Võ Duy Dương
HIÊN HỘ DƯƠNG, THỦ LĨNH NGHĨA QUÂN ĐỒNG THÁP MƯỜI
Võ Duy Dương (1827–1866), thường được gọi là Thiên Hộ Dương, là một lãnh tụ nổi bật của phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp tại Nam Kỳ trong những năm 1860.
Ông quê ở Bình Định, sau vào Nam sinh sống và tham gia các hoạt động chống Pháp khi quân xâm lược tiến đánh Gia Định.
Sau Hiệp ước Nhâm Tuất năm 1862, mặc dù triều đình Huế chủ trương bãi binh, Võ Duy Dương vẫn tiếp tục tập hợp lực lượng, xây dựng căn cứ tại vùng Đồng Tháp Mười. Nhờ địa hình sông nước, đầm lầy phức tạp, nghĩa quân có điều kiện duy trì hoạt động chống lại các cuộc tiến công của đối phương.
Dưới sự chỉ huy của ông, phong trào kháng chiến tại Đồng Tháp Mười phát triển mạnh, thu hút đông đảo nhân dân tham gia. Nghĩa quân xây dựng hệ thống căn cứ, tổ chức chiến đấu và phối hợp với những lực lượng yêu nước tại Nam Bộ.
Thực dân Pháp nhiều lần tổ chức các cuộc tiến công nhằm tiêu diệt căn cứ nghĩa quân. Đến năm 1866, sau những trận đánh lớn, lực lượng của Võ Duy Dương chịu nhiều tổn thất và căn cứ Đồng Tháp Mười bị đánh phá.
Ông qua đời trong năm 1866, nhưng phong trào kháng chiến do ông lãnh đạo đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử chống ngoại xâm của nhân dân Nam Bộ.
Võ Duy Dương được tưởng nhớ là một vị thủ lĩnh kiên cường, có công xây dựng căn cứ kháng chiến lớn tại Đồng Tháp Mười và góp phần duy trì tinh thần chống Pháp trong hoàn cảnh đất nước gặp nhiều khó khăn.
