Võ An Khánh - người đứng sau lịch sử

Ông không cầm súng ra trận, nhưng mỗi bước chân của ông đều in dấu chiến tranh. Võ An Khánh – người đàn ông gầy gò với chiếc máy ảnh Liên Xô cũ kỹ – đã chọn cho mình một mặt trận khác: mặt trận của ký ức và sự thật.

Sinh ra trong một gia đình nghèo ở vùng quê Bạc Liêu, tuổi thơ của ông gắn liền với những lần chạy giặc, với nỗi lo bị truy bắt vì người thân tham gia cách mạng. Để tránh sự lùng sục của kẻ thù, ông từng lặng lẽ lên Sài Gòn học nghề ảnh trong thân phận một người làm không công. Không được cầm máy, ông “học bằng mắt”, “ghi bằng trí nhớ”. Chính quãng thời gian âm thầm ấy đã hun đúc nên một tay máy kiên định, bền bỉ và nhẫn nại.

Khi trở về Cà Mau, chiếc máy ảnh trở thành vũ khí của ông. Từ hiệu ảnh nhỏ nơi chợ quê cho đến rừng đước, rừng tràm U Minh, Võ An Khánh luôn có mặt ở những điểm nóng nhất của chiến trường. Bom rơi, đạn xé gió, cái chết cận kề – nhưng ông vẫn bấm máy. Với ông, mỗi tấm ảnh là một lời thề với lịch sử: phải ghi lại cho trọn vẹn, cho trung thực, cho đời sau.

Ông chụp những cuộc họp diễn ra dưới ánh đèn dầu leo lét, những lớp học giữa rừng còn vương khói súng, những nữ du kích hành quân trong mưa bom, và cả những trạm quân y dã chiến nơi sự sống được giành giật từng phút. Những bức ảnh ấy không chỉ phản ánh chiến tranh, mà còn khắc họa khí phách, niềm tin và lòng bất khuất của con người Việt Nam.

Sau ngày đất nước thống nhất, Võ An Khánh vẫn tiếp tục cầm máy, tiếp tục kể câu chuyện của nhân dân bằng ánh sáng và bố cục. Khi ông rời xa cõi đời, những bức ảnh còn ở lại – như những nhân chứng thầm lặng, nhắc nhớ một thời máu lửa không thể lãng quên.