VÕ THỊ SÁU

Sinh ra tại vùng quê giàu truyền thống cách mạng Đất Đỏ (Bà Rịa), ngay từ thuở nhỏ, chị Võ Thị Sáu đã chứng kiến sự tàn bạo của thực dân Pháp khi chúng tàn phá xóm làng, cướp bóc và giết hại dân lành. Những hình ảnh đau thương đó cùng với tấm gương tham gia kháng chiến của các anh trai đã sớm nhen nhóm trong lòng người con gái Đất Đỏ một tinh thần yêu nước nồng nàn và lòng căm thù giặc sâu sắc.

Mới 14 tuổi (năm 1947), chị Sáu đã chính thức tham gia vào Đội Công an xung phong quận Đất Đỏ. Với sự thông minh, nhanh nhẹn và lòng dũng cảm, chị được giao nhiệm vụ làm liên lạc, tiếp tế và trực tiếp tham gia vào nhiều trận đánh táo bạo, diệt ác trừ gian ngay trong lòng địch.

Một trong những chiến công vang dội đầu tiên của chị Sáu là trận đánh vào ngày lính Pháp kỷ niệm Quốc khánh (14/7/1948). Được giao nhiệm vụ phá hoại cuộc mít tinh do bọn bù nhìn tổ chức, chị Sáu đã bí mật giấu quả lựu đạn trong tà áo bà ba, thong thả đi qua các chốt kiểm soát của giặc. Giữa lúc tên tỉnh trưởng đang ba hoa trên khán đài, chị đã áp sát và ném lựu đạn vào giữa đám đông bọn ác ôn. Tiếng nổ lớn vang lên làm náo loạn cả vùng, khiến bọn giặc hoang mang tột độ, còn người chiến sĩ nhỏ tuổi đã nhanh chóng hòa vào dòng người, rút lui an toàn.

Đến năm 1949, chị tiếp tục nhận nhiệm vụ tiêu diệt các tên phản bội mang danh tổng tòng, xã trưởng tại địa phương. Những hành động xuất quỷ nhập thần của chị Sáu đã trở thành nỗi khiếp sợ cho bọn lính đồn và tề điệp tại Đất Đỏ lúc bấy giờ. Tháng 2 năm 1950, trong một chiến dịch mật phục diệt trừ các tên ác ôn tại chợ Đất Đỏ, chị Sáu không may sa vào tay giặc. Chúng đưa chị qua nhiều nhà giam từ Bà Rịa, Chí Hòa đến khám lớn Sài Gòn.

Tại đây, thực dân Pháp đã dùng mọi cực hình tra tấn dã man nhất, từ dùng điện, đổ nước xà phòng đến đánh đập tàn nhẫn hòng bắt chị khai ra tổ chức và đồng đội. Thế nhưng, cơ thể nhỏ bé của người thiếu nữ 17 tuổi ấy lại chứa đựng một ý chí kiên cường như sắt thép. Trước mọi làn roi và ngón đòn hiểm độc của kẻ thù, chị Sáu chỉ nhìn thẳng vào mắt chúng và giữ vững một lời thề: "Không biết!". Không khai thác được gì, thực dân Pháp đã mở một phiên tòa thực dân, kết án tử hình chị khi chị chưa đầy 18 tuổi. Bản án vô nhân đạo này đã vấp phải sự phản đối kịch liệt từ dư luận trong nước và quốc tế.

Rạng sáng ngày 23 tháng 1 năm 1952, thực dân Pháp bí mật áp giải chị Võ Thị Sáu ra pháp trường tại ngục Côn Đảo – nơi được mệnh danh là "địa ngục trần gian". Khi tên chúa đảo và hàng lính lê dương đứng trước chị, chuẩn bị loạt đạn kết liễu, tên cha cố người Pháp tiến lại gần định rửa tội cho chị. Chị Sáu gạt đi và nói lớn: "Tôi không có tội. Chỉ có bọn các ông, những kẻ đi cướp nước tôi, mới là kẻ có tội!". Khi bọn lính tiến lại định dùng băng đen để bịt mắt chị, chị kiên quyết cự tuyệt: "Không cần bịt mắt tôi. Hãy để tôi được nhìn thấy đất nước thân yêu của tôi đến giây phút cuối cùng, và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người!".

Giữa không gian u uất của nghĩa trang Hàng Dương, người con gái trẻ tuổi đứng hiên ngang, mái tóc bay trong gió biển. Chị cất cao giọng hát bài Tiến quân ca với tinh thần lạc quan cách mạng cao cả. Khi loạt đạn lạnh lùng vang lên, chị vẫn kịp hét lớn: "Việt Nam độc lập muôn năm! Hồ Chủ tịch muôn năm!". Chị ngã xuống khi tuổi đời mới bước sang tuổi 19, nhưng tinh thần kiên cường, bất khuất của chị đã hóa thành bất tử.

Chị Võ Thị Sáu đã hy sinh, nhưng tên tuổi của chị đã trở thành một huyền thoại. Đối với người dân Côn Đảo và thế hệ trẻ Việt Nam, chị Sáu không bao giờ chết. Chị đã hóa thân vào hàng dương xanh, vào loài hoa lê-ki-ma nở rộ khắp vùng Đất Đỏ quê hương. Năm 1993, Đảng và Nhà nước đã truy tặng cho chị danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngôi mộ của chị tại nghĩa trang Hàng Dương quanh năm không bao giờ ngớt khói hương của người dân từ mọi miền Tổ quốc về viếng thăm, như một lời tri ân sâu sắc dành cho người nữ anh hùng đã hiến dâng trọn vẹn tuổi thanh xuân cho độc lập, tự do của dân tộc.