VÕ NGUYÊN GIÁP – NHỮNG MỆNH LỆNH XOAY CHUYỂN CỤC DIỆN - TẬP 4: 56 NGÀY ĐÊM – NHỮNG MỆNH LỆNH GIỮA LÒNG ĐIỆN BIÊN PHỦ

13 THÁNG 3 – TIẾNG PHÁO MỞ ĐẦU

Chiều ngày 13 tháng 3.

Thung lũng Điện Biên Phủ.

Mặt trời đang xuống.

Những người lính đã vào vị trí.

Các khẩu pháo được ngụy trang.

Trong những căn hầm...

các cán bộ chỉ huy chờ đợi.

Một người lính nhìn đồng hồ.

17 giờ.

Rồi 17 giờ 05 phút.

Một mệnh lệnh được truyền xuống.

“BẮN!”

Tiếng pháo vang lên.

Không gian Điện Biên Phủ rung chuyển.

Những quả đạn pháo vượt qua thung lũng.

Mục tiêu đầu tiên:

HIM LAM.

Sau nhiều tuần chuẩn bị...

trận đánh thực sự bắt đầu.

HIM LAM

Bộ đội tiến lên.

Phía trước là hệ thống công sự.

Dây thép gai.

Hào.

Hỏa lực.

Không dễ dàng.

Nhưng các đơn vị từng bước áp sát.

Pháo binh tiếp tục bắn.

Bộ binh tiến công.

Đêm xuống.

Trận đánh vẫn tiếp diễn.

Đến ngày 14 tháng 3...

Him Lam bị tiêu diệt.

Tin chiến thắng truyền về sở chỉ huy.

Một cán bộ báo cáo:

“Him Lam đã bị tiêu diệt.”

Không có tiếng reo lớn.

Chỉ một cái gật đầu.

Bởi phía trước...

vẫn còn rất nhiều cứ điểm.

ĐỘC LẬP

Ngay sau Him Lam...

trận đánh tiếp tục.

Mục tiêu tiếp theo:

Độc Lập.

Một đêm khác.

Một trận đánh khác.

Những người lính lại tiến lên.

Phía sau họ...

pháo binh tiếp tục chi viện.

Hậu cần tiếp tục đưa đạn.

Những chiến sĩ tải thương tiếp tục đưa thương binh về phía sau.

Mỗi người...

một nhiệm vụ.

Đến ngày 15 tháng 3...

cứ điểm Độc Lập bị tiêu diệt.

Hai vị trí quan trọng đã bị đánh chiếm.

Nhưng quân Pháp vẫn còn một hệ thống phòng thủ lớn.

“KHÔNG ĐƯỢC CHỦ QUAN”

Trong sở chỉ huy...

một cán bộ báo cáo:

“Địch đã mất hai cứ điểm.”

Người khác nói:

“Ta đang có thuận lợi.”

Nhưng Bộ Chỉ huy hiểu:

đây mới chỉ là giai đoạn đầu.

Điện Biên Phủ vẫn còn Mường Thanh.

Hồng Cúm.

A1.

C1.

D1.

E1.

Và sân bay...

vẫn là tuyến tiếp tế quan trọng của đối phương.

Nếu để địch tiếp tục nhận tiếp viện...

trận chiến sẽ khó khăn hơn rất nhiều.

Vì vậy...

một mục tiêu mới xuất hiện:

CẮT ĐỨT KHẢ NĂNG TIẾP TẾ.

CHIẾN HÀO

Sau những trận đánh đầu tiên...

một cuộc chiến khác bắt đầu.

Không phải tấn công trực tiếp.

Mà là:

đào chiến hào.

Từng mét đất được đào.

Ban ngày.

Ban đêm.

Chiến hào nối với chiến hào.

Hào tiến gần các cứ điểm.

Những người lính nằm sát đất.

Đào từng nhát cuốc.

Một mét.

Hai mét.

Mười mét.

Chậm.

Nhưng chắc.

Vòng vây dần khép lại.

CUỘC CHIẾN CỦA NHỮNG MÉT ĐẤT

Một người lính trẻ hỏi cán bộ:

“Bao giờ ta đánh?”

Cán bộ đáp:

“Đợi lệnh.”

“Còn phải đào bao lâu?”

“Đào đến khi đủ gần.”

Người lính nhìn phía trước.

Một khoảng đất.

Một hàng dây thép gai.

Một ụ súng.

Anh lại cầm cuốc.

Không phải trận đánh nào cũng có tiếng súng.

Có những trận đánh...

bắt đầu bằng một nhát cuốc.

MƯỜNG THANH BỊ THU HẸP

Các chiến hào ngày càng áp sát.

Sân bay bị uy hiếp.

Máy bay Pháp khó hoạt động hơn.

Việc tiếp tế bằng đường không ngày càng khó khăn.

Mỗi ngày...

vòng vây lại hẹp thêm.

Bộ đội ta không cần phải lao vào toàn bộ tập đoàn cứ điểm cùng một lúc.

Từng bước.

Từng bước.

Đó chính là tinh thần của:

“ĐÁNH CHẮC, TIẾN CHẮC.”

ĐỢT TIẾN CÔNG THỨ HAI

Cuối tháng 3...

một đợt tiến công mới bắt đầu.

Mục tiêu:

các cứ điểm phía đông.

Đồi D1.

C1.

E1.

A1.

Đây là những vị trí có ý nghĩa đặc biệt.

Nếu chiếm được...

ta sẽ áp sát trung tâm Mường Thanh.

Những trận đánh diễn ra dữ dội.

Đặc biệt tại:

A1.

A1 – NGỌN ĐỒI KHÔNG DỄ ĐÁNH

A1 không lớn.

Nhưng vị trí của nó rất quan trọng.

Nhiều lần bộ đội ta tiến công.

Nhiều lần bị đối phương phản kích.

Có những trận...

kéo dài suốt đêm.

Người lính tiến lên.

Rồi phải lui.

Lại chuẩn bị.

Lại tiến.

Không phải lúc nào...

ý định của người chỉ huy cũng có thể thực hiện ngay.

Chiến trường buộc người ta phải thay đổi.

MỆNH LỆNH KHÔNG CHỈ CÓ “TIẾN”

Trong một trận đánh...

người chỉ huy có thể ra lệnh:

“Tiến.”

Nhưng đôi khi...

mệnh lệnh quan trọng hơn là:

“Dừng lại.”

Dừng để củng cố.

Dừng để bổ sung lực lượng.

Dừng để điều chỉnh hỏa lực.

Dừng để tổ chức lại.

Đó không phải sợ hãi.

Đó là tính toán.

Bởi người chỉ huy phải nhìn xa hơn một trận đánh.

HẬU CẦN – CUỘC CHIẾN PHÍA SAU

Trong khi bộ đội chiến đấu...

hàng vạn dân công và lực lượng hậu cần vẫn vận chuyển lương thực, đạn dược, thuốc men về phía trước.

Xe đạp thồ.

Ngựa thồ.

Xe cơ giới.

Gùi.

Cáng.

Tất cả hoạt động liên tục.

Một người dân công kéo chiếc xe đạp.

Trên xe là hàng.

Anh dừng lại.

Thở.

Rồi tiếp tục.

Phía trước...

có người đang chờ.

Một người lính tại trận địa nhận được một bao gạo.

Anh không biết người đã mang nó đến.

Nhưng anh biết:

nó đã đến.

NHỮNG NGÀY KHÓ KHĂN

Tháng 4.

Chiến dịch bước vào giai đoạn rất khốc liệt.

Quân Pháp phản kích.

Ta tiến công.

Rồi củng cố.

Mỗi bên đều hiểu:

không còn nhiều thời gian.

Ở sở chỉ huy...

các bản đồ ngày càng dày đặc những ký hiệu.

Một cán bộ báo cáo.

Một cán bộ khác ghi chép.

Võ Nguyên Giáp theo dõi từng hướng.

Không chỉ nhìn một ngọn đồi.

Mà nhìn toàn bộ chiến trường.

Nếu địch phản kích ở đây...

ta phải làm gì?

Nếu họ tăng viện...

ta phải làm gì?

Nếu một mũi tiến công gặp khó...

ta phải điều chỉnh thế nào?

Đó là cuộc chiến của trí óc...

trước khi là cuộc chiến của hỏa lực.

13. “MỘT CHIẾN HÀO NỮA”

Đêm.

Một đơn vị đang đào chiến hào.

Một người lính hỏi:

“Đào đến đâu?”

Cán bộ chỉ về phía trước.

“Đến đó.”

Anh nhìn.

Khoảng cách vẫn còn xa.

Anh cầm cuốc.

Nhát thứ nhất.

Nhát thứ hai.

Nhát thứ ba.

Phía sau...

hàng chục người cùng làm.

Một chiến hào.

Rồi một chiến hào khác.

Cả chiến trường như một mạng lưới khổng lồ đang dần khép lại.

MỆNH LỆNH TỪ SỞ CHỈ HUY

Một ngày...

tin tức từ phía trước truyền về:

“Địch phản kích mạnh.”

Bản đồ được mở ra.

Võ Nguyên Giáp nghe báo cáo.

Không vội vàng.

Một mệnh lệnh được truyền xuống:

giữ vững trận địa.

Các đơn vị củng cố.

Pháo binh sẵn sàng.

Phản kích bị đẩy lùi.

Đó là điều quan trọng:

không để đối phương phá vỡ thế bao vây.

ĐỢT TIẾN CÔNG CUỐI

Cuối tháng 4.

Đầu tháng 5.

Điện Biên Phủ đã bị thu hẹp đáng kể.

Quân Pháp ngày càng thiếu thốn.

Sân bay bị khống chế.

Các cứ điểm phía ngoài lần lượt bị tiêu diệt.

A1 vẫn là một nút thắt.

Nhưng rồi...

một kế hoạch được chuẩn bị.

Mục tiêu:

A1.

Trận đánh cuối cùng bắt đầu.

Đêm 6 tháng 5.

Tiếng nổ lớn vang lên.

Một phần trận địa A1 bị phá hủy.

Bộ đội tiến lên.

Đêm ấy...

A1 trở thành một trong những trận đánh quyết liệt nhất của chiến dịch.

7 THÁNG 5

Sáng 7 tháng 5.

Các đơn vị tiếp tục tiến công.

Phòng tuyến của quân Pháp ngày càng thu hẹp.

Đến chiều...

những vị trí cuối cùng bị đánh chiếm.

Tại sở chỉ huy...

tin tức được truyền về.

Một cán bộ bước vào.

“Báo cáo!”

Không khí im lặng.

“Địch đã không còn khả năng chống cự.”

Một thời gian ngắn sau...

mệnh lệnh tiến công cuối cùng được thực hiện.

Chiều 7 tháng 5 năm 1954...

Điện Biên Phủ toàn thắng.

NGƯỜI CHỈ HUY NHÌN LẠI

Đêm ấy...

bản đồ vẫn nằm trên bàn.

Những ký hiệu của chiến dịch...

giờ đã trở thành lịch sử.

Nhưng người chỉ huy không chỉ nhìn thấy chiến thắng.

Ông nhìn thấy:

những người lính đã hy sinh.

Những người bị thương.

Những đoàn dân công.

Những người kéo pháo.

Những người lái xe.

Những người đào chiến hào.

Một chiến thắng lớn...

được tạo nên bởi hàng vạn con người.

CÂU HỎI LỚN NHẤT

Một người trẻ sau này hỏi:

“Thưa Đại tướng, điều gì khó nhất ở Điện Biên Phủ?”

Câu trả lời không phải:

“Đánh cứ điểm.”

Không phải:

“Đưa pháo vào.”

Cũng không phải:

“Đào chiến hào.”

Điều khó nhất...

có lẽ là:

ra quyết định khi chưa biết chắc tương lai.

Một người chỉ huy phải quyết định...

trong khi hàng vạn người đang chờ.

Ngày 26 tháng 1...

ông quyết định thay đổi phương châm.

Những ngày sau...

ông tiếp tục điều chỉnh.

Và suốt 56 ngày đêm...

mỗi quyết định đều phải hướng tới một mục tiêu:

giành thắng lợi với khả năng chắc chắn nhất có thể.

Bản đồ Điện Biên Phủ.

Một ngọn đèn dầu.

Những mũi tên.

Những đường chiến hào.

Máy quay từ từ lùi ra.

Bản đồ biến thành hình ảnh thung lũng Điện Biên Phủ ngày nay.

Những cánh đồng.

Những con đường.

Những ngôi nhà.

Không còn tiếng pháo.

Không còn tiếng súng.

“56 ngày đêm không chỉ là cuộc chiến của súng đạn.”

“Đó còn là cuộc chiến của ý chí, trí tuệ và khả năng thích ứng.”