VÕ CHÍ CÔNG – NGƯỜI LÃNH ĐẠO GẮN BÓ VỚI KHU 5 TRONG NHỮNG NĂM THÁNG CHIẾN TRANH
Võ Chí Công, tên khai sinh Võ Toàn, sinh ngày 7-8-1912 tại Tam Xuân, Tam Kỳ, Quảng Nam. Ông tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1930 và được kết nạp vào Đảng năm 1935. Trong những năm đầu hoạt động, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ ở Quảng Nam và các tỉnh Nam Trung Bộ. Năm 1943, ông bị thực dân Pháp bắt, bị kết án tù chung thân rồi giảm xuống 25 năm tù, bị giam tại Hội An và sau đó đày lên Buôn Ma Thuột. Sau khi Nhật đảo chính Pháp tháng 3-1945, ông được trả tự do và trở về Quảng Nam tiếp tục hoạt động.
Tháng 8-1945, Võ Chí Công tham gia Ủy ban Khởi nghĩa tỉnh Quảng Nam và cùng các đồng chí lãnh đạo cuộc giành chính quyền. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông đảm nhiệm nhiều công việc về chính quyền, tư pháp và quân sự tại Quảng Nam, rồi tham gia công tác ở Quân khu V trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Năm 1952, ông được giao làm Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam-Đà Nẵng, tập trung củng cố tổ chức, xây dựng vùng tự do và phát triển chiến tranh du kích.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, thay vì tập kết ra miền Bắc, Võ Chí Công được giao ở lại miền Nam, giữ cương vị Phó Bí thư Khu ủy Khu V và trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng tại đây. Từ năm 1959, ông giữ cương vị Bí thư Khu ủy kiêm Chính ủy Quân khu V; từ năm 1964 là Phó Bí thư Trung ương Cục miền Nam, kiêm Bí thư Khu ủy và Chính ủy Quân khu V.
Trong những năm chống Mỹ, tên tuổi Võ Chí Công gắn chặt với chiến trường Khu 5. Ông tham gia lãnh đạo việc đưa Nghị quyết 15 vào thực tiễn, củng cố lực lượng và phát triển phong trào ở cơ sở. Khi quân Mỹ đổ bộ vào miền Nam năm 1965, Khu 5 trở thành một trong những địa bàn trực tiếp đối đầu với quân viễn chinh Mỹ. Sau đó, ông tiếp tục giữ vai trò lãnh đạo cho đến năm 1975, trong đó có những quyết định quan trọng liên quan đến Tây Nguyên và Đà Nẵng trong mùa Xuân 1975.
Hơn bốn thập niên hoạt động ở những chiến trường quan trọng, Võ Chí Công để lại dấu ấn đặc biệt với Khu 5 — nơi ông gắn bó từ những năm đầu cách mạng cho đến ngày chiến tranh kết thúc.
