Võ Thị Cặn

À MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG VÕ THỊ CẶN

Sinh năm: 1914 Quê quán: Sơn Hải, Phước Dinh, Thuận Nam

Có con độc nhất liệt sĩ: Trần Dương

Vào những ngày tháng 5 lịch sử năm 2012, chúng tôi có dịp về Phước Dinh mảnh đất giàu truyền thống cách mạng. Qua cổng làng Sơn Hải (xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam, Ninh Thuận) chừng vài chục mét là đến nhà Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Võ Thị Cặn - người đã dâng hiến cho Tổ quốc người con duy nhất: Liệt sĩ Trần Dương.

Mẹ Võ Thị Cặn, sinh năm 1914, tại thôn Sơn Hải, xã Phước Dinh, huyện Ninh Phước (nay là huyện Thuận Nam). Sinh ra và lớn lên trong thời kỳ đất nước bị kẻ thù xâm lược. Hàng ngày, hàng giờ Mẹ phải chứng kiến bao cảnh bóc lột, bắt bớ, đốt làng, bắn giết dân lành của bọn thực dân xâm lược và bè lũ tay sai.

Lớn lên, Mẹ Cặn được gả đi lấy chồng, là ông Trần Nguột người cùng thôn. Năm 1941, Mẹ sinh được một người con trai, người con đầu lòng và cũng là duy nhất của gia đình và đặt tên là Trần Dương (tên thường gọi là Đực). Vào những đêm địch tập trung đi càn quét, Mẹ phải bồng bế con đi khắp nơi để trốn bọn địch. Hai vợ chồng Mẹ làm lụng vất vả để nuôi con tới ngày khôn lớn; tiếc rằng khi con chưa trưởng thành thì Mẹ lâm bệnh và mất năm 1954. Mẹ Cặn mất đi để lại đứa con duy nhất cho chồng nuôi đến khi trưởng thành. Sau này anh Dương lấy vợ và sinh được một người con trai, đặt tên là Trần Văn Ngọc.

Kể từ năm 1965, chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của Mỹ đã phá sản. Để cứu vãn tình thế, đế quốc Mỹ ồ ạt đưa quân viễn chinh cùng vũ khí, phương tiện chiến tranh vào miền Nam, đẩy mạnh chiến tranh xâm lược, chuyển sang chiến lược “Chiến tranh cục bộ” ở miền Nam và mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc. Tại Ninh Thuận, địch liên tục tổ chức các cuộc càn quét vào mũi Ma Đắc, CK 35, Chà Bang, Sơn Hải và tổ chức phục kích liên tục trên đoạn đường từ Hòa Trinh vào Cà Ná, để đánh vào đường giao liên của ta từ An Phước (nay là Ninh Phước) đến Thuận Nam. Địch thường xuyên ném bom, bắn phá các vùng căn cứ cách mạng của ta và tăng cường kiểm soát, lục xét tra hỏi, bắt bớ đồng bào Sơn Hải và các thôn lân cận Vĩnh Trường, Từ Thiện.

Cũng như bao thanh niên trong làng, đến tuổi trưởng thành đều lên đường tham gia chống Mỹ, cứu nước. Anh Dương tình nguyện tham gia kháng chiến. Ở đơn vị, anh được giao nhiệm vụ làm công tác giao liên; thường xuyên vận chuyển công văn, tài liệu mật cho cán bộ cách mạng; bí mật đưa cán bộ an toàn vượt qua sự kiểm soát, theo dõi của kẻ thù. Với cương vị tiểu đội trưởng, anh luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được đơn vị giao.

Những tháng đầu năm 1967, sau khi thất bại ở chiến khu Anh Dũng, địch mở cuộc càn quét vào CK 35 chủ yếu là dồn dân Sơn Hải, Vĩnh Trường, Từ Thiện về vùng sâu. Trong một lần đang làm nhiệm vụ, anh đã bị địch theo dõi và phục kích. Chính ngay trong trận chiến đấu chống càn đó, anh đã anh dũng hy sinh. Anh hy sinh ngày 27-7-1967.

Cuộc đời của Mẹ Việt Nam Anh hùng Võ Thị Cặn đã hy sinh vì nền độc lập, tự do cho Tổ quốc. Với những công lao to lớn đó, ngày 24-5-2002, Mẹ Võ Thị Cặn vinh dự được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý: Bà mẹ Việt Nam Anh hùng vì đã có con độc nhất hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc