VÕ NGUYÊN GIÁP ANH HÙNG TRONG THỜI HOA LỬA

Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một trong những nhân vật có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử Việt Nam thế kỷ XX. Trước khi trở thành vị Tổng Tư lệnh đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam, ông đã có quá trình hoạt động cách mạng phong phú, sôi nổi, đặc biệt. Với tầm nhìn chiến lược, bản lĩnh kiên cường và trí tuệ xuất chúng, ông đã đặt nền móng cho sự ra đời và phát triển của lực lượng vũ trang cách mạng, tạo cơ sở vững chắc cho thắng lợi của nhân dân ta trong các giai đoạn đấu tranh quyết liệt. Riêng đối với Cách mạng Tháng Tám năm 1945, những đóng góp của ông trong công tác tổ chức, huấn luyện lực lượng và xây dựng căn cứ địa Việt Minh đã đóng vai trò then chốt, góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp để cuộc khởi nghĩa giành chính quyền diễn ra nhanh chóng và trọn vẹn, giúp đất nước ta mở ra một kỷ nguyên mới, độc lập, tự do.

Vì vậy, đề án này nhằm hệ thống hóa những tư liệu lịch sử, phân tích vai trò của Võ Nguyên Giáp trong “thời hoa lửa” – thời kỳ với đầy gian khó nhưng cũng rực rỡ lý tưởng, tinh thần yêu nước và khát vọng giải phóng dân tộc

Tên khai sinh: Võ Giáp

Năm sinh: 1911 - 2013

Quê quán: làng An Xá, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình.

Ông sinh ra trong một gia đình nhà Nho nghèo nhưng có truyền thống yêu nước. Thân phụ là cụ Võ Quang Nghiêm, một nhà nho uyên bác, đã truyền cho ông lòng tự hào dân tộc và ý chí kiên cường. Từ nhỏ, Võ Nguyên Giáp đã được nuôi dưỡng trong không khí sôi sục của phong trào đấu tranh chống Pháp ở quê hương.

Về học vấn, ông nổi tiếng là một học sinh thông minh, xuất sắc. Ông bắt đầu con đường học tập tại Trường Tiểu học Đồng Hới (Quảng Bình), sau đó vào học tại Trường Quốc học Huế. Tại đây, ông sớm tiếp xúc với tư tưởng cách mạng và tham gia các hoạt động yêu nước. Sau khi bị đuổi học vì tham gia bãi khóa, ông tiếp tục học tại Trường Albert Sarraut (Hà Nội), nơi dành cho con em người Việt và Pháp thuộc tầng lớp trên, và đỗ tú tài. Sau đó, ông theo học Khoa Luật và Kinh tế tại Đại học Đông Dương, và đã lấy bằng Cử nhân Luật vào năm 1937, trước khi chuyển sang nghề giáo, dạy môn Lịch sử tại Trường tư thục Thăng Long, Hà Nội.

Thời niên thiếu và thanh niên, với nền tảng học vấn vững chắc, cùng với nhiệt huyết cách mạng, Võ Nguyên Giáp không chỉ là một trí thức uyên bác mà còn là một chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi đầy triển vọng.

Võ Nguyên Giáp đã bắt đầu tham gia cách mạng từ từ cuối những năm 1920 và đầu thập niên 1930, khi Ông vẫn còn là học sinh. Trong thời gian này, Ông chịu ảnh hưởng mạnh từ phong trào yêu nước và sớm tham gia các hoạt động đấu của học sinh chống chế độ thực dân Pháp.

+ Năm 1926 – 1927: Khi đang học tại Trường Quốc học Huế, ông bắt đầu tham gia các hoạt động yêu nước, là thành viên của Tân Việt Cách mạng Đảng. Ông đã bị bắt và giam giữ tại nhà lao Thừa Phủ (Huế) lần đầu tiên vào năm 1930 khi tham gia các cuộc biểu tình chống Pháp, nhưng sau đó được trả tự do.

+ Năm 1931: ông gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, đặt nền móng cho con đường hoạt động cách mạng chuyên nghiệp sau này. Những năm tiếp theo, ông tiếp tục tham gia viết báo, tuyên truyền, tổ chức phong trào quần chúng và trở thành một trong những trí thức trẻ tiêu biểu của phong trào cách mạng Việt Nam.

+ Năm 1936: Ông chính thức gia nhập các tổ chức cách mạng công khai hợp pháp của Đảng Cộng sản Đông Dương tại Hà Nội. Ông tham gia tích cực vào phong trào Đông Dương Đại hội và là biên tập viên cho các tờ báo cách mạng công khai như Lao Khổ, Tiếng nói của chúng ta.

- Vào tháng 5 năm 1940, khi Ông cùng đồng chí Phạm Văn Đồng sang Trung Quốc để gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - đây là bước ngoặc quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của Ông. Tại đây, Ông được kết nạp vào Đảng Cộng Sản Đông Dương. Dưới sự chỉ đạo của Nguyễn Ái Quốc, Võ Nguyên Giáp đã chuyển từ một nhà giáo, nhà báo, nhà lý luận thành một nhà hoạt động quân sự, được giao nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng vũ trang. Sự kiện thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân vào ngày 22 tháng 12 năm 1944 tại Cao Bằng, do ông trực tiếp chỉ huy, đã đánh dấu sự chính thức chuyển hướng của Võ Nguyên Giáp sang lĩnh vực quân sự, mở đầu cho sự nghiệp của một vị Đại tướng huyền thoại.

Sau khi gặp Nguyễn Ái Quốc vào năm 1940, Võ Nguyên Giáp được giao nhiệm vụ trở lại Cao Bằng để gây dựng và mở rộng phong trào cách mạng. Tại đây Ông tổ chức nhiều lớp huấn luyện chính trị, bồi dưỡng cán bộ nòng cốt và xây dựng các cơ sở Việt Minh trong quần chúng. Với sự nhạy bén và quyết đoán, ông quy tụ được lực lượng thanh niên yêu nước, liên kết các địa phương thành mạng lưới hoạt động thống nhất. Những tháng ngày hoạt động ở Cao Bằng đã giúp Võ Nguyên Giáp khẳng định năng lực tổ chức và lãnh đạo, đồng thời tạo nền tảng quan trọng cho việc hình thành lực lượng vũ trang cách mạng sau này.

Cuối năm 1944, trước yêu cầu cấp bách của cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định thành lập một lực lượng vũ trang tập trung, làm nòng cốt cho phong trào đấu tranh vũ trang trên cả nước. Người giao nhiệm vụ này cho Võ Nguyên Giáp – người đã thể hiện rõ năng lực tổ chức, chỉ huy và xây dựng phong trào ở Cao Bằng.

Tháng 12/1944, Bác Hồ trực tiếp chỉ thị: “Tuy lúc này chưa thể đánh to, nhưng phải đánh thắng.” Trên cơ sở đó, Võ Nguyên Giáp lựa chọn những chiến sĩ ưu tú nhất từ các đội du kích Cao Bằng, tổng cộng 34 chiến sĩ, để thành lập lực lượng vũ trang đầu tiên của cách mạng Việt Nam. Ngày 22/12/1944, tại khu rừng Trần Hưng Đạo (huyện Nguyên Bình, Cao Bằng), Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân chính thức ra đời.

Sau khi thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân vào cuối năm 1944, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đóng vai trò trung tâm trong việc xây dựng lực lượng vũ trang và chính trị, biến ý chí của quần chúng thành hành động thực tế, chuẩn bị cho thời cơ Tổng khởi nghĩa. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đảm nhận vai trò kiến tạo then chốt, biến lý luận cách mạng thành sức mạnh hiện thực để chớp lấy thời cơ lịch sử. Công tác chuẩn bị của ông không chỉ giới hạn trong lĩnh vực quân sự mà còn bao trùm các mặt trận chính trị và tổ chức. Với cương vị là một trong những lãnh đạo chủ chốt của Việt Minh, ông trực tiếp chỉ đạo việc thống nhất và phát triển các lực lượng vũ trang cách mạng, xây dựng các đội giải phóng quân và mở rộng căn cứ địa Việt Bắc – nơi trở thành trung tâm chuẩn bị cho khởi nghĩa. Khi Nhật Hoàng tuyên bố đầu hàng Đồng Minh (15/8/1945), Võ Nguyên Giáp đã có mặt tại Hội nghị Toàn quốc của Đảng tại Tân Trào (14 – 15/8/1945). Tại đây, ông cùng Trung ương Đảng nhận định thời cơ đã chín muồi và ra quyết định Tổng khởi nghĩa trên toàn quốc.

Ngay sau Hội nghị, Võ Nguyên Giáp trở thành thành viên của Ủy ban Khởi nghĩa và sau đó là thành viên của Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam (Chính phủ lâm thời). Ông được giao nhiệm vụ quan trọng là chỉ huy cánh quân tiến về giải phóng Hà Nội, trung tâm đầu não của cả nước, đảm bảo thắng lợi trọn vẹn của cuộc khởi nghĩa.Ông cũng chỉ huy các lực lượng vũ trang thực hiện nhiều hoạt động quân sự nhằm mở rộng vùng giải phóng, tạo thế và lực cho Tổng khởi nghĩa.

Với vai trò là thành viên của Ủy ban Khởi nghĩa và sau đó là Ủy ban Dân tộc Giải phóng, ông đã được giao nhiệm vụ quan trọng là chỉ huy cánh quân tiến về giải phóng Thủ đô Hà Nội. Sự chuẩn bị chu đáo về lực lượng, cùng với sự quyết đoán, kịp thời trong việc nắm bắt thời cơ và ra mệnh lệnh, đã đảm bảo cho cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám diễn ra thành công rực rỡ, nhanh chóng và ít đổ máu, đưa dân tộc Việt Nam bước sang kỷ nguyên độc lập, tự do.