Vĩnh Hòa - Chống tố cộng, diệt cộng giữ gìn lực lượng (1956 - 1959)

Chúng ráo riết thanh trừng nội bộ loại ra khỏi guồng máy cai trị những người không tích cực chống cộng và tình nghi có quan hệ cách mạng, đưa bọn sĩ quan, công an biệt phái và con em địa chủ, con em của những người bị trừ gian, có hận thù cách mạng vào thay thế. Chúng đưa Bảy Kiện (thượng sĩ) làm Xã trưởng, Dũng làm Thư ký, 6 Cợt làm Canh nông, loại những người ta đã cài vào trong ban tề, hội tề mới toàn là lính, sĩ quan,... ác ôn cho nên rất ác ôn, ngoan cố.

Tháng 10/1956, đồng chí Trịnh Hoàng Hoanh tổ chức cuộc họp Chi bộ tại Cây Cuôi, rạch Ba Tri để bàn kế hoạch đối phó tố cộng của địch. Khi về Vĩnh Hòa, lúc 03 giờ chiều, gặp lính của quản Bảo, giặc nổ súng rượt các đồng chí: Chín Tất, Ba Quang, Tư Phát xuống rạch Ba Tri, đồng chí Tất và đồng chí Quang lội qua rạch chạy về Giồng Chuối thoát khỏi, đồng chí Tư Phát không biết lội nên bị giặc bắt đưa về Bến Tre. Tháng 02/1956, lính chi khu Giồng Trôm kết hợp với lính Ba Tri do tên Đội Nhánh chỉ huy và lính dân vệ Vĩnh Hòa đi ruồng từ ấp Bến Vựa đến Phú Ngãi, do có chỉ điểm, địch phát hiện hầm bí mật, bắt được đồng chí Ba Quang đưa về Bến Tre, sau đày đi khám Pleiku - Kontum (Tây Nguyên).

Đầu năm 1957, thực hiện chiến dịch "tố cộng diệt cộng", nguy quân nguy quyền đã bố trí màng lưới tình báo, gián điệp tận xã, ấp, ngũ gia liên bảo. Các tên công an tại địa phương như: Yên đen, Yên cụt, Sáu Tem, Phú, Thạch, Xẹm cộng với đám Công dân vụ gom dân lại học "tố cộng", nói xấu Bác Hồ, ra sức đề cao Diệm, bắt dân làm sổ gia đình phân loại A, B, C để có chính sách phân biệt đối xử, loại A là gia đình cách mạng phải làm bản ly khai cộng sản. Bọn làng, lính khống chế quyền tự do đi lại, cấm tụ tập 3 - 5 người, ban đêm, ra khỏi nhà phải có đèn, đi ra khỏi xã phải có giấy phép, đám giỗ, đám cưới đều phải xin phép chính quyền địa phương và bị kiểm soát chặt chẽ, mỗi gia đình phải chụp chung 01 tấm hình có mang tấm bảng ghi số nhà, treo tại nhà, nếu lính lạ đến xét nhà chỉ cần xem số người trong nhà so với tấm hình, nếu thừa một người lạ mặt thì bắt ngay. Mỗi nhà phải chuẩn bị: Cây, dây, đèn, mõ để sẵn sàng truy bắt cộng sản. Đối với những người kháng chiến, địch buộc phải làm bản ly khai cộng sản, xé cờ Đảng, xé ảnh Bác Hồ. Từ đó, làm cho một bộ phận quần chúng hoang mang, lo sợ.

Do những sơ hở thiếu ngăn cách bí mật trong những ngày đầu sau đình chiến 1954, lực lượng cách mạng đều bị lộ, các đảng viên nòng cốt lần lượt sa vào tay giặc như: Tư Phát, Ba Quang, Ba Cước, Hai Be, Tư Huê, Năm Thuấn, Sơn, Thuận, Sáu Nhỏ, Chấn, Cựu, Đựng, Khán, Sáu Cợt, Tám Nô, Quế, Thúng, Hê, Ba Lê, Mười Phà, Tám Triết, bị đày đi các nhà tù ở miền Nam. Một số cán bộ ta phản lại cách mạng, nhảy vào đi lính cho Tổng Huẩn. Các cơ sở nội tuyến mà ta đưa vào lòng địch lần lượt phản lại cách mạng. Các anh: Bảy Tân, Mai Ba, Chín Tất, Tư Danh được lệnh đi điều lắng, các đảng viên hợp pháp không dám liên hệ tổ chức, chỉ còn lại anh Lê Văn Tấu (Ba Tấu) được trên chỉ định làm Bí thư, nhưng không có đảng viên. Đảng viên và cơ sở bị bắt gần hết, cơ sở nhiều ấp bị tan rã, các tổ chức công khai biến tướng đều bị rệu rã.

Tình hình chung trong huyện các năm 1958 - 1959 khó khăn ác liệt. Tin địch lấy hầm súng của ta ở An Hòa Tây, một số cán bộ huyện như Ngô Thanh Bảng, Ba Thăng, Khổng Minh Tăng 2 bị địch bắt và đầu hàng, khai báo cơ sở cộng với tình hình địa phương Vĩnh Hòa bị giặc đánh tan rã, làm cho một số quần chúng hoang mang, bọn ác ôn thì càng hung hăng đánh phá cơ sở cách mạng hơn. Trước sự lộng hành của địch, các đồng chí không chịu đựng nổi, nên tổ chức giết đội Gẩm (An Ngãi Tây) và chém Ách Kiên ở An Hòa Tây, chém Cảnh sát Sáng ở Mỹ Thạnh nhưng địch cũng chưa chùn lại. Chúng tăng cường hàng chục tên công an Ngô Quyền, công an Duyên Hải, bảo an, dân vệ, công an Bến Tre do tên Trường Ty Công an Lê Xuân Khánh chỉ huy đến Ba Tri dàn áp, huy động lực lượng cảnh sát, mật vụ, Thanh niên Thánh nghiệp, Thanh niên bảo vệ hương thôn do những tên ác ôn khét tiếng như Ách Nhung, Đội Huề, Tổng Huẩn chỉ huy chà đi xát lại xóm ấp. Ngoài ra, giặc còn lê máy chém xuống đình Phước Tuy để răn đe nhân dân.