VÕ PHỐ – CẬU BÉ DŨNG SĨ VÀ NHỮNG CÁCH ĐÁNH SÁNG TẠO TRÊN ĐẤT QUẢNG

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Quảng Nam là một trong những chiến trường ác liệt nhất của miền Nam. Trên mảnh đất ấy, những làng quê bình dị đã trở thành những địa danh anh hùng, nơi người dân vừa sản xuất, vừa chiến đấu, vừa che chở cho cán bộ, bộ đội và du kích. Núi Thành là một trong những vùng đất như thế. Giữa những năm tháng bom đạn dữ dội, nơi đây đã xuất hiện nhiều con người tuổi đời còn rất trẻ nhưng có lòng dũng cảm và trí thông minh đặc biệt. Một trong những người con tiêu biểu ấy là Võ Phố, tên thật là Nguyễn Công Tòng, quê ở xã Tam Mỹ Tây, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam. Ông được biết đến như một “Dũng sĩ diệt Mỹ” nổi tiếng, người đã cùng đồng đội sáng tạo nhiều cách đánh độc đáo, biến những vật dụng rất đỗi bình thường thành phương tiện chiến đấu, nhiều lần đánh vào lực lượng và phương tiện chiến tranh của đối phương. Những chiến công ấy đã đưa tên tuổi Võ Phố trở thành một biểu tượng của tinh thần “dám đánh, biết đánh và quyết tâm đánh thắng”, để rồi năm 1978, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Câu chuyện về Võ Phố bắt đầu từ một cậu bé sinh ra trên vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Quê hương Tam Mỹ Tây nằm trong vùng chiến sự ác liệt của Quảng Nam. Trong những năm chiến tranh, cuộc sống của người dân nơi đây luôn bị đặt trong tình trạng nguy hiểm. Quân Mỹ và lực lượng chính quyền Sài Gòn thường xuyên tổ chức các cuộc hành quân, càn quét nhằm tìm diệt lực lượng cách mạng. Máy bay xuất hiện trên bầu trời, xe quân sự đi qua các con đường làng, những cuộc đụng độ có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Những đứa trẻ lớn lên trong hoàn cảnh ấy không có một tuổi thơ bình thường. Chiến tranh hiện diện trong cuộc sống hàng ngày, từ những căn hầm trú ẩn đến những cánh đồng, bờ tre và con đường làng. Những câu chuyện về người thân, hàng xóm tham gia cách mạng, những người bị bắt, những người hy sinh và những trận đánh diễn ra ngay trên quê hương đã tác động sâu sắc đến nhận thức của Võ Phố.

Khi mới khoảng 13 tuổi, cậu bé Võ Phố đã tham gia đội du kích ở xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang. Đó là một độ tuổi rất nhỏ, nhưng chiến tranh đã khiến cậu sớm trưởng thành. Từ những nhiệm vụ ban đầu, Võ Phố dần làm quen với cách hoạt động của du kích, cách quan sát địa hình, theo dõi đối phương và tìm cách bảo vệ quê hương.

Điều đáng chú ý ở Võ Phố là bên cạnh lòng gan dạ, ông còn có khả năng quan sát rất tinh tế. Ông không chỉ nhìn chiến trường bằng con mắt của một người cầm súng mà còn nhìn nó bằng con mắt của một người luôn tìm cách suy nghĩ: đối phương di chuyển thế nào, chúng có thói quen gì, địa hình có thể tận dụng ra sao, những vật dụng nào tưởng như vô hại có thể trở thành phương tiện đánh địch.

Đó chính là phẩm chất đặc biệt đã theo Võ Phố trong suốt những năm chiến đấu.

Năm 1965, khi chiến tranh ngày càng lan rộng và quân Mỹ trực tiếp tham chiến ở miền Nam, Võ Phố cùng hai người bạn trở thành những đội viên đầu tiên của “Đội quyết tử Nguyễn Văn Trỗi”. Đây là lực lượng hoạt động với tinh thần táo bạo, quyết tâm đánh vào quân Mỹ và các phương tiện chiến tranh của đối phương. Đội đã tổ chức nhiều trận đánh, trở thành nỗi ám ảnh đối với lực lượng Mỹ và chính quyền Sài Gòn ở khu vực hoạt động. Trong những năm tháng ấy, Võ Phố từng bước trở thành một trong những chiến sĩ trẻ nổi bật của phong trào diệt Mỹ.

Trận đánh đầu tiên đã để lại dấu ấn sâu sắc trong cuộc đời Võ Phố. Trong lần trực tiếp chiến đấu đầu tiên, ông đã tiêu diệt 7 lính Mỹ và được tặng danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ”. Sau đó, những chiến công tiếp tục nối tiếp. Các tư liệu về ông ghi nhận nhiều lần được phong tặng danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ”, với tổng số 62 tên địch bị tiêu diệt trong quá trình chiến đấu. Có tư liệu khác ghi nhận ông được 7 lần phong tặng danh hiệu này; dù cách thống kê giữa các nguồn có sự khác nhau, điều thống nhất là Võ Phố đã lập nhiều chiến công đặc biệt nổi bật trong những năm chống Mỹ.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào những con số, người ta sẽ chưa hiểu hết điều làm nên tên tuổi Võ Phố.

Điều đặc biệt ở ông là khả năng tìm ra cách đánh từ những điều rất bình thường trong cuộc sống.

Trong điều kiện chiến tranh, lực lượng du kích không phải lúc nào cũng có vũ khí hiện đại. Họ phải tận dụng những gì có trong tay, từ thuốc nổ, kíp nổ, bom đạn chưa nổ đến những vật dụng sinh hoạt của người dân. Để đánh được đối phương có ưu thế về quân số, phương tiện và hỏa lực, người chiến sĩ phải dùng trí thông minh để tạo ra sự bất ngờ.

Võ Phố chính là một người như vậy.

Có lần, ông quan sát thấy lực lượng dân vệ, ác ôn thường xuyên đi chặt tre để dựng hàng rào quanh các khu ấp chiến lược. Nếu đối đầu trực diện, du kích sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Từ hành động quen thuộc của đối phương, Võ Phố nghĩ ra cách biến chính những lóng tre thành một cái bẫy. Thuốc nổ và kíp nổ được giấu trong tre, khi đối phương chặt và kéo lóng tre, cơ cấu kích nổ được tác động, tạo thành một vụ nổ bất ngờ. Cách đánh ấy thể hiện rõ khả năng quan sát và sự sáng tạo của người chiến sĩ trẻ.

Đối với Võ Phố, chiến trường không chỉ là nơi đối đầu bằng sức mạnh.

Chiến trường còn là nơi đấu trí.

Mỗi thói quen của đối phương đều có thể trở thành một sơ hở.

Mỗi vật dụng quen thuộc đều có thể trở thành một phương tiện.

Mỗi địa hình đều có thể biến thành một lợi thế nếu người chiến sĩ biết tận dụng.

Có lần khác, Võ Phố quan sát thấy mỗi khi quân Mỹ đi càn vào các xóm làng, chúng thường tìm bóng mát để dừng chân. Những vật dụng của người dân đặt trên đường đi nhiều khi bị lính Mỹ đá sang một bên. Từ thói quen ấy, ông nghĩ ra một cách đánh táo bạo: giấu chất nổ dưới một vật dụng sinh hoạt được đặt dưới gốc cây. Khi đối phương tưởng đó chỉ là một vật cản và đá đi, vụ nổ bất ngờ xảy ra.

Những cách đánh ấy cho thấy một điều rất rõ: Võ Phố không bao giờ ngừng quan sát.

Ông quan sát cách đối phương hành quân.

Quan sát cách chúng dừng chân.

Quan sát những thói quen tưởng như nhỏ nhặt.

Và từ đó tìm ra điểm yếu.

Chính khả năng ấy giúp ông cùng đồng đội nhiều lần tạo ra bất ngờ trên chiến trường.

Một trong những chiến công đặc biệt khác gắn với tên tuổi Võ Phố là cách ông sử dụng những quả đạn cũ để đánh vào phương tiện vận chuyển của đối phương. Khi biết quân địch tìm cách thu gom những đầu đạn cũ mà du kích thường tận dụng để chế tạo mìn, Võ Phố tiếp tục suy nghĩ cách biến chính hoạt động thu gom ấy thành một cái bẫy.

Một quả đạn 105 ly được cải tạo, gắn cơ cấu kích nổ định giờ rồi để lực lượng du kích đưa đi theo cách khiến đối phương không nghi ngờ. Sau đó, quả đạn được quân Mỹ đưa lên máy bay chở về căn cứ Chu Lai. Trong quá trình vận chuyển, vụ nổ xảy ra, khiến máy bay bị phá hủy và đối phương chịu tổn thất.

Đằng sau chiến công ấy là cả một quá trình suy nghĩ.

Nếu đối phương đã biết du kích tận dụng đầu đạn cũ, chúng sẽ tìm cách thu hồi.

Nếu chúng thu hồi, chúng sẽ đưa những quả đạn ấy về nơi tập trung.

Và nếu biết được quy trình ấy, người chiến sĩ có thể tìm cách biến chính sự chủ động của đối phương thành điểm yếu.

Đó là nghệ thuật đánh địch bằng trí thông minh.

Võ Phố không chỉ đánh vào những mục tiêu trên mặt đất. Một trong những chiến công làm nên huyền thoại về ông là đánh máy bay trực thăng Mỹ bằng một phương thức rất đặc biệt.

Những chiếc trực thăng Mỹ từ căn cứ Chu Lai thường xuyên bay đi càn quét vùng Tam Mỹ. Khi hoạt động, chúng thường bay thấp, sà xuống các chòi canh hoặc những khu vực có bóng người. Võ Phố quan sát kỹ quy luật ấy và nhận ra một đặc điểm: khi trực thăng hạ cánh hoặc bay rất thấp, sức gió từ cánh quạt khiến giấy, bao và những vật nhẹ dưới mặt đất bay tung lên.

Một ý tưởng táo bạo xuất hiện.

Nếu có thể tạo ra một vật nhẹ giống như những thứ vốn nằm trên mặt đất, đặt cơ cấu kích nổ ở vị trí phù hợp, thì chính sức gió của cánh quạt có thể khiến nó chuyển động và kích hoạt khối thuốc nổ.

Võ Phố cùng đồng đội nghiên cứu cách làm.

Có lần, họ bố trí những tấm cạc-tông và thuốc nổ tại một chòi tranh không có người. Khi trực thăng Mỹ phát hiện chòi và sà xuống, luồng gió mạnh từ cánh quạt khiến các tấm vật liệu bay lên. Một cơ cấu được bố trí sẵn đã kích nổ, khiến chiếc trực thăng bị phá hủy.

Đó là một chiến công đặc biệt.

Bởi đối với một lực lượng du kích trên mặt đất, trực thăng là một phương tiện chiến đấu rất khó đối phó. Nó có khả năng cơ động cao, bay trên địa hình mà bộ binh khó tiếp cận, có thể nhanh chóng đưa quân đến chiến trường và yểm trợ cho các cuộc càn quét.

Nhưng Võ Phố đã tìm cách biến chính đặc điểm của trực thăng thành điểm yếu.

Cánh quạt càng mạnh, luồng gió càng lớn.

Luồng gió càng lớn, những vật nhẹ càng dễ bay.

Và nếu người chiến sĩ biết tính toán, thứ tưởng như vô hại ấy có thể trở thành một phần của trận đánh.

Đầu năm 1967, một chiến công khác gắn với cách đánh này đã khiến cả khu vực Mỹ Lệ chấn động. Chiếc trực thăng tiếp tế của đối phương bị phá hủy, 7 lính trên máy bay thiệt mạng, khiến lực lượng tại đồn Mỹ Lệ náo loạn.

Điều đáng nói là Võ Phố không coi những chiến công ấy là điều gì phi thường đối với bản thân. Khi kể lại sau này, ông thường nói về những trận đánh bằng một giọng rất bình dị. Với ông, chiến tranh là hoàn cảnh buộc người dân phải chiến đấu. Đối phương có máy bay, xe tăng, vũ khí hiện đại thì người du kích phải tìm cách khắc chế bằng những thứ mình có.

Chính sự bình dị ấy càng khiến câu chuyện về ông trở nên đặc biệt.

Một người có thể lập những chiến công khiến đối phương khiếp sợ nhưng trong đời thường lại giản dị, chân chất, gần gũi với mọi người.

Đó là hình ảnh mà những người từng gặp Võ Phố sau này vẫn nhớ.

Một người có dáng người nhỏ, sống giản dị, nhưng đã trải qua những năm tháng chiến đấu vô cùng khốc liệt.

Tên tuổi Võ Phố không chỉ gắn với những trận đánh trên đất Tam Mỹ Tây. Ông còn cùng đồng đội tham gia một phong trào chiến đấu rộng lớn hơn của lực lượng du kích Quảng Nam – Đà Nẵng. Trong thời kỳ quân Mỹ đổ quân vào miền Nam, việc tiêu diệt sinh lực và phương tiện chiến tranh của Mỹ trở thành một nhiệm vụ quan trọng. Những chiến sĩ như Võ Phố đã góp phần chứng minh rằng một lực lượng du kích với vũ khí hạn chế vẫn có thể gây tổn thất đáng kể cho một đối phương có ưu thế vượt trội về trang bị.

Đó là ý nghĩa lớn hơn phía sau những chiến công cá nhân.

Một quả mìn tự tạo không chỉ phá hủy một phương tiện.

Một trận đánh không chỉ nhằm tiêu diệt một số lính đối phương.

Mỗi chiến công còn góp phần củng cố niềm tin của nhân dân và chiến sĩ.

Rằng quân Mỹ không phải là lực lượng bất khả chiến bại.

Rằng nếu biết dựa vào địa hình, dựa vào nhân dân và phát huy trí thông minh, người Việt Nam có thể đối đầu với những phương tiện chiến tranh hiện đại.

Và quan trọng hơn, mỗi chiến công góp phần làm cho phong trào “diệt Mỹ” ngày càng lan rộng.

Võ Phố trở thành một trong những biểu tượng của tinh thần ấy.

Có một câu chuyện khác làm cho hình ảnh Võ Phố trở nên đặc biệt trong ký ức của nhiều người: ông đã có nhiều lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những cuộc gặp ấy để lại trong ông ấn tượng sâu sắc và trở thành động lực tinh thần theo ông trong suốt cuộc đời. Sau này, dù đã trải qua chiến tranh và nhiều năm công tác, ông vẫn luôn nhắc đến những lời dạy của Bác với sự trân trọng.

Đối với một cậu bé miền Nam trong những năm chiến tranh, được gặp Bác là một kỷ niệm đặc biệt.

Nhưng điều quan trọng hơn cả là những gì ông mang theo từ những lần gặp ấy.

Đó là niềm tin.

Là trách nhiệm.

Là ý thức rằng mỗi người đều phải cố gắng làm tốt phần việc của mình.

Võ Phố đã biến niềm tin ấy thành hành động trên chiến trường.

Ông không có điều kiện lựa chọn một cuộc sống bình yên trong những năm tuổi trẻ. Ông chọn chiến đấu vì quê hương.

Và quê hương cũng ghi nhận ông.

Năm 1978, sau khi đất nước thống nhất, Đảng và Nhà nước phong tặng Võ Phố danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cùng với đó, ông được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng và danh hiệu trong chiến đấu. Việc được tuyên dương Anh hùng là sự ghi nhận đối với những thành tích đặc biệt xuất sắc mà ông đã đạt được trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Nhưng danh hiệu Anh hùng không làm thay đổi con người Võ Phố.

Sau ngày quê hương được giải phóng năm 1975, ông tiếp tục được tín nhiệm giao nhiều nhiệm vụ ở địa phương. Ông từng giữ chức Phó Chủ tịch, kiêm Trưởng ban Công an xã, sau đó là Chủ tịch Hội Người mù huyện Núi Thành. Những công việc ấy cho thấy một con người đã chuyển từ chiến trường sang một mặt trận khác: xây dựng cuộc sống mới trên chính quê hương từng chịu đựng bom đạn.

Đó cũng là một phần quan trọng trong câu chuyện về người anh hùng.

Chiến tranh kết thúc không có nghĩa là trách nhiệm kết thúc.

Nếu trong chiến tranh nhiệm vụ là bảo vệ quê hương, thì trong hòa bình nhiệm vụ là góp sức xây dựng quê hương.

Võ Phố đã tiếp tục con đường ấy.

Ông sống tại quê nhà, gần gũi với bà con, quan tâm đến những thay đổi của quê hương. Điều đặc biệt là ngôi nhà ông sống về sau được xây dựng ngay trên vùng đất từng là chiến trường mà ông đã chiến đấu. Một nơi từng vang tiếng súng, từng có những trận đánh ác liệt, về sau trở thành nơi ông sống cuộc đời bình dị của một người dân quê.

Nếu đứng trên mảnh đất ấy trong thời bình, thật khó hình dung nơi đây từng là một chiến trường.

Những con đường có thể đã thay đổi.

Những cánh đồng có thể đã xanh trở lại.

Những mái nhà mới đã mọc lên.

Trẻ em chạy chơi trong những buổi chiều yên bình.

Nhưng dưới lớp đất ấy vẫn là ký ức về một thời chiến tranh.

Và Võ Phố là một trong những người mang ký ức ấy đi qua thời gian.

Năm 2010, ông là một trong 1.000 Anh hùng được Nhà nước mời ra Hà Nội dự Lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội. Đối với một người con Quảng Nam từng trải qua chiến tranh, đây là một dấu mốc đầy ý nghĩa. Từ một cậu bé tham gia du kích, một “Dũng sĩ diệt Mỹ” trên chiến trường, ông trở thành một trong những nhân chứng sống của lịch sử dân tộc.

Nhưng có lẽ điều đáng nhớ nhất về Võ Phố vẫn là hình ảnh người chiến sĩ trẻ với trí thông minh đặc biệt.

Ông không có trong tay những vũ khí tối tân.

Ông không chỉ huy những đơn vị lớn.

Ông cũng không xuất thân từ những trường quân sự nổi tiếng.

Nhưng ông có một thứ vũ khí đặc biệt: khả năng quan sát.

Ông nhìn thấy những điều người khác có thể bỏ qua.

Nhìn thấy chiếc lóng tre.

Nhìn thấy thùng nước.

Nhìn thấy quả đạn cũ.

Nhìn thấy tấm cạc-tông bị gió thổi bay.

Nhìn thấy bóng mát mà quân Mỹ thường tìm đến.

Và từ những điều nhỏ bé ấy, ông nghĩ ra những cách đánh khiến đối phương bất ngờ.

Đó chính là nghệ thuật chiến đấu của người du kích.

Lấy yếu chống mạnh.

Lấy ít địch nhiều.

Lấy trí thông minh khắc chế vũ khí hiện đại.

Lấy địa hình và nhân dân làm chỗ dựa.

Và lấy lòng dũng cảm làm sức mạnh.

Những cách đánh của Võ Phố còn cho thấy một phẩm chất khác: tinh thần sáng tạo trong chiến đấu.

Chiến tranh không bao giờ diễn ra đúng như những gì đã dự kiến. Đối phương luôn thay đổi. Khi chúng phát hiện một phương thức chiến đấu, người chiến sĩ phải tìm phương thức khác. Khi một loại vũ khí không còn hiệu quả, phải tìm cách cải tiến. Khi đối phương thay đổi cách hành quân, phải quan sát và thích nghi.

Võ Phố đã làm điều đó bằng kinh nghiệm thực tế.

Ông học từ mỗi trận đánh.

Học từ mỗi lần quan sát.

Học từ từng hành động của đối phương.

Và biến những điều học được thành phương thức chiến đấu.

Đó là lý do những chiến công của ông không chỉ có ý nghĩa về mặt quân sự mà còn phản ánh sức sáng tạo của người dân trong chiến tranh.

Quê hương Tam Mỹ Tây cũng chính là một phần không thể tách rời trong câu chuyện ấy. Đây là vùng đất đã chịu đựng những năm tháng bom đạn khốc liệt và có nhiều người hy sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Toàn xã có hàng trăm người có công, trong đó có nhiều liệt sĩ, Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, thương binh và những Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tam Mỹ Tây được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân từ năm 1978, trở thành một địa danh tiêu biểu của truyền thống cách mạng Núi Thành.

Vì vậy, câu chuyện Võ Phố không chỉ là câu chuyện về một cá nhân.

Đó còn là câu chuyện về một vùng đất.

Một vùng đất đã nuôi dưỡng những người con dám đứng lên.

Một vùng đất mà mỗi gia đình đều ít nhiều chịu ảnh hưởng của chiến tranh.

Một vùng đất mà người dân phải học cách sống dưới bom đạn nhưng vẫn giữ niềm tin vào ngày đất nước thống nhất.

Võ Phố chính là một trong những người con tiêu biểu của vùng đất ấy.

Sau chiến tranh, ông tiếp tục sống giản dị giữa nhân dân. Những người từng gặp ông thường ấn tượng bởi sự chân chất, khiêm nhường. Một người từng lập nhiều chiến công, được phong tặng danh hiệu Anh hùng nhưng không xa cách với cuộc sống đời thường.

Có lẽ vì ông hiểu rằng chiến công của một người không thể tách rời sự hy sinh của cả tập thể.

Đằng sau một trận đánh là đồng đội.

Đằng sau một chiến công là nhân dân.

Đằng sau một người còn sống là những người đã hy sinh.

Và đằng sau danh hiệu Anh hùng là cả một quê hương đã chịu đựng chiến tranh.

Ngày 8 tháng 9 năm 2023, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Võ Phố qua đời, hưởng thọ 92 tuổi. Ông rời khỏi cuộc đời trong sự tiếc thương của gia đình, đồng đội và quê hương Núi Thành.

Nhưng sự ra đi của một người không đồng nghĩa với việc câu chuyện về họ kết thúc.

Bởi những gì Võ Phố để lại không chỉ nằm trong những tấm bằng khen, huân chương hay danh hiệu.

Nó nằm trong ký ức của những người từng chiến đấu cùng ông.

Trong những câu chuyện được kể lại cho thế hệ trẻ.

Trong mảnh đất Tam Mỹ Tây.

Trong lịch sử của Núi Thành.

Và trong bài học về sức mạnh của con người Việt Nam khi đứng trước những thử thách lớn lao.

Nếu hôm nay chúng ta nhìn lại cuộc đời Võ Phố, điều đầu tiên cần nhớ có lẽ không phải là ông đã tiêu diệt bao nhiêu tên địch hay phá hủy bao nhiêu phương tiện chiến tranh.

Điều đáng nhớ hơn là một cậu bé tuổi thiếu niên đã sớm hiểu trách nhiệm của mình đối với quê hương.

Một cậu bé không có vũ khí hiện đại nhưng không chấp nhận đứng nhìn quê hương bị tàn phá.

Một người chiến sĩ biết biến khó khăn thành động lực.

Biết biến thiếu thốn thành sự sáng tạo.

Biết biến những vật dụng bình thường thành cách đánh bất ngờ.

Và biết biến lòng dũng cảm thành hành động cụ thể.

Đó chính là giá trị bền vững nhất trong câu chuyện về Võ Phố.

Chiến tranh đã lùi xa.

Những chiếc trực thăng, xe quân sự và những cuộc càn quét năm nào chỉ còn trong ký ức.

Những người từng trực tiếp chiến đấu cũng lần lượt trở về với đất mẹ.

Nhưng thế hệ hôm nay vẫn cần nhớ rằng hòa bình không tự nhiên xuất hiện.

Nó được đánh đổi bằng tuổi trẻ của biết bao con người.

Bằng những năm tháng sống trong hầm trú ẩn.

Bằng những trận đánh không cân sức.

Bằng sự hy sinh của những người không bao giờ trở về.

Và bằng trí tuệ, lòng dũng cảm của những con người như Võ Phố.

Câu chuyện của ông còn nhắc nhở một điều rất giản dị: trong bất cứ hoàn cảnh nào, con người cũng có thể tìm ra cách vượt qua khó khăn nếu có niềm tin, ý chí và tinh thần sáng tạo.

Ngày trước, Võ Phố dùng trí thông minh để tìm cách đánh thắng đối phương mạnh hơn về vũ khí.

Ngày nay, thế hệ trẻ không còn phải cầm súng ra trận. Nhưng tinh thần ấy vẫn có thể được tiếp nối bằng việc học tập, lao động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm trước công việc của mình.

Nếu người chiến sĩ năm xưa biết nhìn một tấm cạc-tông và nghĩ đến cách đánh máy bay, thì người trẻ hôm nay cũng cần biết nhìn vào những khó khăn của thời đại để tìm ra những cách làm mới.

Nếu người chiến sĩ năm xưa không đầu hàng trước sự thiếu thốn về vũ khí, thì con người hôm nay cũng không nên đầu hàng trước những trở ngại trong cuộc sống.

Nếu Võ Phố từng đặt lợi ích của quê hương lên trên sự an toàn của bản thân, thì thế hệ hôm nay càng phải biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân.

Đó là cách thiết thực nhất để tri ân những người đã đi trước.

Võ Phố đã sống một cuộc đời như thế.

Từ cậu bé du kích tuổi thiếu niên đến người chiến sĩ của “Đội quyết tử Nguyễn Văn Trỗi”.

Từ những trận đánh đầu tiên đến những chiến công diệt Mỹ.

Từ những quả mìn tự tạo đến trận đánh trực thăng bằng cách thức đầy sáng tạo.

Từ một “Dũng sĩ diệt Mỹ” trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Từ chiến trường trở về đời thường và tiếp tục cống hiến cho quê hương.

Một hành trình dài hơn nửa thế kỷ, trong đó có những năm tháng khốc liệt nhất của đất nước và những năm tháng bình dị nhất của cuộc đời.

Nhưng xuyên suốt hành trình ấy vẫn là một con người giản dị.

Võ Phố không phải là cái tên được nhớ đến bởi sự hào nhoáng.

Ông được nhớ bởi những chiến công được làm nên từ trí thông minh và lòng dũng cảm.

Được nhớ bởi dáng người nhỏ bé nhưng ý chí lớn lao.

Được nhớ bởi những cách đánh khiến đối phương bất ngờ.

Được nhớ bởi quê hương Tam Mỹ Tây anh hùng.

Và được nhớ bởi một cuộc đời đã dành tuổi trẻ cho đất nước.

Có thể hôm nay, trên những cánh đồng Tam Mỹ Tây, không còn tiếng máy bay gầm rú. Không còn những cuộc hành quân và những trận càn. Trẻ em có thể đến trường trong bình yên, người dân có thể làm ruộng, xây dựng nhà cửa và vun đắp cuộc sống mới.

Nhưng nếu một ngày nào đó có người hỏi: vì sao mảnh đất này có được sự bình yên ấy, câu trả lời sẽ nằm trong những câu chuyện về những người đã từng chiến đấu nơi đây.

Trong đó có Võ Phố.

Một cậu bé năm xưa đã bước vào cuộc chiến khi tuổi đời còn rất trẻ.

Một người chiến sĩ đã nhiều lần khiến đối phương phải khiếp sợ bằng những cách đánh đầy sáng tạo.

Một người con đất Quảng đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ để bảo vệ quê hương.

Và một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đã sống trọn vẹn với lời thề của người chiến sĩ.

Tên tuổi Võ Phố vì thế không chỉ thuộc về quá khứ.

Nó còn thuộc về hiện tại và tương lai.

Bởi mỗi thế hệ đều cần những tấm gương để soi vào đó mà hiểu giá trị của lòng yêu nước, của sự dũng cảm và trách nhiệm.

Và câu chuyện về Võ Phố chính là một câu chuyện như thế.

Một câu chuyện bắt đầu từ một cậu bé trên đất Quảng, đi qua những năm tháng bom đạn, được viết bằng trí thông minh, lòng gan dạ và sự hy sinh, rồi khép lại trong một cuộc đời bình dị giữa quê hương.

Nhưng những giá trị mà ông để lại thì không khép lại.

Chúng vẫn còn đó, trên mảnh đất Tam Mỹ Tây.

Trong ký ức của những người từng gặp ông.

Trong câu chuyện của những thế hệ đi sau.

Và trong niềm tự hào của một quê hương từng đứng lên từ bom đạn để hôm nay được sống trong hòa bình.

Võ Phố – người Anh hùng với những cách đánh độc đáo – vì thế mãi là một biểu tượng đẹp về sức mạnh của con người Việt Nam trong chiến tranh: khi vũ khí thiếu thốn, trí tuệ trở thành vũ khí; khi đối phương mạnh hơn, lòng dũng cảm trở thành sức mạnh; và khi quê hương cần, những con người bình dị nhất cũng có thể làm nên những chiến công phi thường.