VÕ CHÍ CÔNG - KIẾN TRÚC SƯ CỦA "KHOÁN 100" VÀ ĐỘT PHÁ NÔNG NGHIỆP - KỲ 3
Kỳ 3 là chương quan trọng nhất về tư duy đổi mới của bác Võ Chí Công. Sau ngày thống nhất, khi nền kinh tế nông nghiệp Việt Nam rơi vào tình trạng trì trệ, sản xuất lún sụt do cơ chế quản lý cũ kỹ, bác đã dũng cảm đề xuất giải pháp "đại tu kết cấu" thông qua Chỉ thị 100 (Khoán 100). Với bác, một hệ thống không mang lại hiệu quả tức là "bản vẽ quy hoạch" đã lỗi thời và cần phải cải sửa ngay lập tức. Bác đã lặn lội xuống các HTX từ Hải Phòng đến miền Tây, lắng nghe tiếng nói của những "người thợ r
1. Phát hiện "Vết nứt" trong mô hình bao cấp Những năm cuối thập niên 70, mô hình HTX kiểu cũ giống như một công trình bị phong hóa. Quản lý lỏng lẻo, "cha chung không ai khóc" khiến năng suất lao động chạm đáy. Bác Võ Chí Công với tư cách là Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng phụ trách nông nghiệp đã nhìn thấy những vết nứt nghiêm trọng này. Bác không ngồi phòng máy lạnh để đọc báo cáo, bác thực hiện một cuộc khảo sát hiện trạng quy mô lớn. Bác thấy cảnh nông dân "sáng tai, dài mắt" chờ kẻng nhưng làm việc hời hợt vì khoán chung không kích thích được sự sáng tạo.
2. Giải pháp "Khoán 100" – Đại tu hệ thống quản lý Dựa trên những mô hình "xé rào" thành công tại Hải Phòng và một số nơi, bác Công đã mạnh dạn tham mưu ban hành Chỉ thị 100 (tháng 1/1981). Đây là một bước cải tạo kết cấu mang tính đột phá: đưa sản phẩm cuối cùng đến tay người lao động. Bác đã phải đấu tranh quyết liệt với những tư duy bảo thủ — những người sợ rằng khoán sẽ làm "mất chất" HTX. Bác dùng những số liệu thực tế tại hiện trường để chứng minh: Một kết cấu kinh tế chỉ vững bền khi các "mối nối lợi ích" giữa Nhà nước, tập thể và cá nhân được cân bằng.
3. Nghiệm thu "Sức sống mới" trên cánh đồng Ngay sau khi Khoán 100 được áp dụng, một luồng gió mới đã thổi bùng sức sản xuất. Nông dân tự giác ra đồng sớm, tự chăm chút cho từng khóm lúa như chính ngôi nhà của mình. Năng suất tăng vọt, kho tàng nhà nước đầy ắp. Đây chính là lễ nghiệm thu giai đoạn rực rỡ nhất cho tư duy đổi mới của bác Võ Chí Công. Kỳ 3 dạy cho sinh viên MTU bài học: Một kỹ sư giỏi không chỉ biết bảo vệ bản vẽ cũ, mà phải biết dũng cảm "đại tu" khi thực tế yêu cầu để mang lại giá trị lớn nhất cho xã hội.
