VÕ NGUYÊN GIÁP – NHỮNG MỆNH LỆNH XOAY CHUYỂN CỤC DIỆN - TẬP 6: VĨ TUYẾN 17 – KHI CUỘC CHIẾN TRỞ LẠI

1. CÂY CẦU HIỀN LƯƠNG

Năm 1954.

Bên dòng Bến Hải...

một cây cầu nối hai bờ.

Nhưng từ đây...

nó không còn đơn giản là một cây cầu.

Một bên là miền Bắc.

Một bên là miền Nam.

Một người lính đứng bên bờ sông.

Anh nhìn sang phía bên kia.

Ở đó...

cũng là Việt Nam.

Anh hỏi:

“Bao giờ đất nước mình thống nhất?”

Người bên cạnh không trả lời.

Không ai biết.

Nhưng tất cả đều hiểu:

cuộc chia cắt này chỉ được xem là tạm thời theo Hiệp định.

2. MIỀN BẮC BẮT ĐẦU XÂY DỰNG

Ở miền Bắc...

những đoàn quân trở về.

Những người lính Điện Biên hôm qua...

bắt đầu cuộc sống mới.

Nhà máy.

Trường học.

Đường sá.

Nông trường.

Quân đội cũng thay đổi.

Không còn chỉ là một lực lượng chiến đấu trong rừng núi.

Một quân đội chính quy phải được xây dựng.

Các trường quân sự mở rộng.

Cán bộ được đào tạo.

Kỹ thuật quân sự được nghiên cứu.

Võ Nguyên Giáp đứng trước một nhiệm vụ mới:

xây dựng một quân đội có khả năng bảo vệ miền Bắc và sẵn sàng đối phó với những biến động mới.

3. BẢN ĐỒ ĐÃ THAY ĐỔI

Một buổi tối...

trong phòng làm việc.

Một bản đồ Việt Nam được trải ra.

Không còn những ký hiệu của Điện Biên Phủ.

Bây giờ...

đường phân giới hiện lên.

Võ Nguyên Giáp nhìn về phía Nam.

Một cán bộ báo cáo tình hình.

Những thông tin ngày càng đáng lo.

Các lực lượng cách mạng ở miền Nam gặp khó khăn.

Nhiều cán bộ bị bắt.

Nhiều cơ sở bị phá.

Không khí trong phòng trở nên nặng nề.

Một người hỏi:

“Chúng ta có thể làm gì?”

Không ai trả lời ngay.

Bởi hoàn cảnh lúc này...

không giống năm 1950.

Càng không giống Điện Biên Phủ.

4. KHÔNG THỂ DÙNG MỘT CÁCH ĐÁNH CHO MỌI CHIẾN TRƯỜNG

Đây là một bài học mà Võ Nguyên Giáp đã hiểu rất rõ.

Năm 1950...

có Biên giới.

Năm 1954...

có Điện Biên Phủ.

Nhưng miền Nam...

là một chiến trường khác.

Địa hình khác.

Tình hình chính trị khác.

Đối phương khác.

Không thể đơn giản lấy một phương pháp cũ...

áp vào một chiến trường mới.

Phải:

thích ứng.

5. NHỮNG NGƯỜI Ở LẠI

Trong những năm sau Hiệp định Genève...

nhiều cán bộ, chiến sĩ ở miền Nam tiếp tục hoạt động.

Họ sống giữa nhân dân.

Hoạt động bí mật.

Giữ liên lạc.

Có người từng là chiến sĩ Điện Biên.

Có người từng đi Trường Sơn.

Nhưng bây giờ...

họ phải hoạt động trong một hoàn cảnh hoàn toàn khác.

Một người cán bộ trẻ nhận được thư từ miền Bắc.

Anh đọc.

Rồi gấp lại.

Trong thư chỉ có vài dòng:

“Giữ vững niềm tin.”

Anh cất thư.

Tiếp tục công việc.

6. MIỀN BẮC KHÔNG ĐƯỢC ĐỨNG YÊN

Trong khi đó...

miền Bắc tiếp tục xây dựng lực lượng.

Quân đội được tổ chức lại.

Không quân bắt đầu hình thành.

Phòng không được chú trọng.

Hải quân được xây dựng.

Các loại vũ khí mới xuất hiện.

Những người lính phải học những thứ trước đây chưa từng có.

Radar.

Pháo phòng không.

Thông tin liên lạc.

Kỹ thuật máy bay.

Một thế hệ quân nhân mới trưởng thành.

7. MỘT CUỘC CHIẾN TRANH KHÁC

Những năm 1960...

chiến tranh leo thang.

Máy bay xuất hiện trên bầu trời miền Bắc.

Lần này...

kẻ thù không chỉ tiến quân bằng bộ binh.

Họ có:

máy bay.

tàu chiến.

bom.

tên lửa.

Một kiểu chiến tranh hoàn toàn mới.

Võ Nguyên Giáp phải đối mặt với một câu hỏi:

Làm thế nào để chống lại một đối thủ có ưu thế rất lớn về không quân và công nghệ?

8. BẦU TRỜI MIỀN BẮC

Một ngày...

tiếng còi báo động vang lên.

Người dân chạy xuống hầm.

Các đơn vị phòng không vào vị trí.

Trên bầu trời...

máy bay xuất hiện.

Pháo phòng không khai hỏa.

Những khẩu pháo bắn lên trời.

Một người lính trẻ nhìn radar.

“Có mục tiêu!”

Thông tin truyền xuống.

Các đơn vị sẵn sàng.

Đây không còn là Điện Biên Phủ.

Không có chiến hào dưới đất.

Mà là:

một chiến trường trên bầu trời.

9. BÀI HỌC CŨ – CHIẾN TRƯỜNG MỚI

Võ Nguyên Giáp hiểu rằng...

ưu thế kỹ thuật không đồng nghĩa với chiến thắng tuyệt đối.

Nếu đối phương có máy bay...

ta phải có cách phát hiện.

Nếu đối phương đánh từ xa...

ta phải tổ chức phòng không.

Nếu đối phương mạnh hơn về công nghệ...

ta phải phát huy:

con người.

thế trận.

sự phối hợp.

Giống như Điện Biên Phủ...

không có một thứ vũ khí duy nhất tạo nên chiến thắng.

Mà là:

một hệ thống.

10. NHỮNG NGƯỜI LÍNH MỚI

Một lớp huấn luyện.

Những người lính trẻ ngồi trước thiết bị.

Một cán bộ nói:

“Các đồng chí phải nhớ.”

“Không được chỉ biết bắn.”

“Phải biết quan sát.”

“Phải biết phối hợp.”

“Phải biết kiên nhẫn.”

Một người lính hỏi:

“Có giống Điện Biên Phủ không?”

Người cán bộ cười.

“Không.”

“Nhưng có một điều giống.”

“Là gì ạ?”

“Không được đánh giá thấp đối phương.”

11. MỘT NGƯỜI CHỈ HUY KHÔNG CHỈ HỌC TỪ CHIẾN THẮNG

Điện Biên Phủ đã cho Võ Nguyên Giáp một bài học.

Nhưng những năm sau đó...

ông tiếp tục học.

Học từ những trận đánh.

Học từ thất bại.

Học từ những thay đổi của chiến tranh.

Chiến tranh càng hiện đại...

người chỉ huy càng phải biết:

thay đổi.

Một phương pháp thắng hôm nay...

có thể không phù hợp ngày mai.

Đó là lý do...

quân đội phải liên tục huấn luyện.

12. VĨ TUYẾN 17

Trong khi chiến tranh ngày càng khốc liệt...

cây cầu Hiền Lương vẫn đứng đó.

Một bên...

miền Bắc.

Một bên...

miền Nam.

Những người dân hai bên vẫn nhìn nhau.

Có những gia đình bị chia cắt.

Có người có cha ở bên kia.

Có người có mẹ ở phía này.

Một đứa trẻ hỏi:

“Bao giờ chúng ta được sang bên kia?”

Người mẹ không trả lời.

Bởi không ai biết.

13. MỘT LỜI HỨA

Một người lính đứng bên bờ Bến Hải.

Anh nhìn dòng sông.

Người đồng đội hỏi:

“Cậu nghĩ bao giờ về nhà?”

Anh đáp:

“Sau ngày đất nước thống nhất.”

“Cậu chắc không?”

Anh cười.

“Phải tin.”

Hai người quay đi.

Họ không biết...

còn bao nhiêu năm nữa.

14. TỪ BẾN HẢI ĐẾN TRƯỜNG SƠN

Những năm sau...

một tuyến đường mới dần hình thành.

Trường Sơn.

Những đoàn người bắt đầu đi.

Gùi.

Xe đạp.

Xe tải.

Hàng hóa từ miền Bắc...

đi về phía Nam.

Một mạng lưới hậu cần ngày càng phát triển.

Người lính gùi hàng...

một lần nữa xuất hiện.

Những câu chuyện của Trường Sơn...

bắt đầu nối với câu chuyện của Điện Biên Phủ.

Những bài học cũ...

được đưa vào một cuộc chiến mới.

15. MỘT BẢN ĐỒ RẤT DÀI

Trên bàn của người chỉ huy...

một bản đồ Việt Nam.

Từ miền Bắc...

xuống miền Trung.

Qua Trường Sơn.

Vào miền Nam.

Một đường dài.

Một cán bộ hỏi:

“Đường này có thể bảo đảm được không?”

Câu trả lời:

“Phải làm.”

“Khó lắm.”

“Khó vẫn phải làm.”

Bởi nếu không có đường...

không có hậu cần.

Không có hậu cần...

không thể duy trì chiến tranh.

16. MỆNH LỆNH KHÔNG PHẢI LÚC NÀO CŨNG LÀ MỘT CÂU NÓI

Có những mệnh lệnh...

là một quyết định.

Xây dựng phòng không.

Xây dựng hậu cần.

Mở đường.

Huấn luyện quân đội.

Không phải một câu nói vang lên trên chiến trường.

Nhưng những quyết định ấy...

có thể thay đổi cả cuộc chiến.

17. NGƯỜI CHỈ HUY NHÌN VỀ PHÍA NAM

Một đêm...

Võ Nguyên Giáp đứng trước bản đồ.

Một đường từ Bắc vào Nam.

Trên bàn...

có những báo cáo từ chiến trường.

Ông đọc.

Đặt xuống.

Rồi nhìn bản đồ.

Không ai biết ông đang nghĩ gì.

Nhưng có một điều rõ ràng:

cuộc chiến mới chỉ bắt đầu.