VÕ NGUYÊN GIÁP – NHỮNG MỆNH LỆNH XOAY CHUYỂN CỤC DIỆN - TẬP 3: “KÉO PHÁO RA!” – QUYẾT ĐỊNH KHÓ KHĂN NHẤT

NHỮNG KHẨU PHÁO ĐÃ Ở TRẬN ĐỊA

Tháng 1 năm 1954.

Điện Biên Phủ.

Trong thung lũng...

những đơn vị bộ đội đã vào vị trí.

Pháo binh đã được đưa vào.

Những khẩu pháo nằm sâu trong các trận địa được ngụy trang.

Hàng nghìn con người đã mất rất nhiều công sức để đưa pháo qua núi rừng.

Có những khẩu pháo phải dùng sức người kéo đi.

Có những đoạn đường...

mỗi mét tiến lên đều là mồ hôi và máu.

Một người lính đứng bên khẩu pháo.

Anh lau mồ hôi.

Nhìn xuống thung lũng.

Phía dưới...

là tập đoàn cứ điểm của quân Pháp.

Một đồng đội hỏi:

“Bao giờ đánh?”

Anh đáp:

“Chờ lệnh.”

Không ai biết rằng...

một mệnh lệnh khác đang đến gần.

ĐIỆN BIÊN PHỦ KHÔNG CÒN NHƯ LÚC BAN ĐẦU

Ngày 5-1-1954, Võ Nguyên Giáp lên đường ra mặt trận.

Khi đến chiến trường và trực tiếp kiểm tra tình hình, ông nhận thấy đối phương đã tăng cường phòng thủ, trong khi nhiều điều kiện cần thiết để thực hiện phương án đánh nhanh chưa được bảo đảm.

Những gì nhìn thấy trên thực địa...

khác với những gì có thể nhìn thấy trên bản đồ.

Các cứ điểm đã được củng cố.

Công sự ngày càng vững chắc.

Hỏa lực của đối phương mạnh.

Sân bay vẫn hoạt động.

Và một vấn đề lớn hơn xuất hiện:

Nếu đánh nhanh mà không thắng được ngay thì sao?

Người chỉ huy phải trả lời câu hỏi ấy...

trước khi ra lệnh.

MỘT CUỘC ĐẤU TRÍ

Tại sở chỉ huy...

bản đồ được trải trên bàn.

Các cán bộ báo cáo tình hình.

Phương án ban đầu vẫn là:

đánh nhanh.

Ưu thế của phương án này rất rõ:

Địch chưa hoàn toàn ổn định.

Ta giữ được yếu tố bất ngờ.

Thời gian chuẩn bị không kéo dài.

Nhưng mặt khác...

nếu không chiếm được các cứ điểm chủ yếu thật nhanh...

thì quân ta có thể phải đối mặt với một hệ thống phòng thủ ngày càng mạnh.

Võ Nguyên Giáp nghe báo cáo.

Không nói ngay.

Ông nhìn bản đồ.

Rồi nhìn những vị trí của đối phương.

Một người chỉ huy có thể ra lệnh:

“Tiến lên.”

Nhưng người chỉ huy giỏi phải biết lúc nào...

chưa nên tiến lên.

“KHÔNG CHẮC THẮNG…”

Trong hồi ức của Đại tướng, ông từng nhắc lại lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trước khi ra mặt trận:

“Chắc thắng mới đánh. Không chắc thắng không đánh.”

Câu nói ấy...

trở lại trong suy nghĩ của ông.

Nếu tiếp tục theo phương án cũ...

liệu có chắc thắng?

Ông biết câu trả lời.

Không.

Và đó chính là điều khiến quyết định trở nên khó khăn.

QUYẾT ĐỊNH NGÀY 26-1-1954

Ngày 26 tháng 1.

Chỉ còn rất ít thời gian trước giờ dự kiến nổ súng.

Bộ đội đã sẵn sàng.

Pháo đã vào trận địa.

Kế hoạch đã được chuẩn bị.

Nếu thay đổi...

mọi thứ phải làm lại.

Nhưng nếu không thay đổi...

cái giá có thể là sinh mạng của hàng nghìn người.

Đại tướng quyết định.

Không đánh nhanh.

Đánh chắc.

Không giải quyết trong vài ngày.

Tiến từng bước.

Và để thực hiện phương án mới...

phải đưa pháo ra khỏi những vị trí đã kéo vào vô cùng gian khổ.

“KÉO PHÁO RA!”

Mệnh lệnh được truyền xuống.

Một số người sững lại.

Những khẩu pháo...

đã phải kéo vào.

Bây giờ...

lại phải kéo ra.

Không ai muốn làm lại từ đầu.

Nhưng mệnh lệnh đã rõ.

NHỮNG CON ĐƯỜNG NGƯỢC DỐC

Đêm xuống.

Những khẩu pháo bắt đầu được kéo ra.

Một khẩu.

Rồi khẩu thứ hai.

Rồi khẩu thứ ba.

Những người lính căng dây.

Dùng sức người.

Dùng những phương tiện thô sơ.

Con đường dốc.

Trơn.

Hẹp.

Pháo nặng.

Chỉ một sơ suất...

có thể xảy ra tai nạn.

Những người lính nghiến răng.

“Kéo!”

“Cố lên!”

Từng mét.

Từng mét.

Một khẩu pháo được đưa ra khỏi trận địa.

Nhưng phía sau...

còn rất nhiều khẩu khác.

NHỮNG NGƯỜI KÉO PHÁO

Trong những ngày ấy...

có những người lính đã hy sinh khi làm nhiệm vụ kéo pháo.

Trong đó có những tấm gương như Nguyễn Văn Chức và Tô Vĩnh Diện, những người đã hy sinh trong quá trình đưa pháo vào/ra trận địa.

Một khẩu pháo.

Một con đường.

Một nhóm người.

Nhìn từ xa...

có thể chỉ thấy một khẩu pháo đang di chuyển.

Nhưng phía sau nó...

là hàng chục con người đang dồn sức.

Mỗi mét pháo tiến lên...

là một cuộc chiến với địa hình.

ĐƯA PHÁO VÀO NÚI

Sau khi thay đổi phương châm...

pháo binh không bị loại khỏi trận đánh.

Ngược lại...

phải tìm cách đưa pháo vào những vị trí có lợi hơn.

Những tuyến đường mới được mở.

Những trận địa được xây dựng.

Pháo được đưa lên các vị trí có thể tạo ra ưu thế hỏa lực.

Công việc kéo dài.

Nhưng lần này...

mọi thứ được chuẩn bị cho một cuộc chiến lâu dài hơn.

Bộ đội đào chiến hào.

Công binh mở đường.

Pháo binh xây dựng trận địa.

Hậu cần tổ chức vận chuyển.

Từng ngày...

vòng vây quanh Điện Biên Phủ được siết chặt.

MỘT CÁCH ĐÁNH KHÁC

Phương châm mới không có nghĩa là chờ đợi.

Mà là:

đánh từng bước.

Đánh một cứ điểm.

Củng cố.

Tiếp tục.

Đào chiến hào.

Tiến gần.

Chia cắt.

Bao vây.

Từng lớp phòng thủ bị bóc ra.

Điện Biên Phủ...

dần dần không còn là một tập đoàn cứ điểm có thể tự do hoạt động như trước.

13 THÁNG 3

17 giờ 05 phút.

Ngày 13 tháng 3 năm 1954.

Sau một quá trình chuẩn bị dài...

lệnh nổ súng được phát ra.

Pháo binh Việt Nam khai hỏa.

Mục tiêu đầu tiên:

Him Lam.

Đây là trận mở màn của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sau đó...

Độc Lập.

Bản Kéo.

Từng bước...

cánh cửa Điện Biên Phủ bị mở ra.

56 NGÀY ĐÊM

Chiến dịch không kết thúc trong vài ngày.

Nó kéo dài 56 ngày đêm, từ ngày 13-3 đến ngày 7-5-1954.

56 ngày.

56 đêm.

Đồi này.

Cứ điểm kia.

Chiến hào.

Hỏa lực.

Phản kích.

Có những ngày...

ta tiến.

Có những ngày...

ta phải củng cố.

Có những vị trí...

không thể giải quyết ngay.

Nhưng vòng vây ngày càng khép chặt.

A1

Một trong những điểm khó khăn nhất...

là A1.

Nhiều trận đánh diễn ra tại đây.

Quân ta chịu tổn thất.

Nhưng vẫn tiếp tục.

Không còn là một trận đánh thần tốc.

Mà là cuộc chiến giành từng mét đất.

Đúng với tinh thần:

“ĐÁNH CHẮC, TIẾN CHẮC.”

7 THÁNG 5

Chiều ngày 7 tháng 5 năm 1954.

Sau 56 ngày đêm chiến đấu...

Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị đánh bại.

Lá cờ chiến thắng tung bay.

Những người lính...

nhiều người không còn đủ sức để reo hò.

Có người ngồi xuống.

Có người ôm đồng đội.

Có người khóc.

Và có những người...

nhìn vào khoảng đất trước mặt...

nhớ về những người đã không còn.

MỘT QUYẾT ĐỊNH THAY ĐỔI LỊCH SỬ

Nhiều năm sau...

người ta nhìn lại Điện Biên Phủ.

Có thể nói về pháo binh.

Có thể nói về chiến hào.

Có thể nói về hậu cần.

Có thể nói về những người lính.

Nhưng không thể bỏ qua...

quyết định ngày 26 tháng 1 năm 1954.

Đó là quyết định thay đổi phương châm từ:

“Đánh nhanh, giải quyết nhanh”

sang:

“Đánh chắc, tiến chắc.”

Quân đội Nhân dân Việt Nam sau đó thực hiện chiến dịch theo cách đánh từng bước, vây hãm và tiến công các trung tâm đề kháng.

Đại tướng sau này gọi đó là:

“quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời chỉ huy.”

ĐIỀU GÌ LÀM NÊN MỘT NGƯỜI CHỈ HUY?

Không phải lúc nào người chỉ huy giỏi cũng là người ra lệnh tiến lên.

Đôi khi...

bản lĩnh lớn nhất là dám nói:

“DỪNG LẠI.”

Dám thay đổi một kế hoạch đã chuẩn bị rất lâu.

Dám nhận trách nhiệm.

Dám đối mặt với sự nghi ngờ.

Và quan trọng nhất...

dám đặt sự chắc thắng và sinh mạng người lính lên trên áp lực phải giành thắng lợi thật nhanh.

Đêm.

Một căn hầm chỉ huy.

Bản đồ Điện Biên Phủ nằm trên bàn.

Một ngọn đèn dầu.

Một cây bút.

Một vài mệnh lệnh.

Trên bản đồ...

những mũi tên đang tiến về phía Mường Thanh.