Võ Bẩm - Trên tuyến lửa Trường Sơn
Có những con người mà chỉ cần đặt năm sinh bên cạnh những mốc lớn của đất nước, ta đã thấy cuộc đời họ gần như hòa vào lịch sử. Võ Bẩm là một người như thế. Sinh năm 1915, quê ở Quảng Ngãi, Võ Bẩm bước vào tuổi trưởng thành giữa những năm tháng mà lựa chọn cá nhân thường gắn chặt với vận mệnh của dân tộc.
Rồi lịch sử đưa Võ Bẩm đến một nhiệm vụ mà về sau trở thành dấu mốc của cuộc đời. Võ Bẩm là Thiếu tướng, người chỉ huy đầu tiên của Đoàn 559 - lực lượng làm nhiệm vụ mở và tổ chức tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn.
Lịch sử thường ghi sự kiện bằng vài dòng, còn đời người ở trong sự kiện ấy dài hơn rất nhiều. Tuyến Trường Sơn là hệ thống chi viện chiến lược gồm đường bộ, đường giao liên, kho tàng, bến bãi và nhiều lực lượng bảo đảm. Bom đạn có thể làm sạt đường, phá cầu hoặc cắt một đoạn tuyến, nhưng yêu cầu của chiến trường là dòng người và hàng hóa phải tiếp tục được đưa về phía trước. Vì thế, những người làm nhiệm vụ trên Trường Sơn thường vừa chiến đấu, vừa sửa đường, vận tải, cứu hộ và ngụy trang. Sự bền bỉ của họ góp phần biến một vùng rừng núi hiểm trở thành mạch nối hậu phương với tiền tuyến. Nhắc đến Trường Sơn là nhắc đến một cuộc đấu trí và đấu sức kéo dài. Đường có thể bị đánh phá ban ngày rồi được sửa ngay trong đêm; đoàn xe phải thay đổi giờ chạy, đội hình và nơi trú ẩn; lực lượng công binh, thanh niên xung phong, vận tải và phòng không phải phối hợp liên tục. Trong môi trường ấy, giá trị của mỗi con người nằm ở khả năng giữ cho tuyến chi viện không bị ngừng lại. Một vị trí, một đoạn đường hay một đơn vị được giữ vững có thể quyết định việc hàng hóa đến chiến trường đúng thời điểm.
Vì thế, khi nhắc đến Võ Bẩm, người ta không chỉ nhớ một chức vụ hay một đơn vị, mà còn nhớ đến những con đường được giữ thông giữa bom đạn - những con đường đã nối hậu phương với tiền tuyến và nối sự hy sinh của một thế hệ với ngày đất nước đi đến hòa bình. Cuộc đời Võ Bẩm khép lại vào năm 2008; nhưng dấu ấn của một đời người không dừng lại ở mốc thời gian ấy. Nó còn ở ký ức, ở những trang sử và ở cách các thế hệ sau tiếp tục kể lại câu chuyện bằng sự biết ơn và chính xác.
