VÕ Bẩm
Nếu như trong kháng chiến chống Pháp, Trung tướng Nguyễn Đôn và Phạm Kiệt lập nhiều chiến công vang dội thì trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, thiếu tướng Võ Bẩm (quê xã Tịnh Khê) đóng góp to lớn vào tuyến đường vận tải quân sự Trường Sơn huyền thoại - đường Hồ Chí Minh.
Bước ngoặt lớn nhất trong đời binh nghiệp của ông Bẩm là vào ngày 5/5/1959, khi Trung tướng Nguyễn Văn Vịnh, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Chủ nhiệm Ủy ban Thống nhất Trung ương giao nhiệm vụ cho ông thành lập “Đoàn công tác quân sự đặc biệt”. Đó là mở đường giao thông đặc biệt từ Bắc vào Nam, trong thời gian ngắn, bí mật và an toàn nhất để vận chuyển vũ khí, hàng hóa nhu yếu phẩm vào chiến trường miền Nam…
Trong hoàn cảnh khắc nghiệt của núi rừng Trường Sơn, Đoàn 559 đã lập nên nhiều kỳ tích. Suốt gần hai năm đầu, mọi việc vận chuyển đều được thực hiện bằng sức người. Mỗi chiến sĩ phải cõng khoảng 30kg trên lưng, trèo lên núi cao, vượt qua ghềnh thác.
Để đẩy nhanh tiến độ vận chuyển, ông đề nghị phương án mượn đường của nước bạn Lào để mở con đường vận chuyện cơ giới. Sau một năm thành lập, hàng trăm nghìn tấn hàng hóa bao gồm súng ống, đạn dược, lương thực, thuốc men đã được vận chuyển qua dãy Trường Sơn, đi sâu vào Nam, đảm bảo chi viện kịp thời cho tiền tuyến. Đường Trường Sơn đã trở thành con đường chiến lược, góp phần dẫn đến chiến thắng mùa xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Ông cũng là người đầu tiên thí điểm mô hình vận chuyển hàng hóa bằng đường biển, khởi nguồn của con đường Hồ Chí Minh trên biển về sau.
