VÕ THỊ SÁU

Chị không ngủ. Chị dành những giờ phút cuối cùng để nhớ về quê hương, nhớ về những tà áo bà ba, về mùi thơm nồng của đất cát và những khóm hoa lê ki ma nở rộ bên đường. Chị biết sáng mai điều gì sẽ đến, nhưng trong lòng chị không có chỗ cho sự sợ hãi. Với chị, cái chết cho Tổ quốc không phải là kết thúc, mà là sự bắt đầu của một đời sống khác – đời sống trong lòng nhân dân.

Một tên cai ngục đi ngang qua, lén nhìn vào khe cửa. Hắn ngạc nhiên khi thấy người con gái ấy đang bình thản ngắt một bông hoa giấy lạc vào khe cửa, cài lên mái tóc rối. Hắn không hiểu nổi vì sao một người sắp đối mặt với họng súng lại có thể dịu dàng đến thế.

Buổi sáng hôm ấy, bầu trời Côn Đảo trong xanh lạ thường. Gió biển thổi nhẹ, mang theo vị mặn mòi của đại dương. Nhưng sự tĩnh lặng của thiên nhiên lại trái ngược hoàn toàn với không khí nặng nề, u uất bao trùm lên cả nhà tù.

Khi cánh cửa buồng giam mở ra, quân giặc áp giải chị Sáu ra pháp trường. Chúng muốn thấy một sự khuỵu ngã, một lời van xin hay ít nhất là những giọt nước mắt run rẩy. Nhưng không, Võ Thị Sáu bước đi giữa hai hàng súng dài với tư thế hiên ngang, đôi chân trần bấm vào cát nóng nhưng bước đi lại vững chãi như đang dạo chơi giữa vườn hoa quê nhà.

Đến trước họng súng, tên cha cố tiến lại gần định làm thủ tục rửa tội cho chị. Chị mỉm cười, giọng nói trong trẻo vang lên giữa không gian:

— Tôi không có tội. Chỉ có những kẻ dày xéo đất nước tôi mới là kẻ có tội.

Khi tên chỉ huy lệnh cho quân lính lấy băng đen bịt mắt, chị gạt đi bằng một thái độ quyết liệt nhưng bình tĩnh:

— Không cần bịt mắt tôi. Hãy để tôi được nhìn thấy đất nước mình đến giây phút cuối cùng. Tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các ông!

Quân lính bắt đầu run rẩy. Những bàn tay vốn dĩ quen bóp cò bỗng trở nên lúng túng trước ánh mắt rực lửa và cương nghị của người thiếu nữ trẻ.

Giữa lúc cái chết đang cận kề trong gang tấc, một âm thanh kỳ diệu bỗng cất lên.

Võ Thị Sáu hát.

Chị hát về tình yêu quê hương, về niềm tin vào ngày mai chiến thắng. Giọng hát của chị ban đầu nhỏ nhẹ như tiếng gió thoảng qua kẽ lá, rồi càng lúc càng vút cao, mạnh mẽ, át cả tiếng sóng biển ngoài khơi xa. Đó là khúc hát của một tâm hồn tự do, một người đã vượt qua nỗi sợ hãi tầm thường để chạm tới sự vĩnh cửu.

Những người tù chính trị trong các khám gần đó nghe thấy tiếng hát, họ đồng loạt đứng dậy, áp mặt vào song sắt, cùng hô vang tên chị. Cả Côn Đảo bỗng chốc rúng động. Cái chết không còn là sự ám ảnh của bóng tối, mà đã bị hào quang của lòng yêu nước đẩy lùi.

Tên chỉ huy ra lệnh nổ súng trong sự hoảng loạn. Tiếng súng chát chúa vang lên giữa núi rừng Hàng Dương. Chị ngã xuống, nhưng đôi mắt vẫn mở to nhìn về hướng đất liền, nơi có Đảng, có Bác Hồ và có những đồng bào đang đợi tin thắng trận.

Võ Thị Sáu nằm lại giữa nghĩa trang Hàng Dương, nhưng câu chuyện về buổi sáng hôm ấy đã trở thành một huyền thoại truyền đi khắp đất nước.

Người dân Côn Đảo kể rằng, sau cái chết của chị, những cây dương quanh mộ chị luôn xanh tốt lạ thường, và linh hồn của người thiếu nữ ấy vẫn thường hiện về trong bộ áo trắng, che chở cho những người lính đảo.

Đối với thế hệ hôm nay, câu chuyện về chị Sáu không chỉ là câu chuyện về một người anh hùng, mà còn là bài học về sự sống trọn vẹn. Chị dạy chúng ta rằng: giá trị của một con người không đo bằng số năm tháng họ sống, mà bằng dấu ấn họ để lại trong trái tim dân tộc.

Buổi sáng ở Côn Đảo năm ấy, cái chết đã cúi đầu trước sự sống. Đóa hoa lê ki ma đã rụng xuống, nhưng hương thơm của nó thì còn mãi, quyện chặt vào gió biển, vào đất đá, trở thành biểu tượng của một dân tộc chưa bao giờ biết quỳ gối.

Khi đứng trước mộ chị hôm nay, lắng nghe tiếng sóng vỗ, ta như vẫn nghe thấy giọng hát trong trẻo của người thiếu nữ 19 tuổi. Chị không mất đi, chị chỉ hóa thân vào mây trời, vào màu xanh của biển cả, để mãi mãi bảo vệ cho bình yên của Tổ quốc.