Võ Nguyên Giáp - cậu bé bên dòng sông Kiến Giang

Thuở nhỏ, ở làng An Xá, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, nay là tỉnh Quảng Trị, có một cậu bé tên là Võ Giáp. Cậu sinh năm 1911, trong một gia đình nhà nho yêu nước. Cha cậu, ông Võ Quang Nghiêm, là một người có học, sống ngay thẳng và luôn giữ trong lòng tình yêu quê hương, đất nước.

Những năm tháng tuổi thơ của Võ Giáp gắn với những cánh đồng xanh, dòng sông Kiến Giang hiền hòa và cuộc sống bình dị của người dân quê. Nhưng đằng sau vẻ yên bình ấy là một đất nước đang chịu ách đô hộ của thực dân Pháp. Người dân phải chịu nhiều sưu thuế, cuộc sống vô cùng khó khăn.

Một buổi chiều, khi còn nhỏ, Giáp theo cha đi qua làng. Cậu nhìn thấy những người nông dân cúi mình trên đồng ruộng, khuôn mặt mệt mỏi sau một ngày lao động. Có người phải bán cả thóc gạo để nộp thuế. Cậu bé lặng im hồi lâu rồi hỏi:

— Cha ơi, tại sao người dân mình phải khổ như vậy?

Ông Nghiêm nhìn con, trầm ngâm rồi đáp:

— Vì nước ta đang mất tự do. Muốn người dân được sống yên ổn, trước hết đất nước phải giành lại độc lập.

Câu nói ấy in sâu vào tâm trí cậu bé.

Từ đó, Võ Giáp càng ham học. Cậu đọc sách không chỉ để biết chữ mà còn muốn hiểu lịch sử dân tộc, hiểu vì sao những người đi trước đã đứng lên chống giặc. Trong những trang sách, cậu tìm thấy hình ảnh của Hai Bà Trưng, Trần Hưng Đạo, Quang Trung… Những câu chuyện về lòng yêu nước và ý chí chống ngoại xâm dần nuôi dưỡng trong cậu một ước mơ lớn lao.

Có lần, cậu cùng bạn bè chơi trò đánh trận ngoài bãi đất ven làng. Những cành cây được dùng làm “thanh kiếm”, những viên đất nhỏ trở thành “quân lệnh”. Cậu bé Giáp thường nhận phần chỉ huy. Nhưng điều đáng nhớ không phải là những trò chơi trẻ con ấy, mà là tinh thần ham hiểu biết, khả năng tổ chức và ý thức trách nhiệm đã sớm xuất hiện ở cậu.

Năm tháng trôi qua, cậu bé Võ Giáp lớn lên. Từ một cậu học trò ở làng quê Quảng Bình, ông dần bước vào con đường hoạt động cách mạng, trở thành một trong những vị tướng nổi tiếng của lịch sử Việt Nam — Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Nhìn lại cuộc đời Đại tướng, có thể thấy những năm tháng tuổi thơ bên dòng sông Kiến Giang và trong gia đình giàu truyền thống yêu nước đã góp phần hình thành nên một con người có ý chí, lòng yêu nước và niềm tin mãnh liệt vào độc lập dân tộc.

Dòng sông quê vẫn lặng lẽ chảy qua làng An Xá. Còn câu hỏi của cậu bé năm nào — “Tại sao người dân mình phải khổ như vậy?” — đã trở thành một phần trong hành trình dài của người sau này dành cả cuộc đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.