VÕ NGUYÊN GIÁP – VỊ TƯỚNG HUYỀN THOẠI CỦA QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM

Đại tướng Võ Nguyên Giáp, tên khai sinh Võ Giáp, bí danh Văn, sinh ngày 25-8-1911 tại làng An Xá, nay thuộc xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, trong một gia đình nhà nho giàu truyền thống yêu nước. Ông là Đại tướng đầu tiên, Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, nhà lãnh đạo, chỉ huy quân sự có nhiều đóng góp to lớn đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc.

Suốt hơn 80 năm hoạt động cách mạng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp luôn giữ vai trò quan trọng trong những bước ngoặt lớn của lịch sử dân tộc. Ông là người học trò xuất sắc, gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, được nhân dân yêu mến, cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam kính trọng và bạn bè quốc tế ngưỡng mộ.

Từ người trí thức yêu nước đến người chỉ huy quân đội cách mạng

Từ những năm 1925-1926, Võ Nguyên Giáp tham gia phong trào học sinh yêu nước tại Trường Quốc học Huế và tiếp thu tư tưởng cách mạng của Nguyễn Ái Quốc. Năm 1927, ông gia nhập Tân Việt Cách mạng Đảng; năm 1929 tham gia quá trình cải tổ Tân Việt thành Đông Dương Cộng sản Liên đoàn.

Trong những năm 1934-1940, ông vừa giảng dạy lịch sử tại Trường Trung học tư thục Thăng Long, vừa viết báo tuyên truyền cách mạng, xây dựng cơ sở trong thanh niên, học sinh và tiếp tục học luật, kinh tế. Năm 1936, ông tham gia phong trào Đông Dương Đại hội, sáng lập và viết cho nhiều tờ báo bằng tiếng Việt và tiếng Pháp.

Năm 1941, Võ Nguyên Giáp được giao phụ trách Ủy ban Quân sự của Tổng bộ Việt Minh, tham gia chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang và xây dựng căn cứ địa Cao - Bắc - Lạng.

Tháng 12-1944, thực hiện chỉ thị của Hồ Chí Minh, ông tổ chức thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, lực lượng chủ lực đầu tiên của lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam. Ngày 22-12-1944, tại khu rừng Trần Hưng Đạo, tỉnh Cao Bằng, Võ Nguyên Giáp đọc Chỉ thị thành lập Đội với 34 cán bộ, chiến sĩ. Ngay sau đó, ông trực tiếp chỉ huy hai trận Phai Khắt và Nà Ngần ngày 25 và 26-12-1944, mở đầu truyền thống “đánh thắng trận đầu”, “đánh tiêu diệt gọn” của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Tổng Tư lệnh trong kháng chiến chống Pháp

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Võ Nguyên Giáp đảm nhiệm nhiều trọng trách trong Chính phủ. Ngày 30-11-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ủy quyền cho ông làm Tổng chỉ huy Quân đội quốc gia và Dân quân tự vệ Việt Nam; sau đó ông giữ cương vị Tổng Tư lệnh kiêm Tổng Chính ủy, Bí thư Tổng Quân ủy.

Ngày 20-1-1948, Võ Nguyên Giáp được phong quân hàm Đại tướng trong đợt phong quân hàm cấp tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), ông là Tư lệnh kiêm Bí thư Đảng ủy nhiều chiến dịch lớn, từ Việt Bắc, Biên giới, Trần Hưng Đạo, Hoàng Hoa Thám, Quang Trung, Hòa Bình, Tây Bắc, Thượng Lào đến Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Trong quá trình chỉ đạo chiến tranh, Võ Nguyên Giáp có nhiều quyết sách quan trọng, sáng tạo về tổ chức lực lượng, xây dựng các đơn vị chủ lực, lựa chọn hướng tiến công và cách đánh phù hợp với điều kiện thực tế. Đặc biệt, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông quyết định chuyển phương châm tác chiến từ “đánh nhanh thắng nhanh” sang “đánh chắc tiến chắc”.

Từ ngày 13-3 đến 7-5-1954, quân đội Việt Nam tiến hành trận quyết chiến chiến lược tại Điện Biên Phủ và giành thắng lợi. Chiến thắng Điện Biên Phủ góp phần quyết định buộc thực dân Pháp phải ký Hiệp định Genève, kết thúc cuộc chiến tranh xâm lược ở Đông Dương. Sự chỉ đạo, chỉ huy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp có đóng góp quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (1954-1975), Võ Nguyên Giáp tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng lực lượng, hoạch định chiến lược và tổ chức tác chiến. Ông cùng tập thể lãnh đạo quân sự Việt Nam xây dựng những phương án phù hợp với điều kiện chiến tranh Việt Nam, góp phần đánh bại các chiến lược quân sự của Mỹ ở miền Nam và chiến tranh phá hoại ở miền Bắc.

Đặc biệt, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975, ngày 7-4-1975, Đại tướng Võ Nguyên Giáp ra mệnh lệnh nổi tiếng: “Thần tốc, thần tốc hơn nữa, táo bạo, táo bạo hơn nữa”, góp phần thúc đẩy các lực lượng hành động nhanh chóng, tạo điều kiện để giành thắng lợi quyết định, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau khi rời các vị trí lãnh đạo, quản lý, Đại tướng vẫn quan tâm theo dõi tình hình đất nước và thế giới, đóng góp ý kiến với Đảng và Nhà nước về nhiều vấn đề quan trọng của quốc gia.

Người Anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam

Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần lúc 18 giờ 09 phút ngày 4-10-2013, hưởng thọ 103 tuổi. Tang lễ của ông được tổ chức theo nghi thức Quốc tang. Ngày 13-10-2013, Đại tướng được an táng tại Vũng Chùa - Đảo Yến, xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình.

Với tài năng về chiến lược, chiến dịch và hậu cần, kết hợp chặt chẽ với công tác chính trị và ngoại giao, Võ Nguyên Giáp được đánh giá là một trong những danh tướng có ảnh hưởng lớn của thế kỷ XX và là một trong những nhà chỉ huy quân sự tiêu biểu của Việt Nam.

Trong sự nghiệp cách mạng, ông từng giữ nhiều trọng trách: Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng; Ủy viên Bộ Chính trị; Bí thư Quân ủy Trung ương; Phó Thủ tướng; Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; đại biểu Quốc hội từ khóa I đến khóa VII. Sau khi nghỉ hưu, ông giữ cương vị Chủ tịch danh dự của một số tổ chức xã hội.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp được Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Sao Vàng, hai Huân chương Hồ Chí Minh, Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng cùng nhiều huân chương, huy chương cao quý khác của Việt Nam và quốc tế.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp – người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng đầu tiên và Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam – là một trong những nhân vật quân sự có dấu ấn đặc biệt trong lịch sử cách mạng Việt Nam thế kỷ XX. Hình ảnh và sự nghiệp của ông gắn liền với quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam, với những thắng lợi lớn của dân tộc trong thế kỷ XX.