLVT Nhân dân Nguyễn Hồng Nhị – Phi công đầu tiên dùng MiG-21 tiêu diệt máy bay Mỹ

Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, phi công Nguyễn Hồng Nhị là một trong những gương mặt tiêu biểu của Không quân nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Ông sinh ngày 22-12-1936 tại xã Hoài Sơn, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định, nhập ngũ tháng 5-1952. Sau quá trình rèn luyện, ông được cử sang Liên Xô đào tạo lái máy bay MiG-17 và sau đó là MiG-21, trở thành Đoàn trưởng đoàn phi công MiG-21 đầu tiên của Không quân nhân dân Việt Nam.

Sau khi tốt nghiệp và trở về nước vào cuối năm 1965, ông cùng đồng đội tích cực huấn luyện, làm chủ loại máy bay tiêm kích hiện đại MiG-21 và tên lửa đối không R-3S. Ngày 4-3-1966, Nguyễn Hồng Nhị được lựa chọn thực hiện chuyến xuất kích đầu tiên của MiG-21 Việt Nam. Đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng nhằm kiểm nghiệm khả năng chiến đấu của loại máy bay mới trong điều kiện thực tế.

Lúc 14 giờ ngày 4-3-1966, khi ra đa phát hiện mục tiêu bay ở độ cao hơn 18.000m, Nguyễn Hồng Nhị được lệnh cất cánh. Trong điều kiện không khí loãng, máy bay khó điều khiển và mục tiêu ở độ cao lớn, ông vẫn bình tĩnh, chính xác đưa MiG-21 tiếp cận đối phương. Khi phát hiện mục tiêu, ông nhận ra đó là máy bay trinh sát không người lái của Mỹ và kiên trì bám sát. Ở cự ly khoảng 8km, với tốc độ gần 1.800km/h, ông lần lượt phóng hai quả tên lửa. Chỉ sau khoảng 1,5 giây, mục tiêu bị tiêu diệt. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ông vòng phải thoát ly và trở về hạ cánh an toàn

Khoảnh khắc 14 giờ 21 phút ngày 4-3-1966 đã trở thành một dấu mốc quan trọng trong lịch sử Không quân nhân dân Việt Nam. Chiến công của Nguyễn Hồng Nhị không chỉ chứng minh khả năng làm chủ máy bay, vũ khí và kỹ thuật hiện đại của phi công Việt Nam mà còn tạo niềm tin, động lực lớn cho các thế hệ phi công tiếp tục chiến đấu với Không quân và Hải quân Mỹ. Đây cũng là trận thắng mở ra một trang mới trong nghệ thuật không chiến của Không quân nhân dân Việt Nam.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, phi công Nguyễn Hồng Nhị đã hơn 100 lần xuất kích chiến đấu và bắn rơi 8 máy bay Mỹ. Ngày 18-6-1969, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau chiến tranh, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng như Tư lệnh các Sư đoàn Không quân 372, 370; Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân; Tổng cục trưởng Tổng cục Hàng không dân dụng Việt Nam; Chủ tịch, Tổng giám đốc Tổng Công ty Hàng không Việt Nam.

Cuộc đời và sự nghiệp của Thiếu tướng, Anh hùng LLVT Nhân dân Nguyễn Hồng Nhị là tấm gương sáng về lòng yêu nước, ý chí chiến đấu, tinh thần làm chủ khoa học kỹ thuật và bản lĩnh của người chiến sĩ Không quân nhân dân Việt Nam. Chiến công ngày 4-3-1966 mãi là dấu son trong lịch sử lực lượng Không quân, nhắc nhớ các thế hệ hôm nay về sự hy sinh, cống hiến của những người đã góp phần bảo vệ bầu trời Tổ quốc.