Võ Nguyên Giáp và quyết định khó khăn nhất ở Điện Biên Phủ

Đầu năm 1954, quân Pháp tập trung lực lượng mạnh ở lòng chảo Điện Biên Phủ, xây dựng nơi đây thành một tập đoàn cứ điểm kiên cố với nhiều cứ điểm, sân bay và hệ thống hỏa lực dày đặc. Họ tin rằng quân đội Việt Nam không thể phá nổi.

Hội nghị Đảng ủy mặt trận do Võ Nguyên Giáp làm Chỉ huy trưởng kiêm Bí thư đã chọn phương châm "đánh nhanh, thắng nhanh": tấn công nhanh chóng khi địch chưa kịp củng cố. Quân ta kéo pháo vào trận địa, chuẩn bị nổ súng vào ngày 25/1/1954.

Nhưng khi đi kiểm tra thực địa, tướng Giáp nhận ra nhiều điều khác với dự tính. Quân Pháp đã tăng cường lực lượng và công sự, pháo của ta bố trí còn lộ liễu, đường tiếp tế xa xôi và rất khó khăn. Nếu cứ đánh theo kế hoạch, thương vong sẽ rất lớn mà chưa chắc thắng.

Ông trăn trở suốt đêm. Một người chỉ huy hiểu rằng hủy lệnh vào phút chót, khi bộ đội đã sẵn sàng, sẽ gây ảnh hưởng lớn đến tinh thần và uy tín cá nhân. Nhưng ông cũng hiểu rằng hơn một vạn sinh mạng chiến sĩ phụ thuộc vào quyết định này. Sau khi cân nhắc thấu đáo và trao đổi với các cố vấn, ông quyết định hoãn lại và chuyển sang phương án "đánh chắc, tiến chắc". Bác Hồ trao toàn quyền cho ông quyết định, dặn rằng chắc thắng mới đánh, không chắc thắng thì không đánh.

Lệnh kéo pháo ra được ban hành. Hàng nghìn bộ đội và dân công dùng sức người kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn lên các sườn núi cheo leo, rồi giấu kỹ trong hầm. Trong khi đó, quân ta đào hệ thống giao thông hào bao vây, siết chặt từng cứ điểm.

Ngày 13/3/1954, chiến dịch bắt đầu. Sau 56 ngày đêm chiến đấu gian khổ, chiều ngày 7/5/1954, lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng" tung bay trên nóc hầm của tướng De Castries. Chiến thắng Điện Biên Phủ đã đưa đến Hiệp định Genève và chấm dứt ách đô hộ của thực dân Pháp.

Về sau, tướng Giáp nhiều lần nhắc rằng đó là quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời cầm quân của mình, và cũng là quyết định đúng đắn nhất.