VÔ ĐỀ (3)
Ngày 30/4 không chỉ là ngày chiến thắng, mà còn là ngày để chúng ta nghiêng mình trước những mất mát của thân nhân liệt sĩ. Tri ân họ chính là tri ân lịch sử, tri ân những giá trị thiêng liêng đã làm nên bản sắc Việt Nam. Mỗi người trẻ hôm nay cần sống xứng đáng với sự hy sinh ấy, tiếp nối truyền thống yêu nước, xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh. Đó cũng là cách thiết thực nhất để tri ân liệt sĩ và thân nhân của họ, để quá khứ hào hùng mãi soi sáng tương lai dân tộc.
Trong hành trang của những người lính ra trận năm xưa, có khi là chiếc ba lô sờn cũ, có khi là nhành hoa ép vội trong cuốn sổ tay, nhưng cũng có khi là cả một thế giới tâm hồn được gửi gắm qua những dòng chữ nhỏ. Chiến tranh không chỉ có tiếng súng, mà còn có những khoảng lặng của những con người viết nên lý tưởng sống của mình giữa lằn ranh mỏng manh của sinh và tử. Một trong những biểu tượng sáng ngời cho vẻ đẹp tri thức và lòng quả cảm của thế hệ thanh niên Việt Nam thời kỳ chống Mỹ chính là liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm – người con gái Hà Nội đã gửi lại trọn vẹn thanh xuân nơi mảnh đất Quảng Ngãi anh hùng.
Cô Đặng Thùy Trâm sinh ra trong một gia đình trí thức tại Hà Nội, mang trong mình nét thanh lịch, dịu dàng và tâm hồn nhạy cảm của người con gái Thủ đô. Thế nhưng, khi đất nước sục sôi lửa đạn, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, cô đã tạm biệt giảng đường, tạm biệt gia đình và những con phố thân quen để dấn thân vào nơi khói lửa miền Nam. Năm 1966, cô xung phong vào chiến trường khi tuổi đời còn rất trẻ, được phân công về công tác tại bệnh xá huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi – nơi bấy giờ được mệnh danh là "tọa độ chết" với những đợt càn quét khủng khiếp của kẻ thù.
Tại đây, cô phải đối mặt với thực tại khốc liệt mà một người con gái vốn quen với ánh đèn thành thị khó lòng hình dung nổi. Giữa rừng sâu núi thẳm, điều kiện y tế thiếu thốn trăm bề, cô Thùy Trâm không chỉ là một bác sĩ tận tâm mà còn là một người mẹ, người chị, người đồng đội đầy yêu thương của các chiến sĩ. Những trang nhật ký của cô ghi lại những đêm thức trắng bên ánh đèn dầu leo lét, đôi bàn tay gầy nhỏ miệt mài thực hiện những ca phẫu thuật phức tạp dưới tiếng bom gầm rú bên ngoài cửa hầm. Có những lúc, cô phải nén nỗi đau riêng, gạt đi những giọt nước mắt khi chứng kiến những người em, những người đồng chí trút hơi thở cuối cùng ngay trên tay mình mà không thể cứu chữa vì thiếu thuốc men. Nỗi đau ấy đôi khi khiến cô nghẹt thở, nhưng nó lại càng đúc rèn thêm lòng căm thù giặc và ý chí chiến đấu sắt đá.
Trong những giây phút nghỉ ngơi hiếm hoi, cô Thùy Trâm lại gửi gắm lòng mình vào những trang giấy nhỏ. Đó là những dòng chữ đầy xúc động về nỗi nhớ mẹ da diết, nhớ về cái rét mướt của mùa đông Hà Nội hay mùi hoa sữa nồng nàn. Thế nhưng, vượt lên trên những tình cảm cá nhân ấy là một lý tưởng sống rực cháy: "Đời người chỉ sống có một lần, phải sống sao cho khỏi xót xa, ân hận vì những năm tháng đã sống hoài, sống phí...". Câu châm ngôn ấy không chỉ là phương châm sống mà đã trở thành hành động. Cô không quản ngại nguy hiểm, băng rừng lội suối để đến tận nơi đơn vị đóng quân chữa trị cho thương binh. Sự hy sinh thầm lặng của cô đã thắp lên ngọn lửa hy vọng giữa chốn rừng thiêng nước độc, biến những đau thương thành sức mạnh cho đồng đội tiếp bước.
Đỉnh cao của tinh thần quả cảm ấy chính là những ngày cuối tháng 6 năm 1970. Trong một trận càn quét đẫm máu của địch, bệnh xá bị bao vây tứ phía. Với trách nhiệm của một người thầy thuốc và một người chiến sĩ, cô Thùy Trâm đã quyết liệt từ chối lệnh di tản để ở lại bảo vệ những thương binh nặng không thể di chuyển. Một mình cô giữa vòng vây quân thù, với khẩu súng trong tay, cô đã hiên ngang đối mặt với kẻ địch để bảo vệ tính mạng cho đồng đội. Ngày 22/6/1970, cô ngã xuống khi tuổi đời chưa đầy ba mươi, giữa lúc khát vọng sống và yêu thương đang ở độ nồng cháy nhất. Cái chết của cô không phải là sự kết thúc, mà là sự hóa thân vào hồn thiêng sông núi. Cuốn nhật ký của cô sau này được một cựu binh Mỹ lưu giữ suốt 35 năm vì sự trân trọng lạ kỳ dành cho một "đối thủ" có tâm hồn quá đỗi cao đẹp.
Cuốn nhật ký của cô giờ đây đã nằm yên trong bảo tàng, nhưng ngọn lửa từ những trang giấy ấy vẫn chưa bao giờ tắt trong lòng độc giả. Nó như một nhịp cầu nối giữa quá khứ hào hùng và hiện tại hòa bình, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về cái giá của độc lập, tự do. Đứng trước những trang viết rực cháy khát vọng của bác sĩ Đặng Thùy Trâm, mỗi chúng ta đều tự hỏi mình đã sống đủ ý nghĩa chưa, đã đóng góp gì cho quê hương chưa? Cô đã ra đi, nhưng tinh thần của cô sẽ mãi là một ngôi sao xanh tỏa sáng trên bầu trời, dẫn đường cho những trái tim biết yêu thương và sống hết mình cho Tổ quốc Việt Nam thân yêu.
