VÕ NGUYÊN GIÁP, NGƯỜI ĐI QUA NHỮNG NĂM THÁNG KHÓI LỬA

VÕ NGUYÊN GIÁP, NGƯỜI ĐI QUA NHỮNG NĂM THÁNG KHÓI LỬA

Võ Nguyên Giáp sinh năm 1911 tại Quảng Bình, từ một nhà giáo và người hoạt động cách mạng trở thành vị tướng quan trọng của quân đội Việt Nam. Năm 1944, ông được giao chỉ huy Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân. Trong kháng chiến chống Pháp, ông tham gia chỉ huy nhiều chiến dịch lớn, nổi bật là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Trong chiến tranh Việt Nam, ông tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong lãnh đạo quân sự. Sau năm 1975, ông tham gia công việc xây dựng đất nước. Ông qua đời năm 2013, hưởng thọ 102 tuổi. Câu chuyện về ông gắn liền với một thời kỳ chiến tranh đầy gian khổ và nhắc nhở thế hệ sau biết trân trọng giá trị của hòa bình

THỜI HOA LỬA – VÕ NGUYÊN GIÁP, NGƯỜI ĐI QUA NHỮNG NĂM THÁNG KHÓI LỬA

Có những trang lịch sử được viết bằng những nét mực bình thường, nhưng cũng có những trang sử được viết bằng mồ hôi, nước mắt và sự hy sinh của biết bao con người. Khi nhắc đến những năm tháng chiến tranh của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX, người ta nhớ đến những cánh rừng Trường Sơn, những đoàn quân hành quân trong đêm, những con đường đầy bom đạn, những người mẹ tiễn con ra trận và những người lính ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ. Trong dòng chảy lịch sử ấy, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một nhân vật đặc biệt. Cuộc đời ông gắn liền với quá trình hình thành, phát triển của quân đội cách mạng và với nhiều chiến dịch quan trọng trong hai cuộc chiến tranh Đông Dương.

Võ Nguyên Giáp sinh ngày 25 tháng 8 năm 1911 tại làng An Xá, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Quê hương ông nằm bên dòng sông Kiến Giang, một vùng đất giàu truyền thống yêu nước. Từ nhỏ, ông đã được học hành và sớm quan tâm đến những vấn đề của đất nước. Ông không bắt đầu cuộc đời với ý định trở thành một vị tướng. Trước khi bước vào con đường cách mạng, ông từng là một nhà giáo, một người viết báo và một trí thức trẻ quan tâm đến vận mệnh dân tộc.

Những năm tháng tuổi trẻ của Võ Nguyên Giáp diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang nằm dưới sự cai trị của thực dân Pháp. Những phong trào yêu nước liên tục xuất hiện nhưng cũng liên tục bị đàn áp. Là một thanh niên có học thức, ông không thể thờ ơ trước cảnh đất nước mất độc lập. Ông tham gia hoạt động cách mạng và từng bị chính quyền thực dân bắt giam.

Những ngày tháng trong tù là một thử thách đối với người thanh niên ấy. Nhưng thay vì khuất phục, ông tiếp tục tìm hiểu về tình hình đất nước, về những con đường đấu tranh và về vai trò của tổ chức trong việc tập hợp quần chúng. Sau khi được trả tự do, ông tiếp tục hoạt động và tham gia công tác báo chí.

Năm 1940, Võ Nguyên Giáp sang Trung Quốc và gặp Nguyễn Ái Quốc. Cuộc gặp ấy mở ra một giai đoạn mới trong cuộc đời ông. Sau đó, ông trở về Việt Nam và tham gia chuẩn bị lực lượng cho cuộc đấu tranh giành độc lập.

Năm 1944 là một dấu mốc đặc biệt. Theo chỉ thị của Hồ Chí Minh, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập tại Cao Bằng vào ngày 22 tháng 12. Lực lượng ban đầu chỉ có 34 chiến sĩ, trang bị còn rất thiếu thốn. Võ Nguyên Giáp được giao nhiệm vụ tổ chức và chỉ huy đội quân này.

Một đội quân chỉ có vài chục người đứng giữa núi rừng.

Không có những doanh trại lớn.

Không có kho vũ khí dồi dào.

Không có những phương tiện hiện đại.

Nhưng những người lính ấy có một thứ rất quan trọng: tinh thần và niềm tin vào mục tiêu giành độc lập.

Chỉ vài ngày sau khi thành lập, đội quân đã giành thắng lợi trong hai trận Phai Khắt và Nà Ngần. Những chiến thắng đầu tiên ấy có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng.

Rồi mùa thu năm 1945 đến.

Cách mạng Tháng Tám thành công. Chính quyền cách mạng được thành lập. Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình, Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Nhưng niềm vui độc lập không kéo dài lâu.

Thực dân Pháp quay trở lại.

Cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ vào tháng 12 năm 1946.

Một lần nữa, Việt Nam bước vào chiến tranh.

Võ Nguyên Giáp trở thành một trong những người chỉ huy chủ chốt của lực lượng vũ trang. Trong những năm đầu kháng chiến, quân đội cách mạng còn yếu hơn đối phương về trang bị và phương tiện. Vì vậy, việc lựa chọn cách đánh, địa bàn chiến đấu và tổ chức lực lượng trở thành những vấn đề đặc biệt quan trọng.

Những cánh rừng Việt Bắc trở thành căn cứ của kháng chiến. Ở đó, bộ đội sống giữa núi rừng, dựa vào sự che chở và giúp đỡ của nhân dân. Những cuộc họp diễn ra trong những căn nhà đơn sơ. Những con đường rừng trở thành tuyến vận chuyển lương thực, thuốc men và vũ khí.

Chiến tranh không chỉ có những người cầm súng.

Phía sau mỗi đơn vị bộ đội là những đoàn dân công.

Là những người gùi gạo trên vai.

Là những thanh niên mở đường.

Là những người dân che chở cán bộ.

Là những người phụ nữ chăm sóc thương binh.

Mỗi người đóng góp một phần nhỏ, nhưng tất cả tạo thành sức mạnh lớn.

Võ Nguyên Giáp nhiều lần đi qua những vùng rừng núi, trực tiếp nghiên cứu chiến trường và chỉ đạo các chiến dịch. Ông trở thành một trong những người chỉ huy quân sự quan trọng nhất của cuộc kháng chiến chống Pháp.

Đỉnh cao của cuộc kháng chiến là chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.

Điện Biên Phủ khi ấy là một tập đoàn cứ điểm quân sự lớn của Pháp. Để chuẩn bị cho chiến dịch, một khối lượng lớn nhân lực và vật lực được huy động. Những con đường xuyên núi được mở. Những khẩu pháo được kéo qua địa hình hiểm trở. Lương thực và đạn dược được vận chuyển bằng xe đạp thồ, ngựa thồ và sức người.

Đó là một cuộc chiến của những con số khổng lồ, nhưng phía sau những con số ấy vẫn là từng con người cụ thể.

Một người lính nằm dưới giao thông hào.

Một dân công đẩy chiếc xe đạp chất đầy hàng.

Một người mẹ ở quê nhà chờ tin con.

Một chiến sĩ bị thương vẫn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc với thắng lợi của lực lượng Việt Minh. Chiến thắng này trở thành một dấu mốc lớn, góp phần dẫn đến việc ký kết Hiệp định Genève và chấm dứt chiến tranh Đông Dương của Pháp.

Nhưng đất nước chưa thống nhất.

Sau năm 1954, Việt Nam tạm thời bị chia cắt thành hai miền. Võ Nguyên Giáp tiếp tục giữ nhiều trọng trách trong quân đội và Nhà nước, tham gia xây dựng lực lượng vũ trang ở miền Bắc.

Rồi một cuộc chiến mới ngày càng mở rộng.

Chiến tranh Việt Nam diễn ra trong nhiều năm và gây ra những tổn thất rất lớn. Miền Bắc vừa xây dựng vừa đối mặt với chiến tranh phá hoại. Những thành phố, cầu đường, nhà máy và làng quê phải chịu bom đạn. Người dân phải sơ tán, nhưng cuộc sống và sản xuất vẫn phải tiếp tục.

Ở miền Nam, chiến sự diễn ra ngày càng ác liệt.

Những đoàn quân nối nhau ra trận.

Những tuyến đường Trường Sơn ngày đêm vận chuyển người và hàng hóa.

Những thanh niên tuổi đôi mươi rời gia đình.

Có người trở về.

Có người nằm lại nơi chiến trường.

Có những người đi qua chiến tranh rồi mang theo ký ức ấy suốt cả cuộc đời.

Trong thời kỳ này, Võ Nguyên Giáp tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong lãnh đạo quân đội và tham gia chỉ đạo các hoạt động quân sự lớn. Những chiến dịch diễn ra liên tiếp, với quy mô ngày càng lớn.

Nhưng nếu chỉ nhìn chiến tranh qua những bản đồ và con số, chúng ta sẽ không thấy hết được sự khốc liệt của nó.

Đằng sau một trận đánh là những người lính.

Đằng sau một con đường vận tải là những người mở đường.

Đằng sau một đoàn quân là những người dân làm hậu phương.

Đằng sau mỗi người ra trận là một gia đình chờ đợi.

Vì thế, chiến tranh không chỉ là câu chuyện của những người tướng lĩnh. Nó là câu chuyện của cả một dân tộc.

Năm 1975, chiến tranh đi đến hồi kết. Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân diễn ra, và ngày 30 tháng 4 năm 1975, chiến tranh kết thúc. Đất nước bước vào thời kỳ thống nhất.

Sau nhiều năm khói lửa, hòa bình cuối cùng cũng trở lại.

Nhưng trước mắt là một đất nước với những hậu quả chiến tranh vô cùng nặng nề.

Nhiều vùng quê bị tàn phá.

Nhiều gia đình mất đi người thân.

Nhiều người lính trở về với thương tật.

Nhiều thế hệ mang theo ký ức chiến tranh.

Võ Nguyên Giáp tiếp tục tham gia công việc của đất nước trong thời kỳ sau chiến tranh. Ông đảm nhiệm nhiều trọng trách và quan tâm đến các lĩnh vực như giáo dục, khoa học và xây dựng đất nước.

Những năm cuối đời, ông sống giản dị và vẫn dành nhiều sự quan tâm đến đồng đội, những người từng chiến đấu trong chiến tranh và thế hệ trẻ.

Ngày 4 tháng 10 năm 2013, Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời tại Hà Nội, hưởng thọ 102 tuổi.

Tin ông qua đời khiến nhiều người xúc động. Người dân từ nhiều nơi đến viếng, những cựu chiến binh tìm về, những người trẻ đứng trước ngôi nhà của ông để tưởng nhớ một nhân vật đã gắn bó với một giai đoạn đặc biệt của lịch sử dân tộc.

Nhìn lại cuộc đời Võ Nguyên Giáp, có thể thấy ông đã đi qua một chặng đường rất dài của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX. Từ một người thầy giáo, ông trở thành một nhà hoạt động cách mạng, rồi trở thành một trong những người chỉ huy quân sự quan trọng của Việt Nam.

Nhưng điều đáng nhớ nhất có lẽ không chỉ nằm ở những chức vụ hay những chiến thắng.

Đó là cả một thời đại phía sau cuộc đời ông.

Một thời đại có những người lính lên đường khi tuổi đời còn rất trẻ.

Một thời đại có những người mẹ tiễn con mà không biết ngày gặp lại.

Một thời đại có những đoàn dân công đi xuyên núi rừng.

Một thời đại mà mỗi con đường, mỗi cây cầu, mỗi làng quê đều có thể trở thành một phần của chiến trường.

Và cũng là một thời đại mà hàng triệu con người đã đặt lợi ích của đất nước lên trên cuộc sống riêng của mình.

Ngày hôm nay, những cánh rừng năm xưa đã xanh trở lại. Những con đường từng bị bom đạn cày xới đã trở thành những tuyến đường mới. Những vùng đất từng là chiến trường nay có trường học, bệnh viện, nhà cửa và những cuộc sống bình thường.

Tiếng súng đã im từ lâu.

Nhưng lịch sử vẫn còn tiếng nói của riêng mình.

Đó là tiếng nói của ký ức.

Là câu chuyện của những người đã sống trong chiến tranh.

Là những kỷ vật được giữ lại trong những chiếc hộp cũ.

Là những bức ảnh đã bạc màu.

Là những câu chuyện mà ông bà kể cho con cháu nghe.

Trong những câu chuyện ấy, Võ Nguyên Giáp là một nhân vật không thể tách rời khỏi lịch sử quân sự Việt Nam hiện đại. Ông đã chứng kiến và tham gia nhiều bước ngoặt của đất nước, từ những ngày đầu xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng đến những chiến dịch lớn của hai cuộc chiến tranh.

Tuy nhiên, khi viết về “thời hoa lửa”, có lẽ điều quan trọng nhất không phải là ca ngợi chiến tranh. Điều quan trọng là nhìn lại chiến tranh để hiểu giá trị của hòa bình.

Bởi mỗi chiến thắng đều có những mất mát phía sau.

Mỗi con số trên trang sử đều là một câu chuyện về con người.

Và mỗi ngày bình yên hôm nay đều đáng được trân trọng hơn khi chúng ta hiểu những gì các thế hệ trước đã trải qua.

Võ Nguyên Giáp đã trở về với đất mẹ, nhưng câu chuyện về ông vẫn còn trong lịch sử. Câu chuyện ấy đưa chúng ta trở lại với những cánh rừng Việt Bắc, với Điện Biên Phủ, với Trường Sơn và những năm tháng mà đất nước chìm trong khói lửa.

Đó là câu chuyện về một người tướng, nhưng cũng là câu chuyện về hàng triệu con người bình thường đã góp phần làm nên lịch sử.

Thời hoa lửa đã đi qua. Những người của thế hệ ấy rồi cũng trở về với đất mẹ. Nhưng ngọn lửa của ký ức vẫn còn cháy trong những trang sử, để thế hệ hôm nay hiểu hơn về quá khứ, biết trân trọng hòa bình và có trách nhiệm gìn giữ những giá trị của cuộc sống.

Bởi sau tất cả những năm tháng chiến tranh, điều mà con người mong muốn nhất vẫn là một điều giản dị: được sống, được trở về, được nhìn thấy quê hương bình yên và được trao lại một ngày mai tốt đẹp hơn cho thế hệ sau.