Võ Nguyên Giáp và quyết định lịch sử ở Điện Biên Phủ (Năm 1954)

Trận Điện Biên Phủ năm 1954 là đỉnh cao của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ghi dấu ấn sâu đậm trong lịch sử quân sự thế giới. Chiến thắng vĩ đại ấy không chỉ được dệt nên bởi lòng dũng cảm của hàng vạn chiến sĩ ngoài mặt trận, mà còn gắn liền với tư duy quân sự thiên tài và "quyết định khó khăn nhất trong đời cầm quân" của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Đầu năm 1954, thực dân Pháp cùng sự viện trợ của Mỹ đã xây dựng Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm khổng lồ gồm 49 căn cứ kiên cố, chia thành 3 phân khu bảo vệ lẫn nhau. Tướng Navarre và giới quân sự phương Tây tự tin tuyên bố đây là "pháo đài không thể công phá" nhằm bẫy và tiêu diệt chủ lực của ta. Ban đầu, dựa trên đánh giá tình hình lực lượng và yêu cầu tác chiến khẩn trương, Bộ chỉ huy chiến dịch cùng các cố vấn đã thống nhất phương án "Đánh nhanh, thắng nhanh", dự kiến nổ súng vào ngày 25/1/1954 và kết thúc trận đánh trong vòng 3 ngày 2 đêm.

Tuy nhiên, sát giờ G, bằng sự quan sát tinh tường và nắm chắc thực địa, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận thấy nhiều thay đổi bất lợi. Địch đã phát hiện ý định của ta nên liên tục tăng viện, củng cố hầm hào, bố trí pháo binh và dây thép gai dày đặc. Trong khi đó, quân ta chưa có kinh nghiệm đánh tập đoàn cứ điểm lớn, pháo binh kéo vào chưa đủ và bài toán tiếp tế chưa hoàn toàn đảm bảo. Nhớ rõ lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trước khi lên đường: "Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng. Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh", Đại tướng đã trải qua những giờ phút trăn trở gay go nhất.

Sáng ngày 26/1/1954, chỉ vài giờ trước thời điểm mở màn tiến công, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đưa ra quyết định lịch sử: Ra lệnh hoãn lệnh tiến công, thu quân về vị trí tập kết, kéo pháo ra và chuyển toàn bộ phương án tác chiến từ "Đánh nhanh, thắng nhanh" sang "Đánh chắc, tiến chắc". Việc chuyển đổi phương án ngay trước giờ nổ súng là một thử thách vô cùng lớn về tâm lý và tổ chức, nhưng nó phản ánh bản lĩnh sắt đá cùng tầm nhìn chiến lược của Tổng tư lệnh.

Nhờ chuyển sang "Đánh chắc, tiến chắc", quân ta đã có thêm thời gian chuẩn bị chu đáo về hậu cần, hầm hào xiết chặt vòng vây và pháo binh được bố trí kiên cố hơn. Qua 56 ngày đêm chiến đấu bền bỉ, nhẫn nại bóc gỡ từng phân khu của địch, chiều ngày 7/5/1954, lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng" đã tung bay trên mái hầm tướng De Castries, kết thúc hoàn toàn tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Quyết định lịch sử của Đại tướng Võ Nguyên Giáp không chỉ thể hiện tư duy quân sự kiệt xuất, lấy sự sống của chiến sĩ làm gốc, mà còn là nhân tố quyết định làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".