Võ Nguyên Giáp và quyết định xây dựng đội quân đầu tiên

Cuối năm 1944, cách mạng Việt Nam đứng trước một thời cơ quan trọng. Phong trào đấu tranh ngày càng phát triển, nhưng lực lượng vũ trang cách mạng còn nhỏ bé và phân tán. Để chuẩn bị cho cuộc đấu tranh giành chính quyền, cần phải xây dựng một lực lượng vũ trang tập trung, có tổ chức và có khả năng phát triển thành lực lượng chủ lực.

Lãnh tụ Hồ Chí Minh đã nhận thấy yêu cầu đó và quyết định thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân. Võ Nguyên Giáp được giao nhiệm vụ trực tiếp tổ chức và chỉ huy đội quân đặc biệt này. Theo Chỉ thị của Hồ Chí Minh, chính trị phải được coi trọng, bởi đây không đơn thuần là một đội quân chiến đấu mà còn có nhiệm vụ tuyên truyền, vận động nhân dân và xây dựng cơ sở cách mạng.

Ngày 22 tháng 12 năm 1944, tại khu rừng Trần Hưng Đạo, thuộc châu Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân chính thức được thành lập. Đội chỉ có 34 chiến sĩ, được tổ chức thành ba tiểu đội. Đây là lực lượng rất nhỏ nếu so với quân đội của đối phương. Nhưng điều đặc biệt nằm ở chỗ những con người ấy mang trong mình một niềm tin rất lớn: tin vào cách mạng, tin vào nhân dân và tin rằng lực lượng nhỏ bé hôm nay có thể trở thành một quân đội lớn mạnh trong tương lai.

Buổi lễ thành lập diễn ra giữa núi rừng Cao Bằng. Không có doanh trại khang trang, không có trang bị hiện đại, những chiến sĩ đầu tiên phải sống và hoạt động trong điều kiện hết sức khó khăn. Vũ khí thiếu thốn, lương thực cũng không đầy đủ. Thế nhưng chính trong hoàn cảnh đó, những người lính đầu tiên đã đặt nền móng cho một đội quân sau này trở thành Quân đội nhân dân Việt Nam.

Võ Nguyên Giáp hiểu rằng với một lực lượng ít người và trang bị hạn chế, không thể đối đầu trực diện với đối phương bằng cách lấy sức mạnh vật chất để so sánh. Quân đội cách mạng phải dựa vào lòng dân, vào tinh thần chiến đấu và cách đánh phù hợp. Đó cũng là tư tưởng xuyên suốt trong quá trình xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng.

Chỉ hai ngày sau khi thành lập, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đã thực hiện hai trận đánh đầu tiên vào đồn Phai Khắt và Nà Ngần. Những chiến thắng này có ý nghĩa rất lớn. Một đội quân mới thành lập đã chứng minh rằng nếu có tổ chức, có quyết tâm và có cách đánh phù hợp thì hoàn toàn có thể giành thắng lợi trước lực lượng mạnh hơn.

Điều đáng nhớ nhất trong câu chuyện này không nằm ở số lượng 34 chiến sĩ mà nằm ở ý nghĩa lịch sử của sự ra đời ấy. Từ 34 con người trong khu rừng Cao Bằng, lực lượng vũ trang cách mạng từng bước phát triển thành những đơn vị lớn mạnh, góp phần làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám và các cuộc kháng chiến sau này.

Võ Nguyên Giáp về sau trở thành Đại tướng, Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhưng nếu nhìn lại điểm xuất phát, chúng ta sẽ thấy một sự tương phản rất lớn: một bên là vị tướng nổi tiếng thế giới, một bên là một đội quân chỉ có 34 người trong một khu rừng Việt Bắc.

Chính sự tương phản ấy làm cho câu chuyện càng trở nên đặc biệt. Nó cho thấy sức mạnh của một đội quân không chỉ nằm ở vũ khí hay quân số mà còn nằm ở mục tiêu chiến đấu, tổ chức, niềm tin và sự gắn bó với nhân dân.