Võ Nguyên Giáp và quyết định cân não thay đổi lịch sử Điện Biên

Mỗi lần lật mở những trang tư liệu về Điện Biên Phủ năm 1954, tôi luôn bị ám ảnh bởi một khoảnh khắc. Đó không phải là lúc pháo nổ rền vang, mà là một khoảng lặng cực kỳ căng thẳng tại căn lán đơn sơ ở bản Phăng. Nơi đó, vào đêm ngày 25/1/1954, vị Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp đã có một đêm trắng để đưa ra quyết định mà sau này ông gọi là "khó khăn nhất trong cuộc đời chỉ huy của mình".

Đêm trắng trước giờ nổ súng

Theo kế hoạch ban đầu từ các cố vấn và Bộ chỉ huy, quân ta sẽ áp dụng chiến thuật "đánh nhanh, thắng nhanh", dự định tiêu diệt tập đoàn cứ điểm trong vòng 2 ngày 3 đêm. Lệnh nổ súng đã được ấn định vào ngày 26/1. Lúc bấy giờ, khí thế toàn quân đang hừng hực, pháo đã kéo vào vị trí, các chiến sĩ chỉ chờ giờ gạt chốt.

Thế nhưng, có một người đang ngồi trong lán với chiếc khăn ngấm nước lạnh đắp trên trán để hạ sốt, đầu óc căng như dây đàn. Đó chính là Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Suốt nhiều ngày bám sát trận địa, ông nhận ra tình hình đã thay đổi hoàn toàn: địch không còn lâm thời phòng ngự nữa mà đã xây dựng hệ thống công sự kiên cố. Nếu cứ lao vào đánh nhanh theo kiểu "quăng lưới bắt cá", máu của hàng ngàn chiến sĩ sẽ đổ xuống lòng chảo Mường Thanh mà chưa chắc đã có được chiến thắng. Lời dặn của Bác Hồ trước ngày ra trận lại văng vẳng bên tai: "Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng. Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh".

Quyết định thay đổi lịch sử

Sáng ngày 26/1, chỉ vài giờ trước khi trận đánh bắt đầu, Đại tướng đã triệu tập cuộc họp Bộ chỉ huy chiến dịch. Hãy thử hình dung sự ngỡ ngàng của tất cả các tướng lĩnh lúc đó khi vị Tổng tư lệnh đưa ra một quyết định ngược lại với số đông: Hoãn nổ súng, ra lệnh cho bộ đội kéo pháo ra, chuyển phương châm từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc".

Đó là một quyết định đòi hỏi một lòng dũng cảm phi thường. Kéo pháo vào đã máu xương, nay lại phải kéo pháo ra dưới tầm bom đạn địch là một thử thách tột cùng của ý chí. Nhưng sự thật lịch sử đã chứng minh, cái "Nhẫn" và tầm nhìn vĩ đại của vị Đại tướng năm ấy hoàn toàn chính xác. Nhờ "đánh chắc, tiến chắc", chúng ta đã bóc gỡ từng cứ điểm của Pháp, bao vây, siết chặt vòng vây và giành thắng lợi hoàn toàn vào ngày 7/5.

Vị tướng của lòng nhân văn

Có người từng hỏi vì sao Đại tướng lại kiên quyết thay đổi phương án vào phút chót như vậy? Câu trả lời nằm ở trái tim của ông. Đối với Võ Nguyên Giáp, ông không bao giờ chấp nhận chiến thắng bằng mọi giá, sinh mạng của mỗi người lính đều là tài sản vô giá của Tổ quốc. Ông đau với từng vết thương của chiến sĩ, tiếc từng giọt máu của anh em.

Quyết định cân não năm 1954 không chỉ khẳng định thiên tài quân sự của Đại tướng, mà còn khắc họa rõ nét hình ảnh một vị tướng huyền thoại của nhân dân. Khúc tráng ca Điện Biên Phủ sẽ không thể trọn vẹn nếu thiếu đi cái đêm trắng đầy bản lĩnh ấy của người anh cả Quân đội Nhân dân Việt Nam