Võ Nguyên Giáp trong những ngày Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945

Mùa Thu năm 1945 đã đi vào lịch sử dân tộc như một mốc son chói lọi. Chỉ trong một thời gian ngắn, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân cả nước đã vùng lên giành chính quyền, chấm dứt ách thống trị của thực dân, phong kiến kéo dài hàng chục năm. Trong thắng lợi vĩ đại ấy có những đóng góp quan trọng của Võ Nguyên Giáp – người cán bộ cách mạng trẻ tuổi đang từng bước khẳng định năng lực tổ chức và lãnh đạo của mình.

Sau thắng lợi của các phong trào cách mạng ở Việt Bắc, lực lượng vũ trang do Võ Nguyên Giáp chỉ huy ngày càng trưởng thành. Từ Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân với 34 chiến sĩ ban đầu, lực lượng cách mạng đã phát triển thành những đơn vị vũ trang mạnh hơn, làm nòng cốt cho phong trào đấu tranh trên cả nước.

Đầu năm 1945, tình hình thế giới và trong nước có nhiều biến chuyển nhanh chóng. Phát xít Nhật đảo chính thực dân Pháp tại Đông Dương, làm cho bộ máy cai trị của địch rơi vào tình trạng khủng hoảng. Trong khi đó, Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn kết thúc, tạo ra thời cơ thuận lợi cho cách mạng Việt Nam.

Nhận thấy thời cơ lịch sử đang đến gần, Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tích cực chuẩn bị cho cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Tại chiến khu Việt Bắc, Võ Nguyên Giáp được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng lực lượng vũ trang, huấn luyện cán bộ và chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho cuộc nổi dậy trên phạm vi toàn quốc.

Tháng 4 năm 1945, Hội nghị Quân sự cách mạng Bắc Kỳ được tổ chức. Theo chủ trương của Đảng, các lực lượng vũ trang được thống nhất thành Việt Nam Giải phóng quân. Đây là bước phát triển quan trọng, tạo nên sức mạnh tập trung cho cuộc đấu tranh giành chính quyền. Với vai trò là một trong những người chỉ huy chủ chốt, Võ Nguyên Giáp đã tích cực tổ chức, củng cố và phát triển lực lượng cách mạng.

Tháng 8 năm 1945, khi Nhật Bản tuyên bố đầu hàng Đồng minh vô điều kiện, thời cơ tổng khởi nghĩa đã chín muồi. Tại Tân Trào, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Quốc dân Đại hội được tổ chức, thông qua những quyết định có ý nghĩa lịch sử đối với vận mệnh dân tộc. Lực lượng cách mạng được lệnh sẵn sàng hành động trên phạm vi cả nước.

Trong những ngày lịch sử ấy, Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy các đơn vị Giải phóng quân tiến về giải phóng nhiều địa phương ở Việt Bắc. Các lực lượng vũ trang cách mạng vừa làm nhiệm vụ chiến đấu, vừa hỗ trợ quần chúng nổi dậy giành chính quyền. Sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang đã tạo nên sức mạnh áp đảo, khiến bộ máy cai trị cũ nhanh chóng sụp đổ.

Ngày 16 tháng 8 năm 1945, dưới gốc đa Tân Trào lịch sử, Võ Nguyên Giáp chỉ huy một đơn vị Giải phóng quân tiến về giải phóng thị xã Thái Nguyên. Đây được xem là một trong những trận đánh mở đầu cho cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám. Chiến thắng tại Thái Nguyên đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng trên cả nước, tạo khí thế sôi nổi cho nhân dân đứng lên giành chính quyền.

Chỉ trong ít ngày, chính quyền cách mạng lần lượt được thành lập ở nhiều địa phương. Ngày 19 tháng 8, Hà Nội giành chính quyền thắng lợi. Tiếp đó là Huế, Sài Gòn và hàng loạt tỉnh, thành khác trên cả nước. Chế độ thực dân, phong kiến tồn tại hàng thế kỷ đã bị lật đổ bởi sức mạnh đoàn kết của toàn dân tộc.

Đối với Võ Nguyên Giáp, thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại mà còn là minh chứng cho chân lý mà ông luôn tin tưởng: khi nhân dân được giác ngộ, được tổ chức và đoàn kết dưới sự lãnh đạo đúng đắn thì sẽ tạo nên sức mạnh vô địch.

Sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời ngày 2 tháng 9 năm 1945, Võ Nguyên Giáp tiếp tục được giao nhiều trọng trách quan trọng trong Chính phủ và quân đội. Nhưng dù ở cương vị nào, ông vẫn luôn ghi nhớ những ngày tháng sôi sục của mùa Thu cách mạng – nơi khát vọng độc lập, tự do của dân tộc đã trở thành hiện thực.

Hơn tám thập kỷ đã trôi qua, Cách mạng Tháng Tám vẫn là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam. Trong trang sử vẻ vang ấy, hình ảnh Võ Nguyên Giáp – người chỉ huy trẻ tuổi giữa những ngày lịch sử – mãi là biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí cách mạng và tinh thần dấn thân vì Tổ quốc. Đó cũng là bài học quý báu cho thế hệ hôm nay về niềm tin, bản lĩnh và trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.