VÕ THỊ SÁU
Võ Thị Sáu sinh năm 1933, là con ông Võ Văn Hợi và bà Nguyễn Thị Đậu. Bia mộ ghi quê cô tại huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Một số tài liệu khác cho rằng quê cô tại xã Phước Thọ hoặc xã Long Mỹ, thuộc huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
Năm 1946, cô theo anh trai là Võ Văn Me vào khu kháng chiến, trở thành liên lạc viên của Đội Công an xung phong Đất Đỏ. Năm 1947, khi mới 14 tuổi, cô chính thức gia nhập Đội Công an xung phong Đất Đỏ. Từ đó, cô tham gia nhiều trận đánh bằng lựu đạn, ám sát sĩ quan Pháp và Việt gian cộng tác với quân Pháp, nổi bật là trận đánh bằng lựu đạn tại lễ kỷ niệm Quốc khánh Pháp ngày 14 tháng 7 năm 1949 tại Đất Đỏ.
Tháng 12 năm 1949, trong một chuyến công tác, cô bị quân Pháp bắt. Một số tài liệu khác cho rằng cô bị bắt vào tháng 2 năm 1950, sau khi cô và đồng đội dùng lựu đạn tấn công hương chức người Việt cộng tác với quân Pháp tại chợ Đất Đỏ. Sau khi bị bắt, cô bị thẩm vấn và giam giữ tại nhà tù Đất Đỏ, khám đường Bà Rịa và khám Chí Hòa. Tháng 4 năm 1950, tòa án binh Pháp xét xử cô với tội danh giết một sĩ quan Pháp và 23 người Việt cộng tác với Pháp.
Tại phiên tòa, Võ Thị Sáu thể hiện sự dũng cảm bằng những tuyên bố mạnh mẽ. Cô tuyên bố: 'Yêu nước chống thực dân xâm lược không phải là tội'. Khi quan tòa tuyên án tử hình và tịch thu toàn bộ tài sản, cô lớn tiếng thách thức: 'Ta còn mấy thùng rác ở khám Chí Hòa, tụi bây vô mà tịch thu!'. Cô hô vang: 'Đả đảo thực dân Pháp! Kháng chiến nhất định thắng lợi!'
Dù chưa tròn 18 tuổi, tòa án binh Pháp vẫn tuyên án tử hình. Bản án gây chấn động dư luận, dẫn đến phản đối mạnh mẽ cả tại Việt Nam và Pháp. Vì vậy, chính quyền quân sự Pháp không thể công khai thi hành án mà chuyển cô ra Côn Đảo để bí mật thi hành khi cô đã đủ 18 tuổi.
Ngày 21 tháng 1 năm 1952, cô bị đưa ra Côn Đảo và giam trong Sở Cò. Rạng sáng ngày 23 tháng 1 năm 1952, cô bị đưa đến văn phòng giám thị trưởng để làm lễ rửa tội. Đến 7 giờ sáng, cô bị đưa đến sân Banh III phụ và bị xử bắn tại đây. Thi hài cô được chôn tại Hàng Dương. Trong 'Sổ giám sát tử vong 1947–1954' tại Côn Đảo, có dòng chữ ghi bằng tiếng Pháp: 'Le 23 Janvier 1952: 195 G.267 Võ Thị Sáu dite CAM mort 23/1/1952 7h P.Condor Par balles...'.
