Vĩnh Hòa - Đánh địch phản kích, bảo vệ vùng giải phóng (1965 - 1966)

Sau khi "Chiến tranh đặc biệt" bị phá sản, đế quốc Mỹ chuyển sang chiến lược "Chiến tranh cục bộ" đưa quân viễn chinh tham gia trực tiếp vào miền Nam, tiến hành chiến thuật 02 gọng kìm: "tìm diệt và bình định" để tiêu diệt phong trào cách mạng miền Nam.

Mỹ - ngụy chọn Ba Tri làm chiến trường "bình định trọng điểm", Ba Tri là nơi nhiều người, nhiều của, địa hình trống trải với 03 mục tiêu: tiêu diệt cộng sản, biến Ba Tri thành vùng trắng, vơ vét nguồn nhân lực dồi dào tại chỗ để phục vụ chiến tranh. Về phần ta, qua cao trào ấp chiến lược, trong huyện Ba Tri đã có 11 xã giải phóng hoàn toàn, 05 xã giải phóng cơ bản, nâng số ấp giải phóng trong huyện lên 79/94, hơn 50.000 dân thoát khỏi vòng kiềm kẹp.

Sau 02 tháng ta giải phóng xã Vĩnh Hòa, chi khu Ba Tri thấy về mặt hướng đông huyện lỵ bị trồng trải không có một tiền đồn nào để bảo vệ, cho quân đến ấp Vĩnh Đức Trung đóng 01 đồn tại chùa Giồng Trung để bảo vệ cho trung tâm huyện. Vùng giái phóng Vĩnh Hòa có 04 ấp liên hoàn với các xã giải phóng , nên thế và lực ta không bị giảm mà luôn tạo thế chiến đấu vững chắc, làm bàn đạp tấn công bao vây đồn Giồng Trung. Tháng 6/1965, ta đặt 02 trái nổ phá đứt đoạn lộ Bà Me, làm gián doạn giao thông trong một thời gian dài. Thời gian này, ta xây dựng cơ sở hợp pháp lẫn vào nhà đại diện Trần Văn Trình (cũng trong vòng rào bót) đánh 01 trái nổ, làm tên Trình bị hư một mắt, con của hắn gãy hết 01 chân. Du kích siết chặt ngày đêm bắn tỉa, quân địch vẫn co rút, ta tiếp tục gài chông chung quanh bót.

Tháng 8/1965, du kích đào công sự ngụy trang nhánh cây, bắn vào bót mấy phát để cho bót bắn vãi ra, rồi ta rút đi, bỏ lại một số băng, bông gòn có thấm thuốc đỏ giả là ta bị thương và bỏ lại 03 trái lựu đạn gài nhíp ngược. Sáng hôm sau, bọn lính đi ra thấy băng bông ta bỏ lại và 02 trái lựu đạn nghĩ rằng đêm trước, phía ta có người bị thương, chúng liền lục lạo gom được 03 trái lựu đạn (nhíp ngược), bóp nhíp lại bị nổ, làm 03 tên bị thương nặng.

Ngày 01/12/1965, tiểu đội du kích Vĩnh Hòa đi qua ấp Vĩnh Đức Trung để tiếp tục vây hãm bọn lính đồn Giồng Trung. Trên đường đi từ Giồng Giá ra lộ Ba Tri, gần tới Giồng Trung bị giặc phục kích nổ súng, làm ta chết 04 du kích: Phạm Văn Tính, Sáu, Trần Văn Hào và Nguyễn Văn Út, các đồng chí còn lại chạy thoát. Đêm 29/3/1965, quân địch ở Ba Tri và dân vệ xã biệt kích qua ấp 4 (Bảo Hòa) xã Vĩnh Hòa bắn chết 03 anh: Trần Văn Cược, Phạm Văn Tri, Nguyên Văn Đại. Ngày 26/02/1965, bọn lính Ba Tri cùng với lính bốt ngã ba Giồng Trung biệt kích qua nhà thờ Giồng Giá bắn chết 02 du kích (anh Út và anh Nghĩa), anh Ba Nghề và Sáu Tấn bị thương, có 01 thường dân lạc đạn chết (anh Cầu). Tháng 02/1965, lính Giồng Nhàn băng qua bờ kênh nhà anh Tư Trắc, du kích nổ súng giặc chạy tán loạn, ta thu 02 lựu đạn, 20 gặp đạn nhọn (khoảng 100 viên).

Tháng 5/1965, Huyện ủy Ba Tri đã tổ chức Hội nghị mở rộng tại rừng mỏng Tân Xuân, thời gian 04 ngày. Đồng chí Đoàn Văn Khách (Bảy Tân), Bí thư chi bộ dự hội nghị. Huyện ủy đã báo cáo tình hình mỗi, vạch rõ âm mưu mới của Mỹ - nguy thực hiện chiến tranh cục bộ, đồng thời kiểm điểm tình hình tại địa phương. Hội nghị đánh giá địch đã thật

Sự leo thang chiến tranh một bước mới. Toàn Đảng, toàn quân, toàn dân nêu cao quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ. Động viên cán bộ, đảng viên và nhân dân luôn tin tưởng vào sự chỉ đạo của Đảng, vượt qua khó khăn. Sau Hội nghị trở về, đồng chí Bảy Tân đã triển khai tinh thần Hội nghị cho cán bộ, đảng viên xã, củng cố lực lượng, động viên đảng viên, chiến sĩ và Nhân dân Vĩnh Hòa nêu cao quyết tâm chiến đấu. Tháng 9/1965, du kích gài trái mìn giả có gắng dây điện, đầu kia ta gài 02 trái lựu đan, giặc thấy mìn sợ bị nổ nên liền chặt dây và phăng dây tới gặp lựu đạn đầu kia, bị lựu đạn nổ, tên thượng sĩ Đực chết.

Tháng 10/1965, công trường của xã Vĩnh Hòa tự nghiên cứu chế ra 01 bệ phóng gồm 03 trái lựu đạn (giống như H12), có chứa xăng đặc lấy trong bom napal lép, phần sau có thuốc tống để bắn cho cháy nhà lính ở trại gia binh. Sau khi châm điện, bệ phóng bay vô phát cháy, tất cả cỏ khô trong vòng rào cháy rực trời, binh lính trong đồn hốt hoảng tìm cách dập tắt đám cháy.

Cũng trong tháng 10/1965, du kích xã kết hợp với đặc công huyện đột kích vô đầu cầu sắt Ba Tri, đánh 01 trái mìn lớn, phá đứt 01 nhịp cầu phía Giồng Trung. Lính bên tua đầu cầu hốt hoảng rút vô tua không dám bắn trả. Tháng 3/1965, du kích vào huyện ly dụng bọn lính, ta ném lựu đạn. làm bị thương 02 tên: Bạch và Phan Văn Tương. Tháng 6/1965, du kích đặt 01 trái 105 li (105 li lép ta sửa lại làm mìn) trước cửa bót, tên lính Mãng cuốn dây, trái nổ làm bị thương.

Tháng 11/1965, địa phương quân và du kích Vĩnh Hòa phục kích tại Gò Cát (Giồng Trung) đánh bọn biệt kích do tên Mai dẫn đầu, ta nổ súng chết 01 tên, bị thương 02 tên, lấy 01 súng. Chúng chạy tấn loạn về Ba Tri. Song song đó, ta vận động tân binh đưa về đơn vị trên 04 người, trong đó, có 01 tân binh (anh Cấn) ở Giồng Trung trước khi ra đi anh rình đập đầu tên cảnh sát chết rồi mới ra theo cách mạng.

Tháng 3/1966, một đại đội thám báo có 01 xe tăng đi đầu dẫn đường từ huyện ly Ba Tri đến Giồng Nhàn và băng qua cánh đồng Bàu Chà di thẳng về ấp Bến Vựa (Vĩnh Hòa) ý đồ là bắt đầu ruồng từ Bến Vựa đi Phú Ngãi để bắt tay với Trung đoàn 10 đang chốt tại chợ Phú Ngãi. Khi vào tối gần chùa Bến Vựa bị du kích Vĩnh Hòa phục sẵn nổ súng trúng xe tăng, chúng co cụm lại một hồi, sau khi biết là du kích, mới dám chạy thẳng vào nhà bảo sanh quần nát mấy bụi tre rồi trở ra, chạy qua kênh Bến Vựa để bọc hậu ta, nhưng anh em du kích đã xuống hầm bí mật an toàn.