Võ Nguyên Giáp và quyết định thay đổi lịch sử ở Điện Biên Phủ

Đầu năm 1954, khi chiến dịch Điện Biên Phủ sắp bắt đầu, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đứng trước một quyết định vô cùng khó khăn. Ban đầu, kế hoạch tác chiến dự kiến là “đánh nhanh, thắng nhanh”, nhưng sau khi trực tiếp khảo sát trận địa, ông nhận thấy tình hình thực tế khác xa dự kiến.

Quân Pháp đã xây dựng hệ thống cứ điểm rất kiên cố, hỏa lực mạnh và có nhiều lớp phòng thủ. Nếu tấn công ngay, thương vong của bộ đội có thể rất lớn. Trong nhiều ngày liền, ông cùng Bộ Chỉ huy cân nhắc giữa việc giữ kế hoạch cũ hay thay đổi toàn bộ phương án.

Cuối cùng, Võ Nguyên Giáp đưa ra quyết định được chính ông sau này gọi là quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời cầm quân: chuyển sang phương châm “đánh chắc, tiến chắc”. Điều đó đồng nghĩa với việc phải kéo pháo ra khỏi trận địa, chuẩn bị lại từ đầu, dù công sức trước đó vô cùng lớn.

Nhiều chiến sĩ tiếc công sức đã bỏ ra, nhưng khi hiểu lý do, họ đồng lòng thực hiện. Hàng nghìn bộ đội tiếp tục đào hàng trăm kilômét giao thông hào, đưa đạn dược, lương thực và pháo binh vào những vị trí thuận lợi hơn. Cả chiến dịch được chuẩn bị kỹ lưỡng chưa từng có.

Ngày 13 tháng 3 năm 1954, chiến dịch chính thức mở màn. Suốt 56 ngày đêm, quân ta từng bước đánh chiếm từng cứ điểm, thu hẹp vòng vây quanh tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Đến chiều 7 tháng 5 năm 1954, lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” tung bay trên nóc hầm tướng De Castries, đánh dấu thắng lợi lịch sử.

Nhiều nhà nghiên cứu quân sự cho rằng quyết định thay đổi phương án tác chiến của Võ Nguyên Giáp là một trong những yếu tố quan trọng dẫn đến thành công của chiến dịch. Điều đáng quý ở ông không chỉ là tài cầm quân, mà còn là bản lĩnh dám thay đổi khi nhận thấy phương án cũ không còn phù hợp.

Sau này, Đại tướng nhiều lần nhấn mạnh rằng chiến thắng Điện Biên Phủ là thành quả của toàn dân tộc, của hàng vạn con người âm thầm góp sức từ chiến sĩ ngoài mặt trận đến dân công hỏa tuyến. Chính cách nhìn ấy càng khiến hình ảnh Võ Nguyên Giáp trở thành biểu tượng của một vị tướng tài năng, khiêm nhường và luôn đặt sinh mạng chiến sĩ lên hàng đầu.