Vô cùng mong mỏi khu tưởng niệm ga Núi Gôi sớm được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa quốc gia

Sau ngày toàn thắng thống nhất đất nước, có điều kiện nghiên cứu các tư liệu lịch sử, đọc những dòng chữ ghi trên tấm văn bia còn khá khiêm nhường đặt tại Đài tưởng niệm ở ga Núi Gôi do Tổng cục Đường sắt xây dựng. Trong trận chiến này đã có 23 cán bộ, chiến sĩ đại đội 895, công nhân đường sắt và nhân dân địa phương hy sinh anh dũng, 256 người bị thương, bị nhiễm độc. Hầu hết những người đó cùng trang lứa với tôi, đều quê ở Thái Bình, tuổi mười tám đôi mươi, chưa ai xây dựng gia đình. Năm 2014 Đại đội TNXP 895 được phong tặng, liệt sĩ Tiểu đội trưởng Nguyễn Thị Hồng Mùi được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân.

Ảnh: Đồng Sỹ Tiến

Trao đổi với anh Đoàn Duy Hoạch[1], tôi được biết ngày 7/8/2024 tại ga Núi Gôi đã diễn ra hội nghị (ảnh trên) với sự tham dự của các đồng chí: Ngô Văn Tuyến, Uỷ viên thường trực Đoàn Chủ tịch Hội Cựu TNXP Việt Nam; Đặng Văn Bộ, Chủ tịch Hội Cựu TNXP tỉnh Thái Bình; Đặng Xuân Sinh, Chủ tịch Hội Cựu TNXP tỉnh Nam Định; Trần Minh Hoan, Bí thư Huyện ủy Vụ Bản tỉnh Nam Định; Đặng Sĩ Mạnh Bí thư Đảng bộ kiêm Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam, đại diện Hội Cựu cán bộ đoàn & TNXP đường sắt… Hội nghị đã bàn bạc, thống nhất phân công các tổ chức và đơn vị liên quan làm thủ tục để cấp có thẩm quyền công nhận ga Núi Gôi là di tích lịch sử văn hóa quốc gia.

Trong thời chiến tôi đã từng đi qua, cũng như thời bình tôi từng đến viếng Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc[2] có mộ của 10 nữ TNXP, Khu di tích lịch sử Quốc gia Truông Bồn ghi nhận sự cống hiến và hy sinh oanh liệt của các chiến sĩ Truông Bồn, trong đó tiêu biểu là 13 chiến sĩ TNXP “Tiểu đội thép”, lòng tôi lại dấy lên niềm tự hào lớn lao, nỗi xúc động vô cùng sâu sắc về những mất mát hy sinh cực kỳ to lớn Nhân dân, tuổi trẻ đất nước mình. Mỗi khi đi qua địa danh lịch sử này, mỗi lần bái lạy hương linh các anh hùng liệt sĩ đồng đội, tôi mong ước nơi đây sẽ được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa quốc gia, với một đài tưởng niệm xứng đáng với sự hi sinh của 23 TNXP, cán bộ nhân viên ngành đường sắt cùng nhân dân.

Tác giả bài viết.

Tôi nghĩ niềm mong ước của tôi cũng trùng với bao đồng đội. Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, hàng vạn chàng trai cô gái vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, trong đó có hai tỉnh Nam Định – Thái Bình đã hăng hái lên đường gia nhập lực lượng TNXP chống Mỹ cứu nước, hàng ngàn người trong số họ đã vĩnh viễn nằm lại các chiến trường, hoặc bị thương tật, hoặc bị chất độc da cam đeo đẳng suốt phần đời còn lại. Vậy mà cả vùng này chưa hề có một Đài tưởng niệm TNXP. Ga Núi Gôi trong thời chiến tuy chưa phải là trọng điểm không quân Mỹ đánh phá liên tục như ngã ba Đồng Lộc, Truông Bồn… Nhưng riêng trận chiến ngày 20/8/1966 ở Ga Núi Gôi vô cùng ác liệt, làm 23 người hy sinh, hoàn toàn xứng đáng có một Đài tưởng niệm cấp quốc gia để thiết thực tri ân các anh hùng liệt sĩ. Di tích nằm ở thủ phủ huyện Vụ Bản, sát cạnh đường sắt, Quốc lộ số 10, Tỉnh lộ 56 trong quần thể địa danh nổi tiếng: cách 13 km về phía nam là cố đô Hoa Lư, Trường An[3]; cách 2 km về phía tây là Phủ Giầy[4]; cách 2 km về phía bắc là xã Liên Minh[5] hai lần anh hùng, quê của nhiều người nổi tiếng[6]; xã Cộng Hòa quê hương của nhà thơ Nguyễn Bính…

Tôi kính mong các cấp các ngành hữu trách, nhất là Hội Cựu TNXP TW, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam và tỉnh Nam Định, hãy làm việc hết mình để di tích ga Núi Gôi được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa quốc gia. Năm nay 76 tuổi, với rất nhiều bệnh tật của tuổi già, nhưng vẫn kịp đến đến thắp hương tưởng nhớ đồng đội tại Di tích lịch sử văn hóa quốc gia ga Núi Gôi.