VÕ NGUYÊN GIÁP – TỪ NGƯỜI THẦY GIÁO DẠY SỬ ĐẾN VỊ TỔNG TƯ LỆNH

Từ người thanh niên yêu nước đến người chỉ huy quân đội

Võ Nguyên Giáp sinh ngày 25/8/1911 tại xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, trong một gia đình nhà nho giàu lòng yêu nước.

Ông tham gia hoạt động cách mạng từ khi còn trẻ, từng tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, Tân Việt Cách mạng Đảng và Đông Dương Cộng sản Liên đoàn. Trong những năm hoạt động, ông từng bị thực dân Pháp bắt và kết án tù.

Trước khi trở thành một nhà quân sự, Võ Nguyên Giáp từng là thầy giáo dạy lịch sử.

Bước ngoặt quan trọng đến vào năm 1940, khi ông cùng Phạm Văn Đồng sang Trung Quốc và được gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.

Tháng 12/1944, Võ Nguyên Giáp được giao nhiệm vụ thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân.

Ngày 22/12/1944, tại khu rừng Trần Hưng Đạo, Cao Bằng, đội quân chủ lực đầu tiên của lực lượng vũ trang cách mạng được thành lập với 34 cán bộ, chiến sĩ.

Từ đội quân nhỏ bé với vũ khí còn thô sơ ấy, một lực lượng quân đội cách mạng từng bước hình thành và phát triển.

Cũng từ đây, Võ Nguyên Giáp đảm nhiệm trọng trách người chỉ huy cao nhất của quân đội.

Đại tướng ở tuổi 37

Năm 1948, khi mới 37 tuổi, Võ Nguyên Giáp được phong quân hàm Đại tướng.

Ông trở thành Đại tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, trên các cương vị lãnh đạo, chỉ huy quân đội, Võ Nguyên Giáp trực tiếp tham gia chỉ huy nhiều chiến dịch quan trọng như Biên Giới, Hòa Bình, Tây Bắc, Thượng Lào.

Từ một lực lượng còn non trẻ, quân đội từng bước trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu.

Đến cuối năm 1953, một thử thách đặc biệt xuất hiện tại Điện Biên Phủ.

Quân Pháp xây dựng nơi đây thành một tập đoàn cứ điểm mạnh với hệ thống phòng ngự kiên cố, kỳ vọng biến Điện Biên Phủ thành nơi thu hút và tiêu diệt lực lượng chủ lực của Việt Minh.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp được giao trực tiếp chỉ huy chiến dịch.

Quyết định khó khăn tại Điện Biên Phủ

Kế hoạch ban đầu của chiến dịch là “đánh nhanh, thắng nhanh”.

Theo phương án này, quân ta dự kiến tập trung lực lượng, tiến công nhanh vào tập đoàn cứ điểm và kết thúc trận đánh trong thời gian ngắn.

Nhưng khi trực tiếp theo dõi tình hình chiến trường, Võ Nguyên Giáp nhận thấy nhiều yếu tố đã thay đổi.

Hệ thống phòng ngự của quân Pháp được củng cố. Khả năng hiệp đồng của bộ đội trong một trận đánh quy mô lớn còn hạn chế. Việc đưa pháo vào trận địa gặp nhiều khó khăn. Nếu vẫn tiến công theo phương án ban đầu, bộ đội có thể phải chịu tổn thất lớn mà chưa chắc đạt được mục tiêu.

Ngày dự kiến nổ súng đã đến gần.

Pháo đã được kéo vào trận địa.

Các đơn vị đã chuẩn bị chờ giờ tiến công.

Trong hoàn cảnh ấy, Võ Nguyên Giáp đi đến quyết định thay đổi phương án tác chiến: chuyển từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”.

Bộ đội được lệnh kéo pháo ra, tiếp tục chuẩn bị chiến trường.

Đây là quyết định đặc biệt khó khăn, bởi thay đổi phương án vào thời điểm mọi công tác chuẩn bị cho trận đánh đã được triển khai đồng nghĩa với việc phải tổ chức lại một khối lượng công việc rất lớn.

Nhưng với người chỉ huy, yêu cầu đặt ra trước hết là bảo đảm khả năng giành thắng lợi và hạn chế tổn thất cho bộ đội.

Sau khi phương châm tác chiến được thay đổi, quân ta tiếp tục xây dựng trận địa, đào hệ thống giao thông hào, chuẩn bị hậu cần và từng bước siết chặt vòng vây quanh tập đoàn cứ điểm.

Ngày 13/3/1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức bắt đầu.

Sau 56 ngày đêm chiến đấu, chiều 7/5/1954, quân ta tiến vào sở chỉ huy của quân Pháp, bắt tướng De Castries cùng bộ chỉ huy tập đoàn cứ điểm.

Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng.

Từ Điện Biên Phủ đến ngày đất nước thống nhất

Sau cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong Đảng, Nhà nước và Quân đội.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, trên các cương vị Phó Thủ tướng, Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng Tư lệnh Quân đội, ông cùng tập thể lãnh đạo tham gia chỉ đạo quân và dân trên cả hai miền.

Tên tuổi ông tiếp tục gắn với những dấu mốc lớn của cuộc chiến như Đường 9 - Nam Lào năm 1971, cuộc tiến công chiến lược năm 1972, cuộc chiến đấu bảo vệ miền Bắc và chiến thắng trên bầu trời Hà Nội tháng 12/1972.

Mùa Xuân năm 1975, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy diễn ra với tốc độ nhanh chóng.

Ngày 30/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh kết thúc thắng lợi, đất nước thống nhất.

Ba mươi năm chiến tranh cách mạng kể từ Cách mạng Tháng Tám cũng là ba thập niên cuộc đời Võ Nguyên Giáp gắn chặt với quá trình xây dựng và chỉ huy Quân đội nhân dân Việt Nam.

Người “Anh Cả” của Quân đội nhân dân Việt Nam

Điều đặc biệt trong cuộc đời Võ Nguyên Giáp là ông bước vào lĩnh vực quân sự mà không trải qua một trường đào tạo quân sự chính quy.

Kiến thức lịch sử, quá trình hoạt động cách mạng, thực tiễn chiến trường cùng sự dìu dắt của Chủ tịch Hồ Chí Minh trở thành những nền tảng quan trọng trên con đường của người Tổng Tư lệnh.

Từ 34 chiến sĩ của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân năm 1944, quân đội cách mạng từng bước phát triển thành một lực lượng lớn mạnh. Trong hành trình ấy, Võ Nguyên Giáp vừa là người chỉ huy, vừa trực tiếp tham gia quá trình tổ chức, xây dựng và rèn luyện quân đội.

Các thế hệ cán bộ, chiến sĩ vì vậy dành cho ông cách gọi gần gũi: “Anh Cả” của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Năm 1991, Đại tướng nghỉ hưu khi 80 tuổi.

Ngày 4/10/2013, Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời tại Hà Nội, hưởng thọ 103 tuổi.

Cuộc đời hơn một thế kỷ của ông đi qua nhiều giai đoạn quan trọng của lịch sử Việt Nam hiện đại: từ những năm tháng đất nước còn dưới ách thuộc địa, Cách mạng Tháng Tám, hai cuộc kháng chiến, ngày thống nhất đất nước cho đến những thập niên hòa bình.

Trong sự nghiệp ấy, Điện Biên Phủ vẫn là một trong những dấu ấn nổi bật nhất.

Đằng sau quyết định thay đổi phương châm tác chiến vào đầu năm 1954 không chỉ là tư duy của một người cầm quân. Đó còn là trách nhiệm của người Tổng Tư lệnh trước sinh mạng của hàng vạn cán bộ, chiến sĩ và trước kết quả của một chiến dịch có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Từ người thầy giáo dạy lịch sử đến vị Đại tướng, Tổng Tư lệnh, Võ Nguyên Giáp đã dành phần lớn cuộc đời mình cho cách mạng và quân đội. Tên tuổi của ông gắn với hành trình trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam và với những dấu mốc lớn trong cuộc đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước của dân tộc Việt Nam.