VÕ NGUYÊN GIÁP – NHỮNG MỆNH LỆNH XOAY CHUYỂN CỤC DIỆN - TẬP 10: NGÀY CUỐI CÙNG – KHI LỊCH SỬ ĐẾN ĐIỂM HẸN

1. ĐÊM 25 THÁNG 4

Hà Nội.

Đêm.

Bản đồ miền Nam nằm trên bàn.

Những mũi tên đỏ đã tiến rất gần Sài Gòn.

Một cán bộ bước vào.

“Báo cáo.”

Võ Nguyên Giáp ngẩng lên.

“Các đơn vị đã sẵn sàng.”

Ông nhìn bản đồ.

Không nói ngay.

Sau hàng chục năm...

đây có thể là những ngày cuối cùng.

Nhưng ông hiểu:

những ngày cuối cùng cũng có thể là những ngày nguy hiểm nhất.

2. MỘT MỆNH LỆNH ĐẶC BIỆT

Các đơn vị được yêu cầu:

tiến công nhanh, mạnh và liên tục.

Nhưng đồng thời...

phải hạn chế phá hủy những cơ sở quan trọng.

Những cây cầu.

Những nhà máy.

Những công trình điện.

Những kho tàng.

Những cơ sở giao thông.

Bởi sau chiến tranh...

đất nước vẫn phải sống.

Một thành phố được giải phóng...

không có nghĩa là phải biến nó thành một đống đổ nát.

Đó là một tư duy rất khác:

đánh để kết thúc chiến tranh, chứ không phải phá hủy tất cả.

3. NĂM CÁNH QUÂN

Các lực lượng tiến về Sài Gòn từ nhiều hướng.

Phía Đông.

Phía Tây.

Phía Bắc.

Phía Tây Bắc.

Phía Nam.

Những đoàn quân khổng lồ tiến dần.

Trên đường...

những chiếc xe tải chạy liên tục.

Có những người lính đã đi hàng trăm cây số.

Có người từng đi Trường Sơn.

Có người mới được bổ sung vào chiến trường.

Nhưng tất cả cùng hướng về một nơi:

SÀI GÒN.

4. XUÂN LỘC

Trên hướng Đông...

Xuân Lộc trở thành một trận đánh quyết liệt.

Đây là cửa ngõ quan trọng dẫn vào Sài Gòn.

Các đơn vị tiến công.

Đối phương chống trả mạnh.

Những ngày chiến đấu căng thẳng.

Nhưng cuối cùng...

phòng tuyến Xuân Lộc bị phá vỡ.

Con đường tiến về Sài Gòn rộng mở hơn.

5. CÁC MŨI TIẾN GẦN HƠN

Ngày 26 tháng 4.

Chiến dịch Hồ Chí Minh bắt đầu.

Pháo binh khai hỏa.

Các hướng đồng loạt tiến công.

Một người lính nhìn đồng hồ.

“Bắt đầu rồi.”

Người bên cạnh hỏi:

“Bao giờ đến Sài Gòn?”

Anh cười:

“Không lâu nữa.”

Không ai biết...

“không lâu” là bao lâu.

Nhưng tất cả đều cảm nhận được:

ngày ấy đã rất gần.

6. ĐÊM 28 THÁNG 4

Sân bay Tân Sơn Nhất bị tiến công.

Bầu trời Sài Gòn xuất hiện những tiếng nổ.

Hệ thống phòng thủ của đối phương ngày càng hỗn loạn.

Những tuyến đường bị tắc nghẽn.

Dòng người di chuyển.

Trong khi đó...

các đơn vị chủ lực vẫn tiến.

Không dừng lại.

7. 29 THÁNG 4

Buổi sáng.

Các đơn vị ở nhiều hướng tiếp tục áp sát.

Những cây cầu.

Những ngã ba.

Những tuyến đường.

Từng mục tiêu được kiểm soát.

Một người lính hỏi:

“Còn bao xa?”

Người chỉ huy mở bản đồ.

“Không xa.”

Anh nhìn đồng đội.

“Chuẩn bị.”

8. MỆNH LỆNH “THẦN TỐC”

Tinh thần mệnh lệnh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi tới các chiến trường ngày 7 tháng 4 năm 1975 là:

“Thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa; tranh thủ từng giờ, từng phút, xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam. Quyết chiến và toàn thắng.”

Đó không chỉ là một câu khẩu hiệu.

Nó phản ánh một nhận định:

thời cơ chiến lược đã chín muồi.

Nếu tiến nhanh...

có thể kết thúc chiến tranh sớm.

Nếu chậm...

đối phương có thể tổ chức lại.

Vì vậy...

tốc độ trở thành một yếu tố quyết định.

9. NHỮNG CON ĐƯỜNG CUỐI CÙNG

Đoàn xe chạy suốt đêm.

Không ngủ.

Không nghỉ lâu.

Nhiên liệu được tiếp.

Đạn được bổ sung.

Thương binh được đưa về.

Phía trước...

là Sài Gòn.

Một người lính trên xe lấy từ túi ra một bức ảnh gia đình.

Anh nhìn.

Rồi cất lại.

Đồng đội hỏi:

“Nhớ nhà à?”

Anh cười.

“Ừ.”

“Bao giờ về?”

Anh nhìn phía trước.

“Sau trận này.”

10. SÁNG 30 THÁNG 4

Sài Gòn.

Một thành phố thức dậy trong một ngày đặc biệt.

Các lực lượng cách mạng tiến từ nhiều hướng.

Những tuyến phòng thủ cuối cùng lần lượt bị phá vỡ.

Các đơn vị tiến vào trung tâm.

Những chiếc xe tăng.

Những xe tải.

Những người lính bộ binh.

Tất cả cùng tiến.

11. DINH ĐỘC LẬP

Gần trưa.

Một đoàn xe tiến vào khu vực trung tâm.

Phía trước:

Dinh Độc Lập.

Những người lính xuống xe.

Cổng phía trước.

Một chiếc xe tăng tiến lên.

Cánh cổng bị húc đổ.

Chiếc xe tiếp tục tiến vào.

Một khoảnh khắc...

lịch sử chuyển sang một trang mới.

12. 11 GIỜ 30 PHÚT

Lá cờ được kéo lên.

Sài Gòn.

Chiến tranh kết thúc.

Những người lính đứng giữa sân.

Có người cười.

Có người khóc.

Có người ôm nhau.

Một người lính ngồi xuống.

Anh nhìn đôi dép của mình.

Đôi dép đã đi qua rất nhiều con đường.

Trường Sơn.

Miền Trung.

Sài Gòn.

Anh tháo dép.

Đặt xuống.

Lần đầu tiên...

anh biết:

mình không cần chuẩn bị cho một chuyến hành quân nữa.

13. HÀ NỘI

Cùng lúc đó...

ở Hà Nội.

Tin chiến thắng được truyền về.

Một cán bộ bước vào phòng.

“Báo cáo.”

Võ Nguyên Giáp nhìn lên.

“Miền Nam đã hoàn toàn giải phóng.”

Một khoảng im lặng.

Ông nhìn bản đồ.

Từ Điện Biên...

đến Trường Sơn.

Từ Trường Sơn...

đến Sài Gòn.

Hàng nghìn cây số.

Hàng chục năm.

Một hành trình lịch sử.

14. KHÔNG CÓ CHIẾN THẮNG NÀO CỦA MỘT NGƯỜI

Người ta có thể nhắc đến:

Võ Nguyên Giáp.

Những vị tướng.

Những người chỉ huy.

Nhưng chiến thắng ấy...

không phải của riêng một người.

Đó là:

người lính.

người lái xe.

người công binh.

người dân công.

người giao liên.

người quân y.

người mẹ.

người vợ.

người cha.

Hàng triệu con người.

Mỗi người đóng góp một phần.

15. NHỮNG NGƯỜI KHÔNG CÓ MẶT

Trong ngày chiến thắng...

có một sự vắng mặt rất lớn.

Những người đã hy sinh.

Người lính kéo pháo.

Người lính Điện Biên.

Người lính Trường Sơn.

Người lính phòng không.

Người chiến sĩ miền Nam.

Họ không nhìn thấy ngày 30 tháng 4.

Nhưng ngày ấy...

có phần của họ.

16. NGƯỜI CHỈ HUY VÀ NHỮNG NĂM THÁNG ĐÃ QUA

Đêm.

Một căn phòng yên tĩnh.

Võ Nguyên Giáp ngồi trước bàn.

Không còn bản đồ chiến dịch đầy mũi tên.

Chỉ còn một tấm bản đồ Việt Nam.

Ông nhìn rất lâu.

Có lẽ trong khoảnh khắc ấy...

ông nhớ:

Điện Biên.

Biên giới.

Hòa Bình.

Trường Sơn.

Hà Nội.

Những chiến trường đã đi qua.

Và những con người đã không trở về.

17. MỘT CÂU HỎI

Một cán bộ trẻ hỏi:

“Thưa Đại tướng...

sau ngày hôm nay...

chúng ta sẽ làm gì?”

Ông nhìn bản đồ.

“Xây dựng đất nước.”

Chỉ ba chữ.

Nhưng đó là một nhiệm vụ mới.

Chiến tranh kết thúc.

Bây giờ...

phải xây dựng hòa bình.

Những người lính phải trở về.

Những con đường phải được sửa.

Những thành phố phải được xây lại.

Những gia đình phải đoàn tụ.

Một cuộc chiến mới...

không phải bằng súng.

Mà bằng:

lao động.

18. NHỮNG BƯỚC CHÂN DỪNG LẠI

Người lính trẻ trong câu chuyện của chúng ta...

đã đi qua rất nhiều năm.

Anh từng mang gùi.

Từng lái xe.

Từng đi trong đêm.

Từng nhìn đồng đội hy sinh.

Ngày 30 tháng 4...

anh đứng giữa Sài Gòn.

Anh nhìn con đường.

Không còn phải đi tiếp.

Anh ngồi xuống.

Lần đầu tiên...

đôi chân được nghỉ.

Anh lấy lá thư cũ của mẹ ra.

Tờ giấy đã vàng.

Anh mở.

Dòng chữ vẫn còn:

“Bao giờ về thì báo cho mẹ.”

Anh cười.

Lần này...

anh có thể trả lời.

“Con về rồi, mẹ ạ.”

“Một mệnh lệnh có thể thay đổi một trận đánh.”

“Một quyết định có thể thay đổi một chiến dịch.”

“Một chiến dịch có thể thay đổi cục diện.”

“Nhưng phía sau mỗi mệnh lệnh…”

“…là hàng vạn con người thực hiện nó.”

“Họ đã đi qua những ngọn núi.”

“Qua những dòng sông.”

Qua những trận bom.”

Qua những năm tháng mà tuổi trẻ của họ…”

“…chỉ có một lần.”

“Ngày hôm nay, chúng ta bước đi trong hòa bình.”

“Có những con đường chúng ta đi qua mà không biết…”

“…đã từng có bao nhiêu người đi qua nó trong chiến tranh.”

“LỊCH SỬ KHÔNG CHỈ ĐƯỢC VIẾT BẰNG NHỮNG MỆNH LỆNH.”

“LỊCH SỬ ĐƯỢC VIẾT BẰNG NHỮNG CON NGƯỜI ĐÃ THỰC HIỆN NHỮNG MỆNH LỆNH ẤY.”