VĨNH LINH Đất và người
Huyện Vĩnh Linh nằm ở phía bắc tỉnh Quảng Trị, với lịch sử hình thành lâu đời. Đây cũng là nơi có một phần sông Bến Hải thuộc vĩ tuyến 17 được lấy làm ranh giới tạm thời chia cắt nước ta thành hai miền nam-bắc vào năm 1954 theo Hiệp định Geneva. Năm 1955, Khu vực Vĩnh Linh chính thức được thành lập, vừa là đầu cầu giới tuyến, vừa là tiền đồn miền bắc xã hội chủ nghĩa và là hậu phương cho chiến trường miền nam.
Theo thống kê từ Ủy ban nhân dân huyện Vĩnh Linh, toàn huyện có 180 di tích lịch sử văn hóa được Trung ương và tỉnh Quảng Trị xếp hạng.
Cụ thể, huyện có 173 di tích lịch sử, 3 di tích kiến trúc nghệ thuật, 2 di tích khảo cổ, 2 di tích danh thắng.
Trong số các di tích lịch sử-văn hóa này, có 3 di tích xếp hạng cấp quốc gia đặc biệt. Đây là những địa danh lịch sử gắn với công cuộc đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước như: Đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải, Địa đạo Vịnh Mốc và hệ thống làng hầm Vĩnh Linh, Đường Trường Sơn-Đường Hồ Chí Minh.
Cầu Hiền Lương, sông Bến Hải là những địa danh nổi tiếng trên vùng đất Vĩnh Linh thân thương gắn bó với nhiều người dân Việt Nam. Đây là những cái tên đã đi vào lịch sử dân tộc ta, là những nơi từng ghi dấu nỗi đau chia cắt đất nước trong thế kỷ 20. Hiện tại, những địa danh một thời nay đã trở thành biểu tượng của niềm vui đoàn tụ, khát vọng hòa bình của thời đại.
Ngoài ra, trên mảnh đất Vĩnh Linh còn có hai di tích lịch sử cấp quốc gia là bến đò Tùng Luật và địa điểm trận địa tên lửa bắn rơi máy bay B52 đầu tiên ở Việt Nam (hiện thuộc địa giới hành chính thị trấn Bến Quan).
Vĩnh Linh có 748 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, trong đó có 6 mẹ còn sống; 48 tập thể và 22 cá nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang, Anh hùng Lao động.
Khu vực Vĩnh Linh là địa phương đầu tiên ở miền bắc được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước vào ngày 1/1/1967. Cùng với đó, quân dân Vĩnh Linh đã vinh dự 8 lần được Bác Hồ gửi thư khen.
Đặc biệt, Vĩnh Linh có 3 ngôi làng nổi tiếng được nhiều người biết đến. Đó là: làng Thủy Ba (xã Vĩnh Thủy) nổi tiếng với tinh thần thượng võ, truyền thống bắt cọp; làng Huỳnh Công Tây (xã Vĩnh Tú) vang danh gần xa với những câu chuyện trạng độc đáo, hấp dẫn, tạo nên nét đẹp văn hóa tinh thần không thể thiếu trong đời sống; làng Tùng Luật (xã Vĩnh Giang) được xem là chiếc nôi sinh ra các nghệ nhân dân ca Bình Trị Thiên.
