Võ Thị Sáu
anh hùng dân tộc
1. Tiểu sử và tuổi thơ
Năm sinh - Quê quán: Chị sinh năm 1930 tại xã Phước Hải, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (khi đó thuộc tỉnh Bà Rịa).
Giác ngộ cách mạng sớm: Lớn lên trong cảnh đất nước chìm dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, tận mắt chứng kiến cảnh áp bức, tàn bạo của kẻ thù, khi mới 14 tuổi, chị đã theo anh trai thoát ly gia đình, tham gia vào Đội Công an xung phong Đất Đỏ làm liên lạc và tiếp tế.
2. Những chiến công dũng cảm
Dù tuổi đời còn rất nhỏ, chị Sáu đã tham gia nhiều trận chiến đấu táo bạo chống lại thực dân Pháp và tay sai:
Chị từng dùng lựu đay tiêu diệt một tên ác ôn khét tiếng chuyên vơ vét, khủng bố nhân dân tại quê nhà.
Chị nhiều lần làm giao liên, trinh sát khôn khéo lọt qua các chốt kiểm soát của giặc để mang tài liệu, tin tức về cho cách mạng.
Năm 1949, trong một lần ném lựu đạn tiêu diệt tên cai tổng gian ác Lê Văn Ngữ tại chợ Đất Đỏ, chị không may bị giặc Pháp bắt giữ do đường dây bị lộ.
3. Sự kiên cường trong ngục tù và khí phách trước pháp trường
Bị tra tấn dã man: Dù bị giặc tra tấn vô cùng dã man tại nhà tù Đất Đỏ, bốt Bà Rịa và sau đó bị đày ra Côn Đảo, chị vẫn giữ vững khí tiết cách mạng, không một lời khai báo, biến nhà tù thành trường học cách mạng để động viên các đồng chí khác.
Bản án bất công: Bọn thực dân Pháp biết chị chưa đủ 18 tuổi (theo luật định không thể xử tử), nhưng vì quá sợ hãi sự kiên cường và lòng yêu nước của chị, chúng vẫn bất chấp tất cả để kết án tử hình người thiếu nữ 17 tuổi.
Hiên ngang đối diện cái chết: Sáng ngày 23/1/1952, giặc đưa chị ra pháp trường tại Côn Đảo. Cho đến giây phút cuối cùng, chị từ chối quỳ xuống, từ chối bị bịt mắt, ngẩng cao đầu nhìn thẳng vào họng súng kẻ thù. Trước khi hy sinh, chị đã hô vang khẩu hiệu "Đả đảo thực dân Pháp!" và cất cao bài hát Tiến quân ca.
Sự tôn vinh và biểu tượng hoa lê ki ma
Năm 1981, Chủ tịch nước đã truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho chị Võ Thị Sáu.
Tại Côn Đảo, ngôi mộ của chị tại nghĩa trang Hàng Dương quanh năm khói hương nghi ngút, trở thành chốn linh thiêng mà bất kỳ ai đặt chân đến đảo cũng muốn ghé qua để tri ân.
Hình ảnh của chị gắn liền với loài hoa trắng tinh khôi – hoa lê ki ma (lucuma) trên mảnh đất Đất Đỏ quê hương, là nguồn cảm hứng bất tận cho thơ ca, âm nhạc (nổi tiếng nhất là bài hát Biết ơn chị Võ Thị Sáu của nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn).
